Volg ons gloednieuwe YouTube-kanaal!

Teugels

Teugels zijn de lange riemen die van het bit, of van de neusriem van een bitloos hoofdstel, terug naar de handen van de ruiter lopen. Ze zijn de belangrijkste verbinding van de ruiter met het hoofd van het paard: via de teugels vraagt de ruiter het paard te wenden, vaart te minderen, te stoppen of achteruit te gaan, en voelt hij op zijn beurt wat het paard doet.

Handen in handschoenen die de vier teugels van een stanghoofdstel vasthouden op een vos die dressuur loopt

Engelse teugels

Engelse teugels zijn gesloten: de twee helften zijn aan elkaar gegespt of genaaid, zodat de ruiter er geen kwijt kan raken als er een door de vingers glipt. Ze worden aan het bit vastgemaakt met gespen, haaksluitingen of stiksels, en zijn er in pony-, cob- en fullmaat, met exacte lengtes die per fabrikant verschillen. Het verschil zit vooral in de grip:

  • Glad leer is net en traditioneel, maar glad als het nat is.
  • Geregen en gevlochten teugels geven de vingers iets om vast te houden.
  • Rubberteugels houden grip, zelfs bij regen en zweet; daarom zie je ze veel in het springen, eventing en de rensport.
  • Stoffen teugels van katoen of nylon singelband hebben vaak over hun hele lengte kleine leren dwarsstukjes, stoppers (hand stops) genoemd.

Een stanghoofdstel of pelham heeft twee paar teugels nodig. De trensteugel (van de bridon) is meestal de breedste van de twee, de stangteugel dunner en glad, zodat de ruiter ze op gevoel uit elkaar kan houden.

Bij het Engelse rijden houdt elke hand één teugel vast. Meestal komt de teugel tussen de ringvinger en de pink naar binnen, loopt hij door de handpalm en over de wijsvinger weer naar buiten, en sluit de duim zich er als een dakje bovenop. Zo kunnen de vingers toegeven of sluiten zonder dat de hele arm beweegt.

Westernteugels

Split reins zijn twee losse, lange teugels waarvan de uiteinden niet aan elkaar zitten. Als een ruiter ze laat vallen of afstapt, is er geen lus waarin het paard met een voet kan blijven haken. In veel westernshowklassen wordt een paard op een trens of bosal met twee handen gereden, terwijl een ouder paard op een stang met één hand wordt gereden, en er mag dan maar één vinger tussen de split reins.

Western split reins aan een trens, uitgelegd op houten planken

Romal reins komen uit de vaquerotraditie van Spaans Californië. Het zijn gesloten teugels, vaak van gevlochten ongelooide huid (rawhide), met een lang, taps toelopend verlengstuk, de romal, op de plek waar ze samenkomen. De ruiter houdt de teugels in één hand zonder vingers ertussen en draagt de romal in de andere; de showregels schrijven minstens 16 inch (40 cm) teugel tussen de twee handen voor. De romal is bedoeld om vee te drijven, niet om het paard te slaan.

Zwarte Arabier met een met zilver beslagen western showhoofdstel en gevlochten romal reins

Roping reins zijn één korte, gesloten teugel die niet kan vallen terwijl de ruiter met een touw bezig is, en de mecate is één lang touw, van oudsher van paardenhaar, dat aan een bosal wordt geknoopt en zowel een teugel met een lus als een leidtouw vormt (zie hackamores).

De belangrijkste soorten

Soort Waarvoor
Gesloten Engelse teugels Eén lus, gegespt of genaaid: alle vormen van Engels rijden
Dubbele teugels Twee paar, voor een stanghoofdstel of pelham
Split reins Twee losse uiteinden: westernrijden, vooral training en pleasure
Romal reins Gesloten rawhide teugels met een romal: bridle horses in vaquerostijl en shows
Roping reins Eén korte, gesloten teugel: roping en wedstrijden op tijd
Mecate Lange touwteugel en leidtouw, geknoopt aan een bosal
Bijzetteugels Van bit naar zadel of longeersingel, door niemand vastgehouden: longeren
Slofteugels (draw reins) Van de singel door de bitringen naar de hand: africhtingshulpmiddel met een sterke hefboomwerking
Leidsels Heel lange teugels die door het tuig lopen: mennen

Pasvorm en veiligheid

Teugels moeten lang genoeg zijn om het paard aan een lange teugel zijn hals helemaal te laten strekken, zonder een lus over te laten die zo lang is dat de voet van de ruiter erachter kan blijven haken. Slofteugels vermenigvuldigen de trek van de ruiter en kunnen het hoofd van een paard in een positie dwingen in plaats van het iets te leren; ze horen dus alleen in ervaren handen, bij voorkeur onder het oog van een instructeur.

Controleer de teugels elke keer dat je opzadelt. De stiknaden en gespen waar ze aan het bit vastzitten, slijten het meest; rubbergrips barsten met de jaren, en een losse martingaal moet altijd worden gebruikt met teugelstoppers, kleine leren of rubberen stoppers die voorkomen dat de ringen omlaag schuiven tot op de bevestigingen aan het bit. Bind een paard nooit vast aan de teugels: als het naar achteren trekt, kan het zijn mond bezeren of de teugels breken. Maak leren teugels regelmatig schoon en vet ze in (zie harnachement schoonmaken); stoffen teugels kun je meestal wassen.

Goed om te weten

Iemand “de vrije teugel laten” (in het Engels “give free rein”) betekent de teugels losser maken en het paard laten gaan zoals het wil. In het Engels wordt de uitdrukking vaak verkeerd gespeld als “free reign” (vrije heerschappij), maar ze komt uit de rijsport, niet van het koningshuis.

Verwant harnachement

Teugels maken deel uit van het hoofdstel en werken via het bit. Voor touwteugels aan een bosal, zie hackamores; voor de leidsels van een menpaard, zie mentuig.

Harnachement

Bovenste afbeelding van Olaf Kosinsky onder de licentie CC BY-SA 3.0

Afbeelding van Montanabw, publiek domein

Afbeelding van Montanabw onder de licentie CC BY-SA 4.0

Vertaald uit het Engels. Lees het origineel