
Wiele współczesnych ras zawdzięcza część swojej genetyki koniowi arabskiemu. Piękny i potężny koń arabski należy do praźródeł światowych ras koni. Ma jeden z najbardziej rozpoznawalnych profili w świecie koni, a jego urodę dopełniają twardy charakter i zdolność przystosowania się.
Pochodzenie
Rasa jest tak stara, że jej rzeczywiste pochodzenie pozostaje nieznane. Na podstawie dostępnych dowodów powstało kilka teorii. Konie te mogły wywodzić się od dzikich koniowatych z Syrii, południowej Turcji i Iraku, z północnego skraju Żyznego Półksiężyca. Inna teoria głosi, że pochodzą z południowo-zachodniej części Półwyspu Arabskiego, gdzie pojawiły się około 2500 roku p.n.e. – i gdzie od tamtej pory przez tysiące lat hodowano je jako konie bojowe.
Nie wiadomo też, kiedy udomowiono pierwszego konia arabskiego ani do czego go używano. Jednak do 1500 roku p.n.e. konie arabskie były już nie tylko udomowione, ale też doskonale opanowane przez plemiona z tego regionu. To właśnie one dały początek dzisiejszemu koniowi arabskiemu.
Al Khamsa
Określenie Al Khamsa tłumaczy się jako „Piątka” i odnosi się do mitologii związanej z pochodzeniem rasy arabskiej. Według legendy Piątka to grupa pięciu klaczy założycielek, od których wywodzi się rasa. To piękna legenda utkana wokół niezwykłej rasy koni. Słowo asil oznacza w zasadzie „czysty” i również nawiązuje do mitu założycielskiego. Dziś termin Al Khamsa ma bardziej przyziemne znaczenie i zwykle określa konia z rodowodem, którego pochodzenie da się prześledzić.
Dziś tylko niewielki odsetek koni arabskich może poszczycić się czystym, pustynnym pochodzeniem. Czyste linie (asil) występują w kilku krajach, ale dokumentacja i składane przysięgi pozostają standardową praktyką, która ma zapewnić przetrwanie czystych linii krwi.
Legenda
Legenda Al Khamsa ma wydźwięk religijny, bo pięć klaczy założycielek było ulubienicami Mahometa. Według opowieści po długiej wędrówce przez pustynię Mahomet wypuścił swoje stado przy oazie, by konie mogły ugasić pragnienie. Gdy zwierzęta biegły do upragnionej wody, zadął w róg bojowy, dając koniom sygnał do powrotu. Wróciło do niego tylko pięć klaczy i to one stały się jego ulubienicami w stadzie. Te pięć klaczy dało początek pięciu czystym liniom Al Khamsa. Beduini cenią swoje klacze ponad wszystkie inne zwierzęta, pochodzenie liczy się po linii żeńskiej, a czystość linii krwi ma najwyższe znaczenie. Do tego stopnia, że jeśli klacz zostanie pokryta przez ogiera nieczystej krwi, ani ona, ani jej przyszłe potomstwo nie mogą już być uznawane za asil.
Piątka
Na przestrzeni wieków wyłoniło się kilka szczepów hodowanych przez Beduinów. Choć przypisuje się je pięciu klaczom założycielkom, w rzeczywistości są efektem starannej i wyspecjalizowanej hodowli koczowniczych plemion, które je cenią. Każdy szczep ma własne cechy fizyczne, a pięć z nich jest najbardziej znanych.
Abayyan lub Abeya – lekki i szlachetny, znany z wdzięcznego ruchu i zwinności.
Hamdani – typ męski, cięższy, o dużych możliwościach sportowych.
Hadban – większy i bardziej umięśniony, mocny, znany z wytrzymałości i odporności.
Keheilan lub Kuhaylan – silny i zwarty, uważany za klasycznego pustynnego konia bojowego.
Saglawi lub Seglawi – smukły i szlachetny, ceniony za kobiecą urodę.
Ukształtowany przez religię i wojnę
Prorok Mahomet odegrał kluczową rolę w rozpowszechnieniu konia arabskiego na resztę świata. Polecał swoim wyznawcom, by cenili te zwierzęta i chronili klacze, które będą rodzić kolejne pokolenia. Uważano je za zwierzęta stworzone przez Boga, a dobre jeździectwo miało zostać nagrodzone w życiu wiecznym.
Muzułmańskie podboje w VII wieku n.e. jeszcze bardziej poszerzyły wpływy rasy. Gdy koczownicy i wojownicy oddalali się coraz bardziej od domu, musieli dzielić skąpe zasoby ze swoimi zwierzętami, co tworzyło głęboką więź między człowiekiem a koniem. Aż do ostatnich stuleci plemiona beduińskie ściśle strzegły czystości rasy. Ich czujna praktyka hodowlana była siłą napędową, która ukształtowała konia znanego nam dziś jako koń arabski.
Uszlachetnianie pogłowia
W miarę rozprzestrzeniania się rasa dzieliła swoje mocne linie krwi z wieloma rasami europejskimi. Gdy w XII i na początku XIII wieku chrześcijańscy krzyżowcy zaczęli wracać ze Wschodu, przywozili te konie ze sobą. Do popularności rasy przyczyniło się też wynalezienie broni palnej – ciężkie konie rycerskie zastąpiono mniejszymi, zwinniejszymi wierzchowcami kawaleryjskimi.
Współczesny koń arabski
Pod koniec XVII i na początku XVIII wieku w Europie nastąpiła rewolucja w hodowli koni, a konie arabskie dały podstawę koniom pełnej krwi angielskiej. W XIX wieku stadniny koni arabskich działały już w całej Europie, a popularność rasy szybko rozprzestrzeniła się w Rosji, Skandynawii i USA. Dziś to jedna z najpopularniejszych ras w Ameryce, a jej krew uszlachetnia ogromną liczbę ras.
Cechy
Średnia wysokość w kłębie 14.1 – 15.1 hands
Stworzone do szybkości i wytrzymałości, konie arabskie są szybkie i wydajne.
Charakterystyczny kształt grzbietu
Wysoko osadzony ogon
Charakterystyczny układ: 17 żeber, 5 kręgów lędźwiowych i 16 kręgów ogonowych.
Budowa
Głowa klinowata, o szczupaczym profilu, szlachetna
Pysk mały, z dużymi chrapami
Oczy duże i wyraziste
Uszy zakrzywione
Szyja łukowata, ze szlachetnym, suchym przejściem w głowę
Tułów zwarty, grzbiet krótki
Ogon wysoko osadzony
Tradycyjne maści
kasztanowata | siwa | gniada
Temperament
Pełen temperamentu
Inteligentny
Śmiały
Użytkowanie
Uszlachetnianie innych linii krwi
Wyścigi
Rekreacja
Pokazy
Przydatne linki
Emirates Arabian Horse Society
Arabian Horse Association
Arabian Horse Society of Australia
Canadian Arabian Horse Registry
Arab Horse Society of South Africa
New Zealand Arab Horse Breeders’ Society
Arabian Jockey Club
Wideo
Przetłumaczono z angielskiego. Przeczytaj oryginał