Obserwuj nasz nowy kanał na YouTube!

Końskie figle

Czytaj „Czarnego Księcia” online – Rozdział 39. Wynędzniały Sam

· The Equinest

Kary koń na zielonej łące

Rozdział 39. Wynędzniały Sam

Muszę przyznać, że jak na konia dorożkarskiego miałem się naprawdę bardzo dobrze; mój woźnica był moim właścicielem i leżało w jego interesie, żeby dobrze mnie traktować i nie przepracowywać, nawet gdyby nie był tak dobrym człowiekiem, jakim był; ale było bardzo wiele koni, które należały do wielkich właścicieli dorożek, a ci wynajmowali je swoim woźnicom za określoną sumę dziennie. Ponieważ konie nie należały do tych ludzi, myśleli oni tylko o tym, jak wycisnąć z nich pieniądze – najpierw, żeby zapłacić właścicielowi, a potem, żeby samemu się utrzymać; i niektóre z tych koni miały straszne życie. Oczywiście rozumiałem z tego niewiele, ale często o tym rozmawiano na postoju, a gubernator, który był człowiekiem o dobrym sercu i lubił konie, czasem zabierał głos, kiedy ktoś przyjechał na koniu bardzo zmordowanym albo źle traktowanym.

Pewnego dnia obdarty woźnica o żałosnym wyglądzie, którego nazywano „Wynędzniałym Samem”, przyprowadził na postój konia, który wyglądał na straszliwie wykończonego, a gubernator powiedział:

„Ty i twój koń bardziej nadajecie się na posterunek policji niż na ten postój”.

Mężczyzna narzucił na konia swoją podartą derkę, odwrócił się prosto do gubernatora i powiedział głosem, który brzmiał niemal rozpaczliwie:

„Jeżeli policja ma tu coś do roboty, to powinna się zająć właścicielami, którzy tyle z nas zdzierają, albo opłatami, które ustalono tak nisko. Jeżeli człowiek musi płacić osiemnaście szylingów dziennie za dorożkę i dwa konie, jak wielu z nas w sezonie, i musi to wyrobić, zanim zarobi choćby pensa dla siebie, to mówię, że to coś więcej niż ciężka praca; dziewięć szylingów dziennie trzeba wyciągnąć z każdego konia, zanim się zacznie zarabiać na własne życie. Wiesz, że to prawda, a jeśli konie nie pracują, musimy głodować, a ja i moje dzieci nieraz już wiedzieliśmy, co to znaczy. Mam ich sześcioro, a tylko jedno coś zarabia; stoję na postoju czternaście albo szesnaście godzin dziennie i od dziesięciu czy dwunastu tygodni nie miałem wolnej niedzieli; wiesz, że Skinner nigdy nie da wolnego dnia, jeśli tylko może tego uniknąć, a jeśli ja nie pracuję ciężko, to powiedz mi, kto pracuje! Potrzebuję ciepłego płaszcza i nieprzemakalnej peleryny, ale jak człowiek ma to kupić, kiedy tyle gąb do wykarmienia? Tydzień temu musiałem zastawić zegar, żeby zapłacić Skinnerowi, i już nigdy go nie zobaczę”.

Kilku innych woźniców stało dookoła, kiwając głowami i mówiąc, że ma rację. Mężczyzna mówił dalej:

„Wy, co macie własne konie i dorożki albo jeździcie dla dobrych właścicieli, macie szansę, żeby się dorobić, i szansę, żeby postępować uczciwie; ja jej nie mam. Nie wolno nam brać więcej niż sześć pensów za każdą milę po pierwszej, w promieniu czterech mil. Dziś rano musiałem jechać całe sześć mil i dostałem tylko trzy szylingi. Nie trafił mi się kurs z powrotem i musiałem wracać całą drogę pusty; to dwanaście mil dla konia i trzy szylingi dla mnie. Potem miałem kurs na trzy mile, a toreb i kufrów było tyle, że przyniosłyby sporo dwupensówek, gdyby położono je na dachu; ale wiecie, jak to ludzie robią: wszystko, co się dało, napakowali do środka na przednie siedzenie, a trzy ciężkie kufry poszły na górę. To było sześć pensów, a za kurs szyling i sześć pensów; potem złapałem kurs powrotny za szylinga. To razem osiemnaście mil dla konia i sześć szylingów dla mnie; ten koń musi jeszcze zarobić trzy szylingi, a koń na popołudnie dziewięć, zanim tknę choćby pensa. Oczywiście nie zawsze jest aż tak źle, ale wiecie, że często tak bywa, i mówię, że to kpina mówić człowiekowi, żeby nie przepracowywał konia, bo kiedy zwierzę jest naprawdę wykończone, nic poza batem nie utrzyma jego nóg w ruchu; nic na to nie poradzisz – żona i dzieci muszą być przed koniem; to właściciele powinni o to dbać, my nie możemy. Nie męczę konia dla przyjemności; nikt z was nie może powiedzieć, że tak robię. Gdzieś tu tkwi zło – nigdy dnia odpoczynku, nigdy spokojnej godziny z żoną i dziećmi. Często czuję się jak stary człowiek, chociaż mam dopiero czterdzieści pięć lat. Wiecie, jak szybko niektórzy wielcy państwo podejrzewają nas o oszustwo i zawyżanie opłat; przecież stoją z sakiewkami w rękach, odliczając co do pensa, i patrzą na nas, jakbyśmy byli kieszonkowcami. Chciałbym, żeby niektórzy z nich posiedzieli na moich kozłach szesnaście godzin dziennie i musieli z tego wyżyć, a do tego oddać osiemnaście szylingów, i to w każdą pogodę; nie byliby tak strasznie skrupulatni, żeby nigdy nie dać nam sześciu pensów więcej albo upychać cały bagaż do środka. Oczywiście niektórzy z nich dają nam od czasu do czasu całkiem hojne napiwki, inaczej nie dałoby się żyć; ale na tym nie można polegać”.

Mężczyźni, którzy stali dookoła, gorąco przytakiwali tej przemowie, a jeden z nich powiedział: „Strasznie ciężko jest, i nic dziwnego, że człowiek czasem zrobi coś złego, a jak wypije o jeden kieliszek za dużo, to kto ma prawo go za to besztać?”.

Jerry nie brał udziału w tej rozmowie, ale nigdy przedtem nie widziałem, żeby miał tak smutną twarz. Gubernator stał z obiema rękami w kieszeniach; teraz wyjął z kapelusza chusteczkę i otarł czoło.

„Przekonałeś mnie, Sam” – powiedział – „bo to wszystko prawda i nie będę ci już więcej wypominał tej policji; to spojrzenie tego konia tak mnie wzięło. Ciężki los człowieka i ciężki los zwierzęcia, a kto ma to naprawić, nie wiem; ale tak czy owak mógłbyś powiedzieć biednemu zwierzęciu, że żałujesz, że musiałeś go tak zmordować. Czasem dobre słowo to wszystko, co możemy im dać, biednym stworzeniom, a to zadziwiające, ile one rozumieją”.

Kilka dni po tej rozmowie, pewnego ranka, na postój przyjechał dorożką Sama jakiś nowy człowiek.

„Hej!” – zawołał jeden z woźniców – „co się stało z Wynędzniałym Samem?”

„Leży chory w łóżku” – odpowiedział tamten – „wczoraj wieczorem zasłabł na podwórzu i ledwie się dowlókł do domu. Jego żona przysłała dziś rano chłopca z wiadomością, że ojciec ma wysoką gorączkę i nie może wyjść, więc jestem tu zamiast niego”.

Następnego ranka ten sam człowiek przyjechał znowu.

„Jak się ma Sam?” – zapytał gubernator.

„Odszedł” – odpowiedział mężczyzna.

„Co, odszedł? Chyba nie chcesz powiedzieć, że umarł?”

„Zgasł jak świeca” – odpowiedział tamten – „umarł dziś o czwartej rano; przez cały wczorajszy dzień majaczył – majaczył o Skinnerze i o tym, że nie ma niedziel. »Nigdy nie miałem niedzieli na odpoczynek« – to były jego ostatnie słowa”.

Przez chwilę nikt się nie odzywał, a potem gubernator powiedział: „Powiem wam coś, koledzy: to dla nas ostrzeżenie”.

Wszystkie rozdziały

Przetłumaczono z angielskiego. Przeczytaj oryginał