Konie w sztuce
A Horse’s Tale – Rozdział 1. Soldier Boy w duchu, sam do siebie

Od człowieka, który dał nam Huckleberry’ego Finna: opowieść Marka Twaina o koniu Buffalo Billa powstała po to, by zwrócić uwagę na bezsens walk byków.
Część I
Rozdział I. Soldier Boy w duchu, sam do siebie
Jestem koniem Buffalo Billa. Całe życie spędziłem pod jego siodłem – z nim w siodle, rzecz jasna – a on waży dobre dwieście funtów, i to bez ubrania; a ile waży, kiedy wyrusza na wojenną ścieżkę z całym arsenałem u pasa, tego nikt nie zgadnie. Ma ponad sześć stóp wzrostu, jest młody, nie ma na sobie ani uncji zbędnego mięsa, jest prosty jak struna, zgrabny, sprężysty w ruchach, szybki jak kot, ma przystojną twarz i czarne włosy opadające na ramiona, i aż miło na niego patrzeć; i nikt nie jest od niego odważniejszy ani silniejszy – oprócz mnie. Tak, kto wątpi, że to piękny widok, powinien go zobaczyć w stroju z koźlej skóry wyszywanym paciorkami, na moim grzbiecie, z karabinem wystającym zza ramienia, gdy podąża wrogim tropem, a ja pędzę jak wiatr, a jego włosy powiewają z tyłu spod szerokiego, opadającego ronda kapelusza. Tak, wtedy jest na co popatrzeć – a ja sam jestem częścią tego widoku.
Jestem jego ulubionym koniem spośród kilkudziesięciu. Choć on taki duży, przeniosłem go na zwiadzie osiemdziesiąt jeden mil między zmierzchem a wschodem słońca; a pięćdziesiąt robię dzień w dzień, zawsze i bez wytchnienia. Nie jestem duży, ale zbudowano mnie po kupiecku, na solidnych zasadach. Przeniosłem go tysiące i tysiące mil w służbie zwiadowczej dla armii i nie ma takiego wąwozu ani przełęczy, ani doliny, ani fortu, ani faktorii, ani bizoniego pastwiska w całym rozległym obszarze Gór Skalistych i Wielkich Równin, którego nie znalibyśmy tak dobrze jak sygnałów trąbki. On jest szefem zwiadowców Armii Pogranicza, a to czyni nas bardzo ważnymi. Na takim stanowisku, jakie zajmuję w służbie wojskowej, trzeba pochodzić z dobrej rodziny i mieć wykształcenie znacznie wyższe od przeciętnego, by być godnym tego miejsca. Wszyscy mówią, że jestem najlepiej wykształconym koniem poza hipodromem i że mam najlepsze maniery. Może i tak jest, nie mnie o tym sądzić; skromność to najlepsza polityka, tak mi się zdaje. Buffalo Bill nauczył mnie większości tego, co wiem, matka nauczyła mnie wiele, a resztę opanowałem sam. Połóż przede mną rząd mokasynów – Paunisów, Siuksów, Szoszonów, Czejenów, Czarnych Stóp i tylu innych plemion, ile zechcesz – a po samym wykonaniu powiem, do którego plemienia należy każdy mokasyn. Powiem to w końskiej mowie, a mógłbym i po amerykańsku, gdybym miał dar mowy.
Znam niektóre indiańskie znaki – te, które pokazują rękami, i te nadawane nocą ogniskami sygnałowymi, a za dnia słupami dymu. Buffalo Bill nauczył mnie wyciągać zębami rannych żołnierzy spod ognia; i robiłem to – w każdym razie wyciągnąłem z bitwy jego samego, kiedy był ranny. I to nie raz, lecz dwa razy. Tak, wiem mnóstwo rzeczy. Pamiętam sylwetki, chody i twarze; i nie da się tak przebrać kogoś, kto wyświadczył mi przysługę, żebym go potem nie poznał, gdziekolwiek go spotkam. Znam sztukę szukania tropu i odróżniam stary ślad od świeżego. Potrafię sam trzymać się tropu, podczas gdy Buffalo Bill śpi w siodle; zapytaj go – sam ci powie. Nieraz, kiedy jechał całą noc, mówił do mnie o świcie: „Obejmij wartę, Boy; jeśli trop zrobi się świeży, zawołaj mnie”. A potem zasypia. Wie, że może mi zaufać, bo mam reputację. Koń zwiadowcy, który ma reputację, nie igra z nią.
Moja matka była stuprocentową Amerykanką – żadna tam chuda szkapa z alkalicznych pustkowi, zapewniam cię; pochodziła z najlepszej krwi Kentucky, z najbłękitniejszej arystokracji Blue-grass, bardzo dumna i apatyczna – a może patetyczna. Nie wiem, które z nich. Ale mniejsza z tym; w słowie liczy się przede wszystkim rozmiar, a to akurat trzyma poziom. Całe wojskowe życie spędziła jako pułkownik Dziesiątego Pułku Dragonów i zaznała mnóstwo ciężkiej służby – i to służby z odznaczeniem. To znaczy nosiła pułkownika; ale to wszystko jedno. Gdzie by on był bez swojego konia? Nigdzie by nie dotarł. Na pułkownika dragonów trzeba dwojga. Była świetnym koniem dragońskim, ale nigdy nie wyszła ponad to. Miała dość siły do służby zwiadowczej i wytrzymałości też jej nie brakowało, ale nie dawała rady osiągnąć wymaganej szybkości; koń zwiadowcy musi mieć stal w mięśniach i błyskawicę we krwi.
Mój ojciec był dzikim bronco. Nic szczególnego, jeśli chodzi o rodowód – to znaczy o niedawny rodowód – ale całkiem niezły, jeśli cofnąć się dostatecznie daleko. Kiedy profesor Marsh był tutaj, szukając kości dla kaplicy Uniwersytetu Yale, znalazł w skałach szkielety koni nie większych od lisa i powiedział, że to przodkowie mojego ojca. Moja matka słyszała, jak to mówił; a mówił też, że te szkielety mają dwa miliony lat, co ją zdumiało i sprawiło, że jej kentuckijskie pretensje wydały się małe i dość antyfonalne, żeby nie powiedzieć – ukośne. Niech pomyślę. . . . Kiedyś znałem znaczenie tych słów, ale . . . cóż, to było przed laty i nie są już tak żywe w pamięci, jak wtedy, gdy były świeże. Takie słowa nie przechowują się dobrze w klimacie, jaki tu mamy. Profesor Marsh powiedział, że te szkielety to skamieniałości. Tak więc jestem po części z Blue-grass, a po części skamieniałością; jeśli istnieje starszy albo lepszy ród, trzeba go chyba szukać wśród Czterystu. Ja jestem z niego zadowolony. I jestem też szczęśliwym koniem, choć urodziłem się z nieprawego łoża.
A teraz znów jesteśmy w Forcie Paxton, po czterdziestodniowym zwiadzie, który zaprowadził nas aż nad Big Horn. Wszędzie spokój. Wronowie i Czarne Stopy kłócą się – jak zwykle – ale żadnych wybuchów walk, a osadnicy czują się w miarę bezpiecznie.
Siódmy Pułk Kawalerii wciąż stacjonuje tu w garnizonie; także Dziewiąty Pułk Dragonów, dwie kompanie artylerii i trochę piechoty. Wszyscy cieszą się, że mnie widzą, łącznie z generałem Alisonem, komendantem. Żony oficerów i dzieci zdrowe i przyszły mnie odwiedzić – z cukrem. Pułkownik Drake z Siódmego Pułku Kawalerii powiedział kilka miłych słów; pani Drake nie szczędziła mi komplementów; podobnie kapitan Marsh z małżonką, kompania B, Siódmy Pułk Kawalerii; a także kapelan, który zawsze jest dla mnie miły i uprzejmy, bo kiedyś wykopałem płuca jakiemuś handlarzowi. Cukier przynieśli Tommy Drake i Fanny Marsh – miłe dzieci, chyba najmilsze w całej placówce.
Ta biedna sierotka jest już w drodze z Francji – wszyscy mówią tylko o tym. Jej ojciec był bratem generała Alisona; dziesięć lat temu ożenił się z piękną młodą Hiszpanką i od tamtej pory nie był w Ameryce. Mieszkali rok czy dwa w Hiszpanii, potem przenieśli się do Francji. Oboje zmarli kilka miesięcy temu. Ta dziewczynka, która przyjeżdża, jest ich jedynym dzieckiem. Generał Alison cieszy się, że ją dostanie. Nigdy jej nie widział. To bardzo miły stary kawaler, ale mimo wszystko stary kawaler, a od przejścia w stan spoczynku z powodu wieku dzieli go może rok; cóż on więc wie o opiece nad dziewięcioletnią panienką? Gdybym to ja mógł ją wziąć, byłaby to zupełnie inna sprawa, bo na dzieciach znam się jak nikt, a one mnie uwielbiają. Buffalo Bill sam ci to powie.
Część tych wiadomości mam z podsłuchanych garnizonowych plotek, resztę od Pottera, psa generała. Potter to dog niemiecki. Ma przywileje w całej placówce, podobnie jak Shekels, pies Siódmego Pułku Kawalerii; zagląda do wszystkich kwater i wyłapuje wszystko, co tylko się dzieje, jeśli chodzi o nowiny. Potter nie ma wyobraźni i może nie grzeszy też nadmiarem kultury, ale ma umysł historyka i dobrą pamięć, toteż to głównie na nim polegam, gdy po powrocie ze zwiadu chcę się dowiedzieć, co słychać. To znaczy wtedy, gdy Shekels jest akurat na rabunkowej wyprawie i nie mogę go złapać.
Przetłumaczono z angielskiego. Przeczytaj oryginał