Paardenpret

Black Beauty online lezen – Hoofdstuk 36. Het zondagsrijtuig

· The Equinest

Zwart paard in een groene wei

Hoofdstuk 36. Het zondagsrijtuig

Op een ochtend, toen Jerry me net tussen de lamoenen had gezet en de strengen vastmaakte, kwam er een heer het erf op. “Tot uw dienst, meneer,” zei Jerry.

“Goedemorgen, meneer Barker,” zei de heer. “Ik zou graag met u afspreken dat u mevrouw Briggs op zondagochtend geregeld naar de kerk brengt. We gaan tegenwoordig naar de Nieuwe Kerk, en dat is voor haar wat te ver om te lopen.”

“Dank u, meneer,” zei Jerry, “maar ik heb alleen een vergunning voor zes dagen genomen,* en daarom mag ik op zondag geen vracht aannemen; dat zou niet wettig zijn.”

—
* Een paar jaar geleden is de jaarlijkse prijs van een vergunning voor een huurrijtuig flink verlaagd, en is het onderscheid tussen rijtuigen voor zes en voor zeven dagen afgeschaft.
—

“O!” zei de ander, “ik wist niet dat uw rijtuig er een voor zes dagen was; maar het zou natuurlijk heel eenvoudig zijn om uw vergunning te laten wijzigen. Ik zou ervoor zorgen dat u er niets bij inschoot; het zit namelijk zo dat mevrouw Briggs veel liever door u gereden wordt.”

“Ik zou de dame graag van dienst zijn, meneer, maar ik heb ooit een vergunning voor zeven dagen gehad, en het werk was te zwaar voor mij en te zwaar voor mijn paarden. Jaar in, jaar uit geen dag rust, en nooit eens een zondag met mijn vrouw en kinderen; en nooit naar een kerk kunnen gaan, wat ik altijd gewend was voordat ik op de bok ging zitten. Dus de laatste vijf jaar heb ik alleen een vergunning voor zes dagen genomen, en dat bevalt me in alle opzichten beter.”

“Nu ja, natuurlijk,” antwoordde meneer Briggs, “is het heel juist dat ieder mens rust heeft en op zondag naar de kerk kan gaan, maar ik had gedacht dat u zo’n kort stukje voor het paard niet erg zou vinden, en maar één keer per dag; u zou de hele middag en avond voor uzelf hebben, en we zijn heel goede klanten, dat weet u.”

“Ja, meneer, dat is waar, en ik ben u werkelijk dankbaar voor alles; en wat ik ook kon doen om u of de dame een plezier te doen, zou ik met trots en vreugde doen; maar mijn zondagen kan ik niet opgeven, meneer, echt niet. Ik lees dat God de mens gemaakt heeft, en Hij heeft paarden en alle andere dieren gemaakt, en zodra Hij ze gemaakt had, maakte Hij een rustdag en gebood dat allen één dag op de zeven moesten rusten; en ik denk, meneer, dat Hij wel geweten zal hebben wat goed voor ze was, en ik weet zeker dat het goed is voor mij; ik ben in alle opzichten sterker en gezonder nu ik een rustdag heb; de paarden zijn ook fris en slijten lang niet zo snel. De koetsiers met zes dagen zeggen me allemaal hetzelfde, en ik heb meer geld op de spaarbank gezet dan ooit tevoren; en wat mijn vrouw en kinderen betreft, meneer, lieve hemel! die zouden voor geen goud terug willen naar de zeven dagen.”

“O, goed dan,” zei de heer. “Doet u verder geen moeite, meneer Barker. Ik zal ergens anders informeren,” en hij liep weg.

“Tja,” zegt Jerry tegen mij, “daar is niets aan te doen, Jack, ouwe jongen; we moeten onze zondagen hebben.”

“Polly!” riep hij, “Polly! Kom eens hier.”

Ze was er in een minuut.

“Wat is er allemaal aan de hand, Jerry?”

“Nou, lieverd, meneer Briggs wil dat ik mevrouw Briggs elke zondagochtend naar de kerk breng. Ik zeg dat ik maar een vergunning voor zes dagen heb. Hij zegt: ‘Neem een vergunning voor zeven dagen, dan zal het je de moeite waard zijn;’ en je weet, Polly, het zijn heel goede klanten van ons. Mevrouw Briggs gaat vaak urenlang winkelen of op visite, en dan betaalt ze eerlijk en netjes, zoals een dame dat doet; er wordt niet afgedongen en er worden geen drie uur van twee en een half uur gemaakt, zoals sommige mensen doen; en het is licht werk voor de paarden; niet zoals voortjagen om treinen te halen voor mensen die altijd een kwartier te laat zijn; en als ik haar hierin niet ter wille ben, is de kans groot dat we ze helemaal kwijtraken. Wat zeg jij ervan, vrouwtje?”

“Ik zeg, Jerry,” zei ze heel langzaam, “ik zeg dat ik, al gaf mevrouw Briggs je elke zondagochtend een gouden pond, niet zou willen dat je weer koetsier met zeven dagen werd. We hebben geweten hoe het was om geen zondagen te hebben, en nu weten we hoe het is om ze onze eigen te noemen. Goddank verdien je genoeg om ons te onderhouden, al is het soms krap om de haver en het hooi, de vergunning en de huur daarbij te betalen; maar Harry gaat binnenkort ook iets verdienen, en ik zwoeg liever nog harder dan we nu doen dan dat we teruggaan naar die vreselijke tijd toen je nauwelijks een minuut had om naar je eigen kinderen te kijken, en we nooit samen naar de kerk konden of een fijne, rustige dag hadden. God verhoede dat we ooit naar die tijd terugkeren; dat zeg ik, Jerry.”

“En dat is precies wat ik meneer Briggs heb gezegd, lieverd,” zei Jerry, “en daar blijf ik bij. Dus maak je niet ongerust, Polly” (want ze was begonnen te huilen); “ik zou niet teruggaan naar de oude tijd, al verdiende ik twee keer zoveel, dus dat is geregeld, vrouwtje. Kom, kop op, dan ga ik naar de standplaats.”

Er waren drie weken verstreken na dit gesprek, en er was geen opdracht van mevrouw Briggs gekomen; er zat dus niets anders op dan ritjes vanaf de standplaats te rijden. Jerry trok het zich erg aan, want het werk was natuurlijk zwaarder voor paard en mens. Maar Polly wist hem altijd op te vrolijken en zei dan: “Geeft niet, vader, geeft niet.

“‘Doe je best,
En laat de rest,
’t Komt goed, onverwacht,
Op een dag of een nacht.’”
Het werd al snel bekend dat Jerry zijn beste klant kwijt was, en om welke reden. De meeste mannen zeiden dat hij een dwaas was, maar twee of drie kozen zijn kant.

“Als werkende mensen niet aan hun zondag vasthouden,” zei Truman, “hebben ze er gauw geen meer; het is het recht van ieder mens en van ieder dier. Volgens Gods wet hebben we een rustdag, en volgens de wet van Engeland hebben we een rustdag; en ik zeg dat we vast moeten houden aan de rechten die deze wetten ons geven en ze voor onze kinderen moeten bewaren.”

“Allemaal leuk en aardig dat jullie vrome kerels zo praten,” zei Larry, “maar ik verdien een shilling wanneer ik kan. Ik geloof niet in godsdienst, want ik zie niet dat jullie vrome mensen ook maar iets beter zijn dan de rest.”

“Als ze niet beter zijn,” wierp Jerry tegen, “dan is dat omdat ze niet vroom zijn. Je kunt net zo goed zeggen dat de wetten van ons land niet deugen omdat sommige mensen ze overtreden. Als iemand zich door zijn drift laat meeslepen, kwaadspreekt over zijn naaste en zijn schulden niet betaalt, dan is hij niet vroom, al gaat hij nog zo vaak naar de kerk. Als sommige mensen schijnheilig en huichelachtig zijn, maakt dat de godsdienst nog niet onwaar. Echte godsdienst is het beste en waarachtigste wat er op de wereld bestaat, en het enige wat een mens werkelijk gelukkig kan maken of de wereld waarin we leven ook maar iets beter kan maken.”

“Als godsdienst ergens goed voor was,” zei Jones, “dan zou het jullie vrome mensen beletten ons op zondag te laten werken, zoals veel van hen doen, dat weet je, en daarom zeg ik dat godsdienst niets dan schijn is; als die kerk- en kapelgangers er niet waren, zou het voor ons nauwelijks de moeite lonen om op zondag uit te rijden. Maar zij hebben hun voorrechten, zoals ze dat noemen, en ik moet het zonder doen. Ik verwacht dat zij verantwoording afleggen voor mijn ziel, als ik geen kans krijg om die te redden.”

Verscheidene mannen juichten dit toe, tot Jerry zei:

“Dat klinkt misschien mooi genoeg, maar zo gaat het niet; ieder mens moet voor zijn eigen ziel zorgen; je kunt die niet als een vondeling bij een ander voor de deur leggen en verwachten dat hij ervoor zorgt; en zie je het niet, als jij altijd op je bok zit te wachten op een vrachtje, zullen ze zeggen: ‘Als wij hem niet nemen, doet een ander het wel, en hij verwacht geen zondag.’ Natuurlijk gaan ze de zaak niet tot op de bodem na, anders zouden ze zien dat het geen zin had dat je daar stond als zij nooit een rijtuig kwamen halen; maar mensen gaan de dingen niet altijd graag tot op de bodem na; het komt misschien niet goed uit; maar als jullie zondagskoetsiers allemaal zouden staken voor een rustdag, dan was de zaak geregeld.”

“En wat moeten al die brave mensen dan doen als ze niet bij hun favoriete predikanten kunnen komen?” zei Larry.

“Het is niet aan mij om plannen voor anderen te maken,” zei Jerry, “maar als ze niet zo ver kunnen lopen, kunnen ze naar een kerk gaan die dichterbij is; en als het regent, kunnen ze hun regenjas aantrekken, zoals ze op een doordeweekse dag ook doen. Als iets goed is, kan het gedaan worden, en als het verkeerd is, kan het gemist worden; en een goed mens vindt wel een manier. En dat geldt voor ons koetsiers net zo goed als voor de kerkgangers.”

Alle hoofdstukken

Vertaald uit het Engels. Lees het origineel