Końskie figle
Czytaj „Czarnego Księcia” online – Rozdział 17. Słowa Johna Manly’ego

Rozdział 17. Słowa Johna Manly’ego
Reszta naszej podróży przebiegła bardzo spokojnie i krótko po zachodzie słońca dotarliśmy do domu przyjaciela mojego pana. Zaprowadzono nas do czystej, przytulnej stajni; był tam życzliwy stangret, który bardzo o nas zadbał i który, jak się zdawało, nabrał wielkiego uznania dla Jamesa, kiedy usłyszał o pożarze.
„Jedno jest zupełnie jasne, młody człowieku – powiedział. – Twoje konie wiedzą, komu mogą ufać; wyprowadzić konie ze stajni, kiedy jest pożar albo powódź, to jedna z najtrudniejszych rzeczy na świecie. Nie wiem, czemu nie chcą wyjść, ale nie chcą – ani jeden na dwadzieścia”.
Zatrzymaliśmy się tam dwa czy trzy dni, a potem wróciliśmy do domu. W drodze wszystko poszło dobrze; cieszyliśmy się, że znów jesteśmy we własnej stajni, a John równie się cieszył, że nas widzi.
Zanim on i James zostawili nas na noc, James powiedział: „Ciekawe, kto przyjdzie na moje miejsce”.
„Mały Joe Green ze stróżówki” – odparł John.
„Mały Joe Green! Przecież to jeszcze dziecko!”
„Ma czternaście i pół roku” – powiedział John.
„Ale to taki mały chłopaczek!”
„Tak, jest mały, ale bystry i chętny do pracy, a do tego ma dobre serce; poza tym bardzo chce tu przyjść, a jego ojciec by sobie tego życzył; wiem też, że pan chętnie dałby mu szansę. Powiedział, że jeśli uważam, że chłopak się nie nada, rozejrzy się za kimś większym; ale ja odpowiedziałem, że chętnie spróbuję z nim przez sześć tygodni”.
„Sześć tygodni! – zawołał James. – Przecież minie pół roku, zanim będzie z niego jakiś pożytek! Przysporzy ci to mnóstwo roboty, John”.
„Cóż – odparł John ze śmiechem – z robotą jesteśmy za pan brat; nigdy jeszcze się jej nie bałem”.
„Dobry z ciebie człowiek – powiedział James. – Obym kiedyś był taki jak ty”.
„Nieczęsto mówię o sobie – rzekł John – ale skoro odchodzisz od nas w świat, żeby radzić sobie samemu, powiem ci, jak ja na to patrzę. Byłem akurat w wieku Josepha, kiedy mój ojciec i matka w ciągu dziesięciu dni zmarli jedno po drugim na gorączkę i zostawili mnie i moją kaleką siostrę Nelly samych na świecie, bez żadnych krewnych, do których moglibyśmy się zwrócić o pomoc. Byłem parobczakiem u rolnika i nie zarabiałem dość, żeby utrzymać samego siebie, a co dopiero nas oboje, więc ona musiałaby pójść do przytułku, gdyby nie nasza pani (Nelly nazywa ją swoim aniołem i ma ku temu pełne prawo). Pani wynajęła dla niej pokój u starej wdowy Mallet i dawała jej robótki na drutach i szycie, kiedy Nelly była w stanie je wykonywać; a kiedy chorowała, przysyłała jej obiady i mnóstwo dobrych, pokrzepiających rzeczy i była dla niej jak matka.
Potem pan przyjął mnie do stajni pod okiem starego Normana, który był wtedy stangretem. Jadłem we dworze, spałem na stryszku, dostałem ubranie i trzy szylingi tygodniowo, tak że mogłem pomagać Nelly. A Norman? Mógł przecież powiedzieć, że w jego wieku nie będzie sobie zawracał głowy żółtodziobem prosto od pługa, ale był dla mnie jak ojciec i zadawał sobie ze mną niesłychanie wiele trudu. Kiedy kilka lat później staruszek umarł, zająłem jego miejsce i teraz, rzecz jasna, dostaję najwyższą zapłatę i mogę odkładać na czarną godzinę albo na pogodną, jak się zdarzy, a Nelly jest szczęśliwa jak ptaszek. Widzisz więc, James, nie mnie kręcić nosem na małego chłopca i robić przykrość dobremu, życzliwemu panu. O nie! Będzie mi ciebie bardzo brakowało, James, ale damy sobie radę, a nie ma nic lepszego niż wyświadczyć komuś dobro, kiedy nadarza się okazja, i cieszę się, że mogę to zrobić”.
„A więc – powiedział James – nie zgadzasz się z powiedzeniem: ‚Niech każdy dba o siebie, a najważniejsza jest własna skóra’?”
„Ani trochę – odparł John. – Gdzie bylibyśmy ja i Nelly, gdyby pan, pani i stary Norman dbali tylko o własną skórę? Ona w przytułku, a ja okopywałbym rzepę! Gdzie byliby Czarny Książę i Ginger, gdybyś ty myślał tylko o własnej skórze? Spłonęliby żywcem! Nie, Jim, nie! To samolubne, pogańskie powiedzenie, ktokolwiek go używa; a każdego, kto myśli, że jego jedynym zadaniem jest dbać o własną skórę, szkoda, że nie utopiono jak szczeniaka czy kocięcia, zanim jeszcze otworzył oczy; tak właśnie myślę” – powiedział John i bardzo stanowczo potrząsnął głową.
James roześmiał się na to; ale głos mu się nieco załamał, kiedy powiedział: „Oprócz mojej matki byłeś moim najlepszym przyjacielem; mam nadzieję, że o mnie nie zapomnisz”.
„Nie, chłopcze, nie zapomnę! – odparł John. – A gdybym kiedykolwiek mógł ci w czymś pomóc, to mam nadzieję, że i ty o mnie nie zapomnisz”.
Następnego dnia Joe przyszedł do stajni, żeby nauczyć się wszystkiego, czego się da, zanim James odejdzie. Nauczył się zamiatać stajnię, przynosić słomę i siano; zaczął czyścić uprząż i pomagał myć powóz. Ponieważ był o wiele za niski, żeby czyścić Ginger czy mnie, James uczył go na Merrylegsie, bo to Merrylegs miał przejść pod jego pełną opiekę, pod okiem Johna. Był to miły, bystry chłopaczek i zawsze przychodził do pracy, pogwizdując.
Merrylegs był mocno urażony, że, jak to ujął, „szarpie go chłopak, który nic nie umie”; ale pod koniec drugiego tygodnia zwierzył mi się w zaufaniu, że jego zdaniem chłopak wyrośnie na kogoś porządnego.
Wreszcie nadszedł dzień, w którym James musiał nas opuścić; choć zawsze był pogodny, tamtego ranka wyglądał na bardzo przygnębionego.
„Widzisz – powiedział do Johna – zostawiam tu bardzo wiele: matkę i Betsy, i ciebie, i dobrego pana i panią, a do tego konie i mojego starego Merrylegsa. W nowym miejscu nie będę znał żywej duszy. Gdyby nie to, że dostanę lepszą posadę i będę mógł bardziej pomóc matce, chyba bym się na to nie zdecydował; to naprawdę ciężkie, John”.
„Ano, James, chłopcze, ciężkie; ale nie miałbym o tobie najlepszego zdania, gdybyś mógł po raz pierwszy opuścić dom i nic przy tym nie czuć. Głowa do góry, znajdziesz tam przyjaciół; a jeśli dobrze ci pójdzie, a jestem pewien, że tak, będzie to wspaniała rzecz dla twojej matki, a ona będzie dumna, że dostałeś się na tak dobrą posadę”.
Tak John dodawał mu otuchy, ale wszystkim było żal, że James odchodzi; a Merrylegs tęsknił za nim przez kilka dni i zupełnie stracił apetyt. John przez kilka poranków zabierał go więc na uwiązie, kiedy mnie wyjeżdżał, a maluch, kłusując i galopując u mojego boku, odzyskał humor i wkrótce był znów sobą.
Ojciec Joego często zaglądał i trochę pomagał, bo znał się na tej pracy; Joe zadawał sobie wiele trudu, żeby się wszystkiego nauczyć, a John był z niego coraz bardziej zadowolony.
Przetłumaczono z angielskiego. Przeczytaj oryginał