Paardenpret

Black Beauty online lezen – Hoofdstuk 39. Seedy Sam

· The Equinest

Zwart paard in een groene wei

Hoofdstuk 39. Seedy Sam

Ik moet zeggen dat ik het voor een huurpaard heel goed getroffen had; mijn koetsier was mijn eigenaar, en het was in zijn eigen belang om me goed te behandelen en niet te overwerken, ook als hij niet zo’n goed mens was geweest als hij was; maar er waren heel veel paarden die toebehoorden aan de grote rijtuigverhuurders, die ze voor een bepaald bedrag per dag aan hun koetsiers verhuurden. Omdat de paarden niet van deze mannen waren, dachten ze alleen maar aan hoe ze hun geld eruit konden halen, eerst om de baas te betalen en dan om zelf in hun levensonderhoud te voorzien; en sommige van die paarden hadden het verschrikkelijk zwaar. Ik begreep er natuurlijk maar weinig van, maar er werd op de standplaats vaak over gepraat, en de Governor, die een goedhartig man was en veel van paarden hield, zei er soms iets van als er een binnenkwam die erg afgebeuld of mishandeld was.

Op een dag kwam een haveloze, ellendig uitziende koetsier, die “Seedy Sam” werd genoemd, met zijn paard binnen, dat er vreselijk afgemat uitzag, en de Governor zei:

“Jij en je paard zien eruit alsof jullie eerder op het politiebureau thuishoren dan op deze standplaats.”

De man gooide zijn gerafelde deken over het paard, draaide zich helemaal om naar de Governor en zei met een stem die bijna wanhopig klonk:

“Als de politie zich ergens mee moet bemoeien, dan met de bazen die ons zoveel laten betalen, of met de vrachtprijzen die zo laag zijn vastgesteld. Als een man achttien shilling per dag moet betalen voor het gebruik van een rijtuig en twee paarden, zoals velen van ons in het seizoen moeten, en dat eerst moet terugverdienen voordat hij een penny voor zichzelf verdient, dan zeg ik dat het meer dan hard werken is; negen shilling per dag uit elk paard halen voordat je aan je eigen brood begint. Je weet dat dat waar is, en als de paarden niet werken, moeten wij verhongeren, en ik en mijn kinderen weten al hoe dat is. Ik heb er zes, en maar één verdient iets; ik sta veertien of zestien uur per dag op de standplaats, en ik heb al tien of twaalf weken geen zondag gehad; je weet dat Skinner nooit een dag vrij geeft als hij het kan voorkomen, en als ik niet hard werk, zeg me dan wie wel! Ik heb een warme jas en een regenjas nodig, maar hoe komt een man daaraan met zoveel monden te voeden? Een week geleden moest ik mijn klok belenen om Skinner te betalen, en die zie ik nooit meer terug.”

Een paar van de andere koetsiers stonden eromheen, knikten en zeiden dat hij gelijk had. De man ging verder:

“Jullie die je eigen paarden en rijtuigen hebben, of voor goede bazen rijden, hebben een kans om vooruit te komen en een kans om het goed te doen; ik niet. Binnen de straal van vier mijl mogen we na de eerste mijl niet meer rekenen dan zes pence per mijl. Vanochtend nog moest ik een volle zes mijl rijden en kreeg ik maar drie shilling. Ik kon geen vrachtje terug krijgen en moest de hele weg leeg terug; dat is twaalf mijl voor het paard en drie shilling voor mij. Daarna had ik een rit van drie mijl, en er waren tassen en koffers genoeg om heel wat stuivers van twee pence op te brengen als ze buiten waren gezet; maar je weet hoe mensen zijn; alles wat binnen op de voorbank opgestapeld kon worden, ging naar binnen, en drie zware koffers gingen op het dak. Dat was zes pence, en de rit één shilling en zes pence; toen kreeg ik een rit terug voor een shilling. Dat maakt dus achttien mijl voor het paard en zes shilling voor mij; dat paard moet nog drie shilling verdienen en het middagpaard nog negen shilling voordat ik een penny aanraak. Natuurlijk is het niet altijd zo erg, maar je weet dat het vaak zo is, en ik zeg dat het een aanfluiting is om een man te vertellen dat hij zijn paard niet mag overwerken, want als een beest doodmoe is, houdt niets anders dan de zweep zijn benen in beweging; je kunt er niets aan doen – je moet je vrouw en kinderen voor het paard laten gaan; de bazen moeten daarvoor zorgen, wij kunnen het niet. Ik mishandel mijn paard niet voor mijn plezier; niemand van jullie kan zeggen dat ik dat doe. Er zit ergens iets fout – nooit een dag rust, nooit een rustig uurtje met vrouw en kinderen. Ik voel me vaak een oude man, al ben ik pas vijfenveertig. Je weet hoe snel sommige deftige lui ons ervan verdenken dat we ze bedriegen en te veel rekenen; ze staan met hun beurs in de hand het tot op de penny na te tellen en kijken ons aan alsof we zakkenrollers zijn. Ik wou dat sommigen van hen zestien uur per dag op mijn bok moesten zitten en daar hun brood uit moesten halen plus achttien shilling, en dat in weer en wind; dan zouden ze niet zo verschrikkelijk precies zijn om ons nooit een sixpence extra te geven of alle bagage naar binnen te proppen. Natuurlijk geven sommigen ons af en toe een flinke fooi, anders zouden we niet kunnen leven; maar daar kun je niet op rekenen.”

De mannen die eromheen stonden, waren het hartgrondig met deze toespraak eens, en een van hen zei: “Het is bar en boos, en als een man soms iets verkeerds doet, is dat geen wonder, en als hij eens een borreltje te veel neemt, wie zal hem dan de les lezen?”

Jerry had niet aan het gesprek deelgenomen, maar ik had zijn gezicht nog nooit zo bedroefd gezien. De Governor had met beide handen in zijn zakken gestaan; nu haalde hij zijn zakdoek uit zijn hoed en veegde zijn voorhoofd af.

“Je hebt me verslagen, Sam,” zei hij, “want het is allemaal waar, en ik zal je dat van de politie niet meer verwijten; het was de blik in de ogen van dat paard die me te veel werd. Het is hard voor de mens en het is hard voor het dier, en wie het moet verbeteren, weet ik niet: maar je zou het arme beest in elk geval kunnen zeggen dat het je spijt dat je het zo moet afbeulen. Soms is een vriendelijk woord alles wat we ze kunnen geven, die arme dieren, en het is wonderlijk wat ze allemaal begrijpen.”

Een paar ochtenden na dit gesprek kwam er een nieuwe man met het rijtuig van Sam op de standplaats.

“Hallo!” zei er een, “wat is er met Seedy Sam?”

“Hij ligt ziek in bed,” zei de man; “hij werd gisteravond op het erf onwel en kon nauwelijks naar huis kruipen. Zijn vrouw stuurde vanochtend een jongen om te zeggen dat zijn vader hoge koorts had en er niet uit kon, dus ben ik hier in zijn plaats.”

De volgende ochtend kwam dezelfde man weer.

“Hoe gaat het met Sam?” vroeg de Governor.

“Hij is heengegaan,” zei de man.

“Wat, heengegaan? Je wilt toch niet zeggen dat hij dood is?”

“Gewoon uitgedoofd,” zei de ander; “hij is vanochtend om vier uur gestorven; de hele dag gisteren lag hij te ijlen – te ijlen over Skinner en over het gebrek aan zondagen. ‘Ik heb nooit een zondag rust gehad,’ dat waren zijn laatste woorden.”

Een tijdje zei niemand iets, en toen zei de Governor: “Ik zal jullie wat zeggen, maten, dit is een waarschuwing voor ons.”

Alle hoofdstukken

Vertaald uit het Engels. Lees het origineel