Końskie figle
Czytaj „Czarnego Księcia” online – Rozdział 10. Rozmowa w sadzie

Rozdział 10. Rozmowa w sadzie
Ginger i ja nie należeliśmy do zwykłej rasy wysokich koni powozowych; płynęło w nas więcej krwi wyścigowej. Mieliśmy w kłębie mniej więcej piętnaście i pół hands; nadawaliśmy się więc równie dobrze pod siodło, jak do zaprzęgu, a nasz pan zwykł mawiać, że nie lubi ani konia, ani człowieka, który potrafi robić tylko jedną rzecz; a ponieważ nie zależało mu na popisywaniu się w londyńskich parkach, wolał konie żwawsze i bardziej użyteczne. Dla nas największą przyjemnością było, kiedy siodłano nas na wspólną przejażdżkę: pan jechał na Ginger, pani na mnie, a młode panienki na Sir Oliverze i Merrylegsie. Kłusować i galopować wszyscy razem było tak wesoło, że zawsze wprawiało nas to w świetny humor. Mnie przypadało najlepsze, bo zawsze nosiłem panią; ważyła niewiele, głos miała słodki, a rękę na wodzach tak lekką, że prowadziła mnie niemal niewyczuwalnie.
Och! Gdyby ludzie wiedzieli, jaką ulgą dla konia jest lekka ręka i jak pomaga zachować dobry pysk i dobre usposobienie, z pewnością nie szarpaliby, nie targali i nie ciągnęli za wodze tak, jak to często robią. Nasze pyski są tak delikatne, że jeśli nie zostały zepsute ani znieczulone złym lub nieumiejętnym traktowaniem, wyczuwają najmniejszy ruch ręki woźnicy i w mgnieniu oka wiemy, czego się od nas oczekuje. Mój pysk nigdy nie został zepsuty i wierzę, że właśnie dlatego pani wolała mnie od Ginger, choć jej chody były z pewnością równie dobre. Ginger często mi zazdrościła i mówiła, że to wszystko przez zajeżdżanie i przez wędzidło podnoszące, które nosiła w Londynie, jej pysk nie jest tak doskonały jak mój; a wtedy stary Sir Oliver mawiał: „No już, już! Nie trap się; tobie przypada największy zaszczyt; klacz, która z całą swoją sprężystością i żwawym ruchem potrafi nosić rosłego mężczyznę o wadze naszego pana, nie musi zwieszać głowy dlatego, że nie nosi pani; my, konie, musimy brać rzeczy takimi, jakie przychodzą, i zawsze być zadowoleni i chętni, dopóki dobrze się z nami obchodzą”.
Często się zastanawiałem, jak to się stało, że Sir Oliver ma tak bardzo krótki ogon; naprawdę mierzył on tylko sześć czy siedem cali, a na końcu zwisała z niego kępka włosia; i podczas jednego z naszych wolnych dni w sadzie ośmieliłem się go zapytać, w jakim wypadku stracił ogon. „Wypadku! – parsknął z groźną miną. – To nie był żaden wypadek! To był okrutny, haniebny czyn, popełniony z zimną krwią! Kiedy byłem młody, zabrano mnie do miejsca, gdzie robiono takie okrutne rzeczy; związano mnie i unieruchomiono tak, że nie mogłem się ruszyć, a potem przyszli i odcięli mi mój długi, piękny ogon, przez ciało i przez kość, i zabrali go”.
„Jakie to straszne!” – zawołałem.
„Straszne, ach! Owszem, straszne; ale nie chodziło tylko o ból, choć był okropny i długo nie mijał; nie chodziło tylko o upokorzenie, że odebrano mi najpiękniejszą ozdobę, choć i to było przykre; chodziło o to: jak miałem odtąd odganiać muchy z boków i tylnych nóg? Wy, którzy macie ogony, po prostu je odganiacie, nawet o tym nie myśląc, i nie macie pojęcia, jaka to męka, kiedy siadają na tobie i kąsają, i kąsają, a ty nie masz na świecie niczego, czym mógłbyś je przepędzić. Powiadam wam, to krzywda na całe życie i strata na całe życie; ale dzięki Bogu, dziś już tego nie robią”.
„To po co w ogóle to robili?” – zapytała Ginger.
„Dla mody! – odparł stary koń, tupiąc nogą. – Dla mody! Jeśli wiesz, co to znaczy; za moich czasów nie było dobrze urodzonego młodego konia, któremu nie obcięto by ogona w ten haniebny sposób, zupełnie jakby dobry Bóg, który nas stworzył, nie wiedział, czego nam trzeba i w czym nam najlepiej”.
„Pewnie to też moda każe im podciągać nam głowy rzemieniami i tymi okropnymi wędzidłami, którymi mnie dręczono w Londynie” – powiedziała Ginger.
„Oczywiście – odparł. – Moim zdaniem moda to jedna z najgorszych rzeczy na świecie. Spójrz choćby na to, jak traktują psy: obcinają im ogony, żeby wyglądały na zadziorne, i przycinają ich śliczne małe uszy w szpic, żeby, proszę bardzo, wyglądały bystro. Miałem kiedyś drogą przyjaciółkę, brązową teriereczkę; wołali na nią »Skye«. Tak mnie lubiła, że nigdy nie chciała spać poza moim boksem; posłanie miała pod żłobem i tam właśnie urodziła pięć szczeniąt, tak ślicznych, jak tylko szczenięta być mogą; żadnego nie utopiono, bo była to cenna rasa, a jakże ona się nimi cieszyła! Kiedy otworzyły oczka i zaczęły pełzać dookoła, był to naprawdę śliczny widok; ale pewnego dnia przyszedł człowiek i zabrał je wszystkie; pomyślałem, że może boi się, że je nadepnę. Ale nie o to chodziło; wieczorem biedna Skye przyniosła je z powrotem, jedno po drugim, w pysku; nie były to już te szczęśliwe maleństwa co przedtem, tylko krwawiące i żałośnie popiskujące; każdemu ucięto kawałek ogona, a miękkie płatki ich ślicznych uszek odcięto zupełnie. Jak matka je lizała i jak się zamartwiała, biedactwo! Nigdy tego nie zapomniałem. Z czasem się zagoiły i zapomniały o bólu, ale ładny, miękki płatek, który miał przecież chronić delikatne wnętrze ucha przed kurzem i urazami, przepadł na zawsze. Czemu nie przycinają w szpic uszu własnym dzieciom, żeby wyglądały bystro? Czemu nie obcinają im czubka nosa, żeby wyglądały zadziornie? Jedno byłoby równie rozsądne jak drugie. Jakim prawem dręczą i szpecą Boże stworzenia?”
Sir Oliver, choć tak łagodny, był ognistym starym koniem, a to, co mówił, było dla mnie tak nowe i tak straszne, że poczułem, jak budzi się we mnie gorycz wobec ludzi, jakiej nigdy przedtem nie znałem. Ginger, rzecz jasna, bardzo się wzburzyła; poderwała głowę, z błyszczącymi oczami i rozdętymi chrapami, i oświadczyła, że ludzie to zarówno brutale, jak i tępaki.
„Kto tu mówi o tępakach? – zapytał Merrylegs, który właśnie nadszedł od starej jabłoni, gdzie ocierał się o niską gałąź. – Kto mówi o tępakach? Zdaje mi się, że to brzydkie słowo”.
„Brzydkie słowa wymyślono na brzydkie rzeczy” – odparła Ginger i opowiedziała mu, co mówił Sir Oliver.
„To wszystko prawda – rzekł smutno Merrylegs – i nieraz widziałem, co robią z psami, tam gdzie mieszkałem najpierw; ale nie będziemy o tym tutaj rozmawiać. Wiecie przecież, że pan, John i James zawsze są dla nas dobrzy, a mówienie źle o ludziach w takim miejscu jak to nie wydaje się ani sprawiedliwe, ani wdzięczne; i wiecie, że oprócz naszych są też inni dobrzy panowie i dobrzy stajenni, choć nasi są oczywiście najlepsi”.
Ta mądra przemowa dobrego małego Merrylegsa, o której wiedzieliśmy, że jest całkowicie słuszna, ostudziła nas wszystkich, zwłaszcza Sir Olivera, który bardzo kochał swojego pana; a żeby zmienić temat, zapytałem: „Czy ktoś może mi powiedzieć, do czego służą klapki na oczy?”.
„Do niczego! – uciął Sir Oliver. – Bo nie ma z nich żadnego pożytku”.
„Podobno – odezwał się Justice, dereszowaty cob, swoim spokojnym tonem – mają chronić konie przed płoszeniem się i uskakiwaniem, i przed tak silnym przestrachem, że dochodzi do wypadków”.
„To czemu nie zakłada się ich koniom wierzchowym, zwłaszcza koniom, na których jeżdżą damy?” – zapytałem.
„Nie ma ku temu żadnego powodu – odparł spokojnie – poza modą; mówią, że koń tak by się przestraszył, widząc koła własnego wozu czy powozu toczące się za nim, że na pewno by poniósł, chociaż, rzecz jasna, kiedy idzie pod siodłem, widzi koła wszędzie wokół siebie, jeśli ulice są zatłoczone. Przyznaję, że czasem podjeżdżają bliżej, niż byłoby miło, ale nie ponosimy; jesteśmy do tego przyzwyczajeni i rozumiemy to, a gdyby nigdy nie zakładano nam klapek, nigdy byśmy ich nie potrzebowali; widzielibyśmy, co jest dookoła, wiedzielibyśmy, co jest czym, i balibyśmy się znacznie mniej niż wtedy, gdy widzimy tylko skrawki rzeczy, których nie możemy zrozumieć. Oczywiście mogą być nerwowe konie, które w młodości skrzywdzono albo przestraszono i którym klapki może wychodzą na dobre; ale że ja nigdy nerwowy nie byłem, nie mnie to oceniać”.
„Uważam – rzekł Sir Oliver – że klapki są niebezpieczne nocą; my, konie, widzimy w ciemności znacznie lepiej niż ludzie, a do wielu wypadków nigdy by nie doszło, gdyby koniom pozwolono w pełni korzystać z oczu. Pamiętam, jak przed kilku laty karawan zaprzężony w dwa konie wracał pewnej ciemnej nocy i tuż przy domu farmera Sparrowa, gdzie staw leży przy samej drodze, koła zjechały za blisko krawędzi i karawan wywrócił się do wody; oba konie utonęły, a woźnica ledwie uszedł z życiem. Oczywiście po tym wypadku postawiono mocną białą barierkę, którą łatwo dostrzec, ale gdyby te konie nie były częściowo oślepione, same trzymałyby się dalej od krawędzi i do żadnego wypadku by nie doszło. Kiedy powóz naszego pana się wywrócił, jeszcze zanim tu przybyłeś, mówiono, że gdyby lampa po lewej stronie nie zgasła, John zobaczyłby wielki dół, który zostawili robotnicy drogowi; może i tak, ale gdyby stary Colin nie miał klapek, sam by go zobaczył, z lampą czy bez, bo był zbyt doświadczonym starym koniem, żeby pchać się w niebezpieczeństwo. A tak bardzo się poranił, powóz się rozbił, a jak John wyszedł z tego cało, nikt nie wiedział”.
„Moim zdaniem – powiedziała Ginger, marszcząc chrapy – ci ludzie, skoro są tacy mądrzy, powinni raczej zarządzić, żeby odtąd wszystkie źrebięta rodziły się z oczami osadzonymi pośrodku czoła, a nie po bokach; zawsze im się wydaje, że potrafią ulepszyć naturę i poprawić to, co stworzył Bóg”.
Atmosfera znów robiła się dość napięta, kiedy Merrylegs uniósł swój bystry pyszczek i powiedział: „Zdradzę wam sekret: zdaje mi się, że John nie pochwala klapek; słyszałem, jak pewnego dnia rozmawiał o tym z panem. Pan powiedział, że »jeśli konie są do nich przyzwyczajone, zdjęcie ich mogłoby być w niektórych przypadkach niebezpieczne«, a John odparł, że jego zdaniem dobrze by było, gdyby wszystkie źrebaki zajeżdżano bez klapek, tak jak to się robi w niektórych obcych krajach. Więc głowy do góry i pobiegnijmy na drugi koniec sadu; zdaje mi się, że wiatr strącił trochę jabłek, a równie dobrze możemy je zjeść my, co ślimaki”.
Merrylegsowi nie sposób było się oprzeć, więc przerwaliśmy naszą długą rozmowę i poprawiliśmy sobie humory, chrupiąc bardzo słodkie jabłka, które leżały porozrzucane w trawie.
Przetłumaczono z angielskiego. Przeczytaj oryginał