Napierśniki
Napierśnik to zestaw pasków z przodu konia, który nie pozwala siodłu zsuwać się do tyłu. Jeźdźcy westernowi nazywają go breast collar. Sprawdza się na stromych podjazdach, na polowaniach, w crossie i w szybkiej pracy, a także u szczupłych koni, którym siodło zsuwa się w stronę lędźwi.

Do czego służy
Gdy koń wspina się pod górę, skacze lub galopuje, jego łopatki wysuwają się do przodu, a siodło chce zostać z tyłu. Sam popręg może go nie utrzymać, zwłaszcza u szczupłego konia, którego tułów zwęża się za popręgiem. Napierśnik kotwiczy przód siodła do piersi, więc siodło zostaje tam, gdzie ułożył je specjalista od dopasowania siodeł.
To także zabezpieczenie awaryjne. Jeśli pęknie popręg albo strupla, napierśnik może utrzymać siodło na tyle długo, by jeździec zdążył się zatrzymać i zsiąść.
Główne rodzaje
| Rodzaj | Do czego służy |
|---|---|
| Napierśnik myśliwski | Pasek na szyję z dwoma paskami do kółek D z przodu siodła i jednym paskiem między przednimi nogami do popręgu. Polowania, konkursy hunterów, jazda terenowa, WKKW |
| Napierśnik pięciopunktowy | Jak myśliwski, a do tego z paskiem z każdej strony do popręgu pod tybinką. Popularny w WKKW i skokach jako dodatkowe zabezpieczenie |
| Elastyczny napierśnik skokowy | Pas z mocnej gumy u nasady szyi, przypięty do kółek D siodła. Pozwala łopatkom swobodnie składać się nad przeszkodą |
| Napierśnik wyścigowy lub do polo | Poziomy pas wokół piersi od popręgu do popręgu, podtrzymywany paskiem przechodzącym nad kłębem. Polo, wyścigi, cross |
| Napierśnik westernowy | Szeroki pas przez pierś przypięty do przednich kółek mocowania popręgu, zwykle z paskiem między nogami do popręgu westernowego (cinch), a czasem też z paskiem nad kłębem. Praca na ranczu, roping, trail i pokazy westernowe |
Wiele angielskich napierśników ma pośrodku piersi kółko, do którego można przypiąć przystawkę wytoku pierścieniowego, więc jeden element sprzętu pełni dwie funkcje. Jak działa ta część – zob. wytoki.

Jak powinien leżeć
- Wysokość. Paski piersiowe powinny krzyżować się powyżej guzka ramiennego – kostnego wypukłego miejsca z przodu ramienia – żeby łopatka mogła swobodnie pracować. Nie mogą też uciskać tchawicy u nasady gardła, nawet gdy koń opuści głowę.
- Luz na piersi. Między napierśnik a pierś powinna wejść pięść, ale niewiele więcej.
- Nad kłębem. Pasek na szyi lub nad kłębem potrzebuje mniej więcej szerokości dłoni luzu nad kłębem (kostnym wzniesieniem w miejscu, gdzie szyja przechodzi w grzbiet), żeby nie uciskał, gdy koń się porusza. Poradniki różnią się nieco co do dokładnego odstępu; chodzi o to, by w spoczynku nie było nacisku.
- Między nogami. Pasek do popręgu (angielskiego czy westernowego) powinien mieć trochę luzu. Jego sprzączka powinna znajdować się tam, gdzie nie obetrze skóry między przednimi nogami.
- Naciąg. Dobrze wyregulowany napierśnik przez większość czasu jest luźny i napina się dopiero wtedy, gdy siodło zaczyna się przesuwać. Jeśli jest napięty cały czas, jest za krótki i może ściągać siodło do przodu, na kłąb.
Oznaki złego dopasowania to wytarta sierść lub odparzenia na guzku ramiennym, piersi albo między przednimi nogami, skrócony krok oraz koń, który niechętnie wyciąga szyję w dół albo składa się nad przeszkodą.
Napierśnik nie jest lekarstwem na niedopasowane siodło. Jeśli siodło zsuwa się do tyłu przy każdej jeździe, poproś wykwalifikowanego specjalistę od dopasowania siodeł, żeby je obejrzał, i przeczytaj nasz poradnik jak dopasować siodło.

Bezpieczeństwo i pielęgnacja
Kółka D z przodu angielskiego siodła przy napierśniku przenoszą duże obciążenie. Sprawdzaj, czy są mocno osadzone i czy szwy wokół nich są w dobrym stanie. Guma z wiekiem i od potu traci rozciągliwość i parcieje, więc dokładnie oglądaj elastyczne wstawki i szwy w miejscach, gdzie łączą się ze skórą. Czyść i konserwuj skórę tak jak ogłowie, według naszego poradnika czyszczenia sprzętu, i usuwaj ze sprzączek piasek, który może obcierać.
Warto wiedzieć
W powożeniu breast collar to coś zupełnie innego. To pas, na który koń napiera, ciągnąc pojazd – po polsku szory – a nie pasek trzymający siodło na miejscu. Nasza strona o uprzęży wyjaśnia różnicę między szorami a chomątem.
Powiązany sprzęt
Napierśnik nie pozwala siodłu przesunąć się do tyłu, a podogonie – do przodu. Oba współpracują z popręgiem i samym siodłem, a na angielskich napierśnikach często mocuje się wytok.
Zdjęcie główne: Tsaag Valren, na licencji CC BY-SA 4.0
Zdjęcie: Robin Mathias, na licencji CC BY 2.0
Zdjęcie: BLW, domena publiczna
Przetłumaczono z angielskiego. Przeczytaj oryginał