Konie w sztuce
A Horse’s Tale – Rozdział 2. List z Rouen do generała Alisona

Od człowieka, który dał nam Huckleberry’ego Finna: opowieść Marka Twaina o koniu Buffalo Billa powstała po to, by zwrócić uwagę na bezsens walk byków.
Część I
Rozdział II. List z Rouen do generała Alisona
Mój drogi Szwagrze! Pozwól, że znów napiszę po hiszpańsku; nie mogę polegać na swoim angielskim, a z tego, co mawiał Twój brat, wiem, że oficerów kształconych w Akademii Wojskowej Stanów Zjednoczonych uczy się naszego języka. Jest tak, jak pisałam Ci w poprzednim liście: zarówno moja biedna siostra, jak i jej mąż, gdy zrozumieli, że nie wyzdrowieją, wyrazili życzenie, byś to Ty wziął ich małą Catherine – wiedząc, że wkrótce przejdziesz w stan spoczynku – zamiast żeby została u mnie, która mam nadwątlone zdrowie, albo pojechała do Twojej matki w Kalifornii, która również jest słabego zdrowia.
Nie znasz dziecka, muszę Ci więc coś o niej opowiedzieć. Nie będziesz się wstydził jej wyglądu, bo to wierna miniatura jej pięknej matki – a jest to ta andaluzyjska uroda, której nic nie przewyższy, nawet w Twoim kraju. Ma urok matki, jej wdzięk, dobre serce i poczucie sprawiedliwości, a po ojcu ma żywość, pogodę ducha, odwagę i przedsiębiorczość, do tego zaś czułe usposobienie i szczerość obojga rodziców.
Moja siostra przez wszystkie te lata wygnania tęskniła za swoim hiszpańskim domem; ciągle opowiadała dziecku o Hiszpanii i pielęgnowała miłość do Hiszpanii w serduszku małej niczym cenny kwiat; i umarła szczęśliwa, wiedząc, że owoce jej patriotycznych trudów są tak obfite, jak tylko mogła sobie życzyć.
Jak na swoje dziewięć lat Cathy jest całkiem dobrą małą uczennicą; matka sama uczyła ją hiszpańskiego i dbała, by mała stale go słyszała i nim mówiła, bo prawie nigdy nie rozmawiała z nią w innym języku; ojciec był jej nauczycielem angielskiego i rozmawiał z nią niemal wyłącznie w tym języku; francuski od ponad siedmiu lat jest jej codzienną mową wśród tutejszych towarzyszy zabaw; całkiem nieźle radzi sobie też z językami guwernantek – niemieckim i włoskim. Prawdą jest, że w jej mowie, w jakimkolwiek języku by mówiła, zawsze unosi się lekka obca woń, ale ledwie da się ją wyczuć, nic więcej, i jest raczej wdziękiem niż skazą, jak sądzę. W zwykłych dziecięcych naukach Cathy ani nie wyprzedza przeciętnego dziewięcioletniego dziecka, ani za nim nie zostaje, powiedziałabym. Ale to mogę o niej powiedzieć: w miłości do przyjaciół, w szlachetności i dobroci serca niewielu jej dorównuje, a moim zdaniem nikt jej nie przewyższa. I błagam Cię, pozwól jej postępować po swojemu z niemymi stworzeniami – ona je ubóstwia. To dziedzictwo po matce. Niewiele wie o okrucieństwie i ciemiężeniu – chroń ją przed ich widokiem, jeśli zdołasz. Wybuchłaby gniewem i narobiła kłopotów, na swój mały, ale całkiem stanowczy i zdecydowany sposób; ma bowiem własny charakter i nie brak jej ani rezolutności, ani inicjatywy. Czasem zawodzi ją osąd, ale intencje ma, jak sądzę, zawsze dobre. Raz, gdy była trzy- czy czteroletnim maleństwem, nagle tupnęła maleńką stópką w podłogę, najwyraźniej w przypływie oburzenia, potem pociągnęła nią do tyłu i schyliła się, by obejrzeć skutek. Jej matka zapytała:
„Ależ co się stało, dziecko? Co cię tak poruszyło?”
„Mamo, duża mrówka chciała zabić małą”.
„I ty obroniłaś tę małą”.
„Tak, mamo, bo ona nie miała żadnego przyjaciela, a ja nie pozwoliłam, żeby duża ją zabiła”.
„Ale zabiłaś obie”.
Cathy zmartwiła się i zadrżała jej warga. Podniosła szczątki, położyła je na dłoni i powiedziała:
„Biedna mała mróweczko, tak mi przykro; nie chciałam cię zabić, ale nie było innego sposobu, żeby cię uratować, wszystko działo się tak szybko”.
To kochana, słodka mała dama i kiedy odjedzie, serce mnie zaboli. Ale będzie z Tobą szczęśliwa, a jeśli Twoje serce jest stare i zmęczone, oddaj je pod jej opiekę; ona je odmłodzi, orzeźwi, sprawi, że zacznie śpiewać. Bądź dla niej dobry, przez wzgląd na nas wszystkich!
Moje wygnanie wkrótce się skończy. Gdy tylko trochę nabiorę sił, znów zobaczę moją Hiszpanię; a to mnie odmłodzi!
Przetłumaczono z angielskiego. Przeczytaj oryginał