Popręgi
Popręg to szeroki pas, który przechodzi pod brzuchem konia, tuż za przednimi nogami, i utrzymuje siodło na miejscu. Jeźdźcy westernowi nazywają go cinch. Musi być na tyle ciasny, by siodło się nie zsuwało, a zarazem na tyle wygodny, żeby koń mógł swobodnie poruszać nogami i pracować bez otarć i bólu.

Jak się go mocuje
W siodle angielskim popręg zapina się na struple, czyli paski ukryte pod tybinką. Większość siodeł ma po trzy struple z każdej strony, a popręg wykorzystuje dwie; zapinaj go na tę samą parę po obu stronach. Składany skórzany popręg zakłada się złożoną krawędzią do przodu. Siodła ujeżdżeniowe mają długie struple zwisające poniżej tybinki, więc używa się do nich krótkiego popręgu, dzięki któremu sprzączki są z dala od nogi jeźdźca.
Popręg westernowy ma kółko na każdym końcu. Po prawej stronie konia wisi na krótkim pasku zwanym off billet. Po lewej stronie długi skórzany pasek zwany latigo przewleka się przez kółko popręgu i kółko mocowania siodła (rigging), a potem zapina albo bolcem sprzączki popręgu przez dziurkę w latigo, albo płaskim węzłem. Wiele siodeł westernowych ma też tylny popręg (back cinch), zapinany na tylne struple i połączony z przednim popręgiem krótkim paskiem łączącym.

Rodzaje popręgów
| Rodzaj | Do czego służy |
|---|---|
| Popręg prosty | Zwykła taśma, bawełna lub skóra do codziennej jazdy angielskiej |
| Popręg anatomiczny (profilowany) | Wycięty za łokciami, żeby przednie nogi mogły swobodnie cofać się bez otarć; wersje skórzane to m.in. Atherstone i Balding |
| Krótki popręg (ujeżdżeniowy) | Do siodeł z długimi struplami; sprzączki nie leżą pod nogą jeźdźca |
| Popręg z osłoną brzucha | Szeroka osłona pośrodku chroni brzuch przed hacelami (wkręcanymi kolcami) w przednich podkowach, gdy koń podkurcza nogi nad przeszkodą |
| Nadpopręg | Dodatkowy pas przechodzący przez wierzch siodła i dookoła konia, używany w wyścigach, WKKW i polo |
| Popręg sznurkowy lub z moheru | Klasyczny popręg westernowy z wielu splotów sznurka; przepuszcza powietrze i lekko się rozciąga |
| Popręg z neoprenu lub filcu | Miękki dla skóry i łatwy do prania |
| Tylny popręg (flank cinch) | Drugi popręg w siodłach do ropingu i pracy na ranczu, który przytrzymuje tył siodła; zawsze połączony z przednim popręgiem |
Popręgi wykonuje się ze skóry, bawełny, taśmy nylonowej, neoprenu, moheru i mieszanek syntetycznych, a niektóre mają gumę na jednym lub obu końcach. Na popręg dla konia o wrażliwej skórze można nasunąć polarową osłonkę.
Dopasowanie i dociąganie
Aby dobrać właściwą długość, załóż siodło i czaprak i zmierz od środkowej dziurki strupli z jednej strony, pod brzuchem, do środkowej dziurki po drugiej stronie. Popręg powinien leżeć w naturalnym zagłębieniu tuż za łokciami, a sprzączki powinny znaleźć się mniej więcej na tej samej wysokości po obu stronach.
Dociągaj go etapami. Najpierw zapnij go tylko tak, by przylegał, przeprowadź konia kilka kroków, a potem dociągnij o dziurkę lub dwie; sprawdź jeszcze raz, gdy już siedzisz w siodle i przejdziesz kilka minut stępem. Popręg westernowy jest wystarczająco dociągnięty, gdy między latigo a koniem mieszczą się mniej więcej dwa palce. Mocne i szybkie dociąganie może sprawić, że koń stanie się „wrażliwy na popręg”, a niektóre konie potrafią się wtedy rzucić na ziemię albo przewrócić do tyłu. Poradnik Uniwersytetu Arkansas Saddling the Horse omawia każdy krok. Rozsiodłując konia westernowego, najpierw odepnij tylny popręg, a przedni na końcu.
Koń, który kładzie uszy, odwraca głowę, gryzie albo się spina, gdy dopinasz popręg, może odczuwać ból, a nie być niegrzeczny. Gdy szpital weterynaryjny UC Davis przeanalizował przypadki 37 koni wrażliwych na popręg, wśród przyczyn znalazły się wrzody żołądka, problemy z grzbietem i kończynami oraz źle dopasowane siodła, więc jeśli koń zaczął tak reagować, poproś weterynarza o badanie.

Otarcia od popręgu i codzienna pielęgnacja
Otarcie od popręgu to obtarcie lub obrzęk za łokciem spowodowany tarciem. Zwykle winne są brudne, sztywne lub źle dopasowane popręgi, a najbardziej narażona jest delikatna skóra konia wracającego do pracy. Przed każdą jazdą wyczyść okolicę popręgu, utrzymuj popręg czysty i miękki, a obciążenie zwiększaj stopniowo. Jeśli skóra jest przerwana, nie zakładaj na nią popręgu i zapytaj weterynarza, jak ją leczyć.
Po jeździe wyczyść popręg szczotką albo go wypierz i pozwól mu wyschnąć. Skórzane popręgi i latigo czyść i konserwuj, a szwy, sprzączki, gumę i dziurki sprawdzaj pod kątem zużycia. Pęknięte latigo albo off billet trzyma całe siodło, więc wymień je, zamiast liczyć, że jeszcze wytrzyma.
Warto wiedzieć
W 2013 roku zespół kierowany przez lekarkę weterynarii Rachel Murray opublikował w The Veterinary Journal badanie, w którym zmapowano nacisk pod popręgami. Przy zwykłych popręgach największy nacisk występował tuż za łokciem. Gdy czołowe konie sportowe nosiły popręg wyprofilowany tak, by omijać te miejsca, wysuwały dalej do przodu zarówno przednie, jak i tylne nogi.
Powiązany sprzęt
Popręg współpracuje z siodłem nad nim, angielskim czy westernowym, oraz z czaprakiem pod spodem; często przypina się do niego także napierśnik.
Zdjęcie główne: Nadaraikon, na licencji CC BY-SA 3.0
Zdjęcie: Karlyne, na licencji CC BY-SA 2.5
Przetłumaczono z angielskiego. Przeczytaj oryginał