Gniada maść podstawowa konia

Istnieją cztery podstawowe maści koni: kara, kasztanowata, gniada i skarogniada. Te cztery maści podstawowe wraz z różnymi modyfikatorami i rozjaśnieniami dają nam ogromną gamę jednolitych maści koni. Za maść karą i gniadą odpowiada gen agouti, a to dominujący allel agouti sprawia, że czarne włosy ograniczają się do kończyn, grzywy i ogona. Gniada to chyba jedna z najbardziej znanych maści koni i występuje w wielu różnych odcieniach. Wszystkie można rozpoznać na oko po czarnych zakończeniach (grzywie, ogonie i nogach).
Niezwykły gen agouti
Gen agouti odpowiada za ograniczanie czarnych włosów, dzięki czemu powstaje cała gama barw tułowia, które nazywamy gniadymi – od czerwonawej po niemal żółtą. Większość typów maści gniadej nie różni się genetycznie, choć rozjaśniona genem dun maść gniada typu dzikiego była prawdopodobnie maścią koni przodków.
Rasy gniade
Konie gniade spotyka się niemal we wszystkich rasach, ale bardzo niewiele hoduje się wyłącznie w tej maści. Koń Cleveland Bay, koń bardigiano i koń Clydesdale słyną chyba najbardziej ze swojej wyrazistej, czerwonej sierści.
Odcienie maści gniadej
Maść gniada ma bardzo wiele odcieni, które mocno różnią się w zależności od konia i rasy. W większości mieszczą się one w ogólnych kategoriach poniżej, które częściowo się pokrywają i mają regionalne odmiany.
Gniada mahoniowaNajciemniejszy z odcieni gniadych: sierść tułowia od niemal czarnej po głęboki czerwonobrązowy. Grzywa i ogon są czarne.
Gniada wiśniowaNajbardziej ognisty z odcieni gniadych: gniade wiśniowe mają barwę od niemal fioletowej po głęboką krwistą czerwień, a grzywę i ogon czarne.
Gniada miedzianaChyba najbardziej jaskrawa z maści gniadych: gniade miedziane mają barwę od jasnego po ciemny czerwonopomarańczowy, a grzywę i ogon czarne.
Gniada standardowaNajczęstsza odmiana maści gniadej: gniade standardowe mają różne odcienie głębokiego czerwonobrązowego, a grzywę i ogon czarne.
ZłotogniadaNajjaśniejszy i rzadziej spotykany odcień gniady: złotogniade mają blade, czerwonozłote odcienie brązu, a grzywę i ogon czarne.
Gniada typu dzikiegoUważane za prawdziwe gniade, mają sierść od głęboko czerwonej po złocistą i czarne zakończenia. Czarne zabarwienie nóg sięga tylko do pęciny.
Modyfikatory na maści gniadej
Maść gniada może też łączyć się z innymi modyfikatorami, poszerzając tęczę końskich maści.
Modyfikator mączasty (pangaré)Mączastość objawia się rozjaśnieniem miękkich partii ciała konia, zwykle pyska, brzucha, słabizny, okolic łokci i oczu.
Modyfikator przydymiony na maści gniadejUważany za formę kamuflażu modyfikator sooty sprawia, że czarne włosy rosną wzdłuż linii grzbietu i na kończynach.
Modyfikator przydymiony na maści jeleniejPrzydymione konie jelenie (buckskin) to gniade z pojedynczą dawką genu kremowego i genem sooty. Na sierści mogą się wtedy pojawić piękne jabłka.
Rozjaśnienia na maści gniadej
Oprócz innych modyfikatorów na konie gniade mogą działać także geny rozjaśniające. Dają one jedne z najbardziej lubianych końskich maści, w tym izabelowatą (palomino), jelenią (buckskin) i bułaną (dun).
Pojedynczy gen kremowyDelikatnie złocista, z ciemnymi zakończeniami – maść jelenia to efekt pojedynczej dawki genu kremowego na maści gniadej.
Podwójny gen kremowyZupełnie białe, z różową skórą i niebieskimi oczami – konie perlino to efekt podwójnej dawki genu kremowego na maści gniadej.
Rozjaśnienie bułane (dun)Gniada z rozjaśnieniem dun to chyba najczęstszy odcień maści bułanej – daje całą gamę żółtych odcieni sierści, a grzywa i ogon są ciemne.
Rozjaśnienie srebrneRozjaśnienie srebrne działa tylko na czarne włosy – daje konia gniadego z konopiastą grzywą i ogonem oraz ciemnoczekoladowymi nogami.
Rozjaśnienie szampańskieNa maści gniadej gen szampański działa słabiej: rozjaśnia tułów do złotawoczerwonego odcienia, a grzywa, ogon i nogi pozostają ciemnobrązowe.
Białe wzory na maści gniadej
Konie gniade mogą mieć każdy z białych wzorów, a maść gniada daje wręcz niezwykle barwne konie łaciate (pomyśl o trójkolorowych srokaczach).
Biały wzór: siwieniePod wpływem genu siwienia konie gniade rodzą się brązowe i z wiekiem siwieją. Na wczesnym etapie nazywa się je siwymi różowymi.
Biały wzór: tarant (appaloosa)Białe wzory tarantowate, przejaw kompleksu lamparciego (leopard complex), występują w ogromnej liczbie odmian cętkowania.
Biały wzór: sroka (pinto)Srokaty biały wzór na gniadej bazie nazywa się trójkolorowym (tricolor) i występuje w wielu kontrastowych układach.
Biały wzór: dereszWzór dereszowaty na gniadej sierści daje różowawy odcień, ale grzywa, ogon i nogi pozostają czarne.
Biały wzór: rabicanoWzór rabicano na gniadej sierści przypomina deresza; najlepszym sposobem na rozpoznanie rabicano jest „ogon skunksa”.
Więcej maści
Przetłumaczono z angielskiego. Przeczytaj oryginał