Sprzęt do lonżowania
Lonżowanie (po angielsku lunging, a w dużej części Ameryki longeing) to praca z koniem na kole wokół ciebie, na końcu długiej linki. Służy do ruszania i rozgrzewania konia, do zajeżdżania młodego, do sprawdzania, jak się porusza, i do lekcji dla jeźdźców bez wodzy. Sprzęt jest prosty, ale każdy jego element trzeba starannie dopasować i ostrożnie z nim obchodzić.

Sprzęt
| Element | Do czego służy |
|---|---|
| Lonża | Długa linka między prowadzącym a koniem; pełni rolę wodzy |
| Kawecan | Solidny, wyściełany nachrapnik z kółkami, dzięki któremu lonża działa na nos, a nie na pysk |
| Pas do lonżowania | Wyściełany pas wokół miejsca popręgu z kółkami na wypinacze |
| Wypinacze | Paski od wędzidła do pasa lub siodła, które dają koniowi stały kontakt |
| Bat do lonżowania | Długi bat, który zastępuje łydki jeźdźca |
| Ochraniacze lub owijki | Chronią nogi konia przed obiciem na kole |
Lonża
Amerykańska federacja ujeżdżenia (US Dressage Federation) w swoich zaleceniach dotyczących lonżowania radzi używać lonży o długości około 10 metrów (33–35 stóp), nie krótszej niż 7 metrów (około 23 stóp). Bawełna lub juta są lepsze od nylonu, który ślizga się w dłoni. Zapas lonży trzymaj w równych zwojach, nigdy nie owijaj go wokół dłoni ani nadgarstka i nigdy nie pozwól, żeby wlókł się po ziemi, gdzie ty albo koń możecie w niego wdepnąć. Zakładaj rękawiczki.
Kawecan
Kawecan to solidny, wyściełany nachrapnik z kółkami z przodu, zwykle trzema; lonżę przypina się do środkowego. To najłagodniejszy sposób lonżowania, bo pysk konia zostaje w spokoju, a kierunek możesz zmienić bez przepinania lonży. Zapnij go trochę poniżej kości jarzmowej i dociągnij dość ciasno, z zapiętym paskiem pod ganaszami, żeby nie mógł się obrócić i obcierać zewnętrznego oka.
Niektórzy przypinają lonżę zamiast tego do wewnętrznego kółka wędzidła albo przeciągają ją przez wewnętrzne kółko, nad potylicą i w dół do kółka zewnętrznego. Trenerzy nie są zgodni co do przypinania lonży do wędzidła; sposób przez potylicę działa jak wędzidło podnoszące (gag) i jest ostry, więc zostaw go doświadczonym rękom.

Pas do lonżowania
Pas do lonżowania (po angielsku surcingle, w Wielkiej Brytanii roller) to wyściełany pas zapinany wokół miejsca, w którym leży popręg, z kółkami na kilku wysokościach do przypinania wypinaczy albo długich wodzy. Podłóż pod niego podkładkę i dociągaj go stopniowo, tak jak popręg. Zamiast pasa można użyć siodła, ze strzemionami podciągniętymi i zabezpieczonymi albo zdjętymi, żeby nie mogły się kołysać i obijać konia.
Wypinacze
Wypinacze biegną od kółek wędzidła do pasa do lonżowania lub siodła. Oba muszą mieć tę samą długość. U młodego lub surowego konia przypina się je do niższych kółek i zostawia na tyle długie, żeby nos był wyraźnie przed pionem; koń bardziej wyszkolony może pracować z wypinaczami zapiętymi wyżej i nieco krócej. Bywają ze zwykłej skóry, ze skóry z gumowym kółkiem (tzw. „donut”), które daje trochę luzu, oraz ze skóry z elastycznymi wstawkami. Wytyczne USDF zostawiają zwykłe wypinacze dla koni zaawansowanych, dla większości koni proponują te z gumowym kółkiem, a elastyczne ograniczają do koni zupełnie surowych, ostrzegając, że gumki mogą nauczyć konia szarpania za wędzidło. Inni trenerzy mają własne upodobania, więc zapytaj swojego instruktora.
Wypinacze przypinaj dopiero wtedy, gdy jesteś już w miejscu lonżowania, a koń rozgrzał się bez nich – najpierw zewnętrzny – i odpinaj je, zanim gdziekolwiek poprowadzisz konia. Unikaj nylonowych wypinaczy, chyba że mają element, który zrywa się pod obciążeniem.

Bat do lonżowania
Bat do lonżowania zastępuje łydki jeźdźca i nie służy do karania. Jego sznur powinien być na tyle długi, żeby sięgał konia na kole. Skierowany w stronę stawów skokowych prosi konia o ruch naprzód; skierowany w stronę łopatki – o odsunięcie się na zewnątrz. Nigdy nie kładź go na ziemi. Gdy podchodzisz do konia, wsuń rączkę pod pachę, tak żeby sznur ciągnął się za tobą.
Bezpieczne lonżowanie
- Pracuj na ogrodzonym terenie, na równym, dobrym i nieśliskim podłożu.
- Niech koło będzie duże. USDF zaleca dla przeciętnego konia średnicę nie mniejszą niż 15 metrów (około 50 stóp); ciasne koła obciążają stawy.
- Zmieniaj kierunek co pięć do siedmiu minut i rób krótkie sesje, zwłaszcza z końmi młodymi lub bez kondycji.
- Noś kask jeździecki, rękawiczki i buty, które trzymają kostkę i mają przyczepne podeszwy. Nie zakładaj ostróg.
- Załóż koniowi ochraniacze albo bandaże (zobacz ochraniacze dla koni i owijki polarowe) i zabezpiecz wodze ogłowia, żeby nie zwisały luźno.
- Często sprawdzaj szwy na lonży i wypinaczach. W naszym artykule o tym, jak lonżować konia, znajdziesz film pokazujący technikę.
Powiązany sprzęt
Żeby przyprowadzić konia na miejsce lonżowania i z powrotem, potrzebujesz kantara i uwiązu, a koń na lonży często ma pod kawecanem ogłowie z wędzidłem. Jego nogi chroń ochraniaczami i owijkami.
Zdjęcie główne: Rama, na licencji CC BY-SA 2.0 FR
Zdjęcie: Eerschay, na licencji CC BY-SA 4.0
Zdjęcie: Montanabw, na licencji CC BY-SA 3.0
Przetłumaczono z angielskiego. Przeczytaj oryginał