Siodła angielskie
Siodło angielskie to lekkie, płaskie siodło bez rogu, używane w ujeżdżeniu, skokach przez przeszkody, WKKW, na polowaniach i w codziennej jeździe; to siodło wszystkich olimpijskich dyscyplin jeździeckich. Leży blisko konia, więc jeździec czuje ruch jego grzbietu i może dawać wyraźne sygnały dosiadem i łydkami.

Części siodła angielskiego
- Terlica: stelaż wewnątrz siodła, zwykle z klejonego drewna wzmocnionego stalą albo z tworzywa syntetycznego. W terlicy sprężynowej od przodu do tyłu biegną paski stali sprężynowej, dzięki czemu stelaż lekko ugina się pod jeźdźcem.
- Siedzisko, przedni i tylny łęk: siedzisko to najniższy punkt, przedni łęk – uniesiony przód, a tylny łęk – uniesiony tył. Talia (twist) to wąska część tuż przed siedziskiem; jej szerokość ma duże znaczenie dla wygody jeźdźca.
- Poduszki: dwie poduszki pod siedziskiem, wypchane wełną, pianką lub powietrzem, które leżą na koniu po obu stronach kanału, czyli przestrzeni, dzięki której siodło nie dotyka kręgosłupa. Siodlarz może dołożyć lub ująć wełnianego wypełnienia, żeby dopracować dopasowanie.
- Tybinki: duża tybinka leży pod nogą jeźdźca; mniejsza podtybinka pod nią znajduje się między sprzączkami popręgu a bokiem konia. Poduszki lub klocki kolanowe to wyściełanie, które stabilizuje nogę.
- Struple: zwykle trzy paski pod tybinką, do których zapina się popręg.
- Zamki puślisk: metalowe haki na terlicy, na których wiszą puśliska. Każdy ma na końcu małą zapadkę bezpieczeństwa. Jeździj z opuszczoną, czyli otwartą zapadką, żeby w razie upadku ze stopą uwięzioną w strzemieniu puślisko mogło zsunąć się z zamka, zamiast cię wlec.
- Kółka D: małe kółka z przodu do napierśnika albo paska do trzymania się.

Rodzaje siodeł angielskich
| Rodzaj | Do czego służy |
|---|---|
| Wszechstronne (uniwersalne) | Kompromis do pracy na płaskim, niewielkich skoków i rekreacyjnych wyjazdów w teren; częste pierwsze siodło |
| Skokowe (close contact) | Płaskie siedzisko i tybinki mocno wysunięte do przodu, dopasowane do krótszych strzemion używanych na skokach |
| Ujeżdżeniowe | Głębokie siedzisko, długie proste tybinki i długie struple, żeby noga jeźdźca mogła zwisać długo i blisko konia |
| Saddle seat (cutback) | Długie, płaskie siedzisko z wyciętym przednim łękiem; używane z bardzo długimi strzemionami na koniach o wysokiej akcji w Ameryce Północnej, takich jak amerykański koń siodłowy i morgan |
| Pokazowe | Prosto cięta tybinka i niewiele wyściełania, żeby sędzia widział linię łopatki konia |
| Wyścigowe | Maleńkie i niezwykle lekkie, dla dżokejów jeżdżących na bardzo krótkich strzemionach |
| Do polo | Płaskie siedzisko i niewiele wyściełania przy kolanie, dzięki czemu jeździec może swobodnie się wychylać i machać kijem |
| Rajdowe | Szersza powierzchnia nośna, wyściełane siedzisko i mnóstwo kółek do przewożenia wyposażenia na długich dystansach |

Dopasowanie do konia i jeźdźca
W przypadku konia najważniejsza jest szerokość terlicy. Za wąska terlica uciska kłąb, czyli kostne wzniesienie u nasady szyi; za szeroka opada na niego. Gdy siedzisz w siodle, między kłębem a przednim łękiem powinny zmieścić się dwa lub trzy palce, a kanał na całej długości nie powinien dotykać kręgosłupa. Poduszki powinny przylegać równo wzdłuż grzbietu, bez kołysania się i bez mostkowania (dotykania tylko z przodu i z tyłu). Siodło powinno leżeć tuż za łopatką i kończyć się przed ostatnim żebrem. Siodło, które uciska w niewłaściwych miejscach, może zostawiać suche plamy w spoconej sierści, białe włosy, bolesny grzbiet i zanik mięśni za kłębem.
W przypadku jeźdźca rozmiar siedziska mierzy się od główki nitu, małego ćwieka obok przedniego łęku, do środka tylnego łęku. Standardowe rozmiary dla dorosłych to od 16½ do 18 cali. Długość i kąt tybinki znaczą tyle samo co siedzisko: kolano powinno opierać się o siodło, a nie wychodzić poza przód tybinki. Niech wykwalifikowany specjalista od dopasowania siodeł sprawdza siodło na twoim koniu co najmniej dwa razy w roku, a częściej, jeśli koń zmienia sylwetkę. Zob. też nasz poradnik jak dopasować siodło i słowniczek angielskiego sprzętu jeździeckiego.
Bezpieczeństwo i pielęgnacja
Przed każdą jazdą sprawdź szwy na struplach i puśliskach oraz to, czy zapadki zamków puślisk są opuszczone. Po jeździe zetrzyj pot, a skórę regularnie czyść i konserwuj, żeby pozostała miękka. Wełna w poduszkach z czasem się ubija i zbija w grudki, więc gdy poduszki przestają być równe, poproś siodlarza o ich przepchanie. Przechowuj siodło na stojaku w suchym miejscu. Zob. jak czyścić sprzęt jeździecki i pielęgnacja siodeł.
Warto wiedzieć
Siodło angielskie wyrosło z polowań. Gdy po angielskiej wojnie domowej z lat 40. XVII wieku rozwinęły się w Anglii polowania na lisy, jeźdźcy chcieli niskiego, płaskiego siodła, w którym mogliby galopować i skakać przez żywopłoty, zamiast wysokich z przodu siodeł szkół jeździeckich. Na początku XX wieku włoski instruktor kawalerii Federico Caprilli uczył jeźdźców skracać strzemiona i pochylać się do przodu nad przeszkodami. Siodlarze odpowiedzieli tybinkami wysuniętymi do przodu, poduszkami kolanowymi i wpuszczanymi zamkami puślisk – tak powstało nowoczesne siodło skokowe.
Powiązany sprzęt
Siodło angielskie potrzebuje czapraka, popręgu i strzemion; o tym, jak działają wszystkie siodła, przeczytasz w części siodła.
Zdjęcie główne: fallingdominos, na licencji CC BY 2.0
Zdjęcie: Fvanhoof, na licencji CC BY-SA 4.0
Zdjęcie: ThatPeskyCommoner, na licencji CC BY 3.0
Przetłumaczono z angielskiego. Przeczytaj oryginał