Paardenpret

Black Beauty online lezen – Hoofdstuk 10. Een gesprek in de boomgaard

· The Equinest

Zwart paard in een groene wei

Hoofdstuk 10. Een gesprek in de boomgaard

Ginger en ik waren niet van het gewone, hoge koetspaardenras; er zat meer renbloed in ons. We waren ongeveer vijftien en een halve hands hoog; daardoor waren we net zo geschikt om te rijden als om te mennen, en onze baas zei altijd dat hij niet hield van een paard of een mens die maar één ding kon; en omdat hij niet in de Londense parken wilde pronken, gaf hij de voorkeur aan een actiever en nuttiger soort paard. Wat ons betreft: ons grootste plezier was als we werden gezadeld voor een rijtochtje; de baas op Ginger, mevrouw op mij, en de jongedames op Sir Oliver en Merrylegs. Het was zo vrolijk om allemaal samen te draven en te galopperen dat we er altijd in een opperbeste stemming van raakten. Ik had het beste lot, want ik droeg altijd mevrouw; ze woog weinig, haar stem was lief en haar hand was zo licht aan de teugel dat ik bijna zonder het te voelen werd gestuurd.

O! als mensen wisten wat een weldaad een lichte hand voor paarden is, en hoe die een goede mond en een goed humeur bewaart, dan zouden ze vast niet zo rukken, sleuren en trekken aan de teugel als ze vaak doen. Onze monden zijn zo gevoelig dat ze, waar ze niet door slechte of onwetende behandeling bedorven of afgestompt zijn, de kleinste beweging van de hand van de menner voelen, en we weten in een oogwenk wat er van ons wordt verwacht. Mijn mond is nooit bedorven, en ik geloof dat mevrouw mij daarom liever had dan Ginger, hoewel haar gangen zeker net zo goed waren. Ze was vaak jaloers op me en zei dat het allemaal de schuld was van het inrijden en het gagbit in Londen dat haar mond niet zo volmaakt was als de mijne; en dan zei de oude Sir Oliver: “Kom, kom! Maak je niet druk; jij hebt de grootste eer; een merrie die een lange man met het gewicht van onze baas kan dragen, met al jouw veerkracht en levendige bewegingen, hoeft haar hoofd niet te laten hangen omdat ze mevrouw niet draagt; wij paarden moeten de dingen nemen zoals ze komen, en altijd tevreden en gewillig zijn, zolang we maar vriendelijk worden behandeld.”

Ik had me vaak afgevraagd hoe het kwam dat Sir Oliver zo’n heel korte staart had; hij was werkelijk maar zes of zeven inch lang, met een plukje haar eraan; en op een van onze vrije dagen in de boomgaard waagde ik het hem te vragen door welk ongeluk hij zijn staart was kwijtgeraakt. “Ongeluk!” snoof hij met een woeste blik, “het was geen ongeluk! Het was een wrede, schandelijke, koelbloedige daad! Toen ik jong was, werd ik naar een plek gebracht waar die wrede dingen werden gedaan; ik werd vastgebonden, zo stevig dat ik me niet kon verroeren, en toen kwamen ze en sneden mijn lange, prachtige staart af, dwars door het vlees en dwars door het bot, en namen hem mee.”

“Wat afschuwelijk!” riep ik uit.

“Afschuwelijk, ja! Het was afschuwelijk; maar het was niet alleen de pijn, hoewel die verschrikkelijk was en lang duurde; het was niet alleen de vernedering dat mijn mooiste sieraad me werd afgenomen, hoewel dat al erg genoeg was; maar het was dit: hoe kon ik ooit nog de vliegen van mijn flanken en mijn achterbenen slaan? Jullie, die een staart hebben, zwiepen de vliegen gewoon weg zonder erbij na te denken, en jullie kunnen je niet voorstellen wat een kwelling het is als ze op je neerstrijken en steken en steken, terwijl je niets ter wereld hebt om ze mee weg te slaan. Ik zeg je: het is levenslang onrecht en een levenslang verlies; maar de hemel zij dank, nu doen ze het niet meer.”

“Waarom deden ze het dan?” vroeg Ginger.

“Voor de mode!” zei het oude paard en stampte met zijn hoef; “voor de mode! Als je weet wat dat betekent; in mijn tijd was er geen goedgefokt jong paard dat zijn staart niet op die schandelijke manier had laten couperen, alsof de goede God die ons heeft gemaakt niet wist wat we nodig hadden en wat er het mooist uitzag.”

“Ik neem aan dat het ook de mode is die ze ons hoofd omhoog laat binden met die afschuwelijke bitten waarmee ik in Londen werd gekweld,” zei Ginger.

“Natuurlijk is dat zo,” zei hij; “volgens mij is de mode een van de slechtste dingen ter wereld. Kijk bijvoorbeeld eens hoe ze met honden omgaan: ze knippen hun staart af om ze er stoer uit te laten zien, en ze knippen hun mooie kleine oortjes in een punt, zodat ze er allebei pienter uitzien, nota bene. Ik had ooit een lieve vriendin, een bruine terriër; ‘Skye’ noemden ze haar. Ze was zo op me gesteld dat ze nooit buiten mijn stal wilde slapen; ze maakte haar bed onder de voerbak, en daar kreeg ze een nest van vijf pups, zo schattig als maar kan; er werd er niet één verdronken, want ze waren van een waardevol ras, en wat was ze blij met ze! En toen ze hun oogjes open kregen en rondkropen, was het echt een prachtig gezicht; maar op een dag kwam de man en nam ze allemaal mee; ik dacht dat hij misschien bang was dat ik op ze zou trappen. Maar zo zat het niet; ’s avonds bracht de arme Skye ze een voor een terug in haar bek; niet meer de blije kleine diertjes die ze waren geweest, maar bloedend en jammerlijk piepend; ze hadden allemaal een stuk van hun staart moeten missen, en de zachte flap van hun mooie oortjes was er helemaal afgesneden. Wat likte hun moeder ze, en wat was ze van streek, het arme dier! Ik ben het nooit vergeten. Na verloop van tijd genazen ze en vergaten ze de pijn, maar die mooie zachte flap, die natuurlijk bedoeld was om het gevoelige deel van hun oren te beschermen tegen stof en letsel, was voorgoed verdwenen. Waarom knippen ze de oren van hun eigen kinderen niet in een punt om ze er pienter uit te laten zien? Waarom snijden ze het puntje van hun neus niet af om ze er stoer uit te laten zien? Het een zou net zo verstandig zijn als het ander. Welk recht hebben zij om Gods schepselen te kwellen en te verminken?”

Sir Oliver was, hoe zachtaardig hij ook was, een vurige oude knaap, en wat hij zei was zo nieuw voor mij en zo verschrikkelijk, dat ik een bitter gevoel tegenover mensen in me voelde opkomen dat ik nooit eerder had gehad. Ginger was natuurlijk erg opgewonden; ze gooide haar hoofd omhoog, met fonkelende ogen en wijd opengesperde neusgaten, en verklaarde dat mensen zowel bruten als domkoppen waren.

“Wie heeft het over domkoppen?” vroeg Merrylegs, die net aan kwam lopen van de oude appelboom, waar hij zich tegen de lage tak had staan schurken. “Wie heeft het over domkoppen? Ik geloof dat dat een lelijk woord is.”

“Lelijke woorden zijn er voor lelijke dingen,” zei Ginger, en ze vertelde hem wat Sir Oliver had gezegd.

“Het is allemaal waar,” zei Merrylegs bedroefd, “en dat met die honden heb ik keer op keer gezien waar ik eerst woonde; maar laten we het er hier niet over hebben. Je weet dat de baas, en John en James altijd goed voor ons zijn, en op zo’n plek als deze kwaadspreken over mensen lijkt me niet eerlijk of dankbaar; en je weet dat er naast de onze ook nog goede bazen en goede stalknechten zijn, al zijn de onze natuurlijk de beste.”

Deze wijze woorden van de goede kleine Merrylegs, waarvan we wisten dat ze helemaal waar waren, kalmeerden ons allemaal, vooral Sir Oliver, die innig veel van zijn baas hield; en om van onderwerp te veranderen zei ik: “Kan iemand me vertellen waar oogkleppen voor dienen?”

“Nee!” zei Sir Oliver kortaf, “want ze dienen nergens voor.”

“Ze zijn bedoeld,” zei Justice, de roan cob, op zijn kalme manier, “om te voorkomen dat paarden schrikken en opzij springen, en zo bang worden dat ze ongelukken veroorzaken.”

“Waarom doen ze die dan niet op bij rijpaarden, en vooral niet bij de paarden van dames?” vroeg ik.

“Daar is helemaal geen reden voor,” zei hij rustig, “behalve de mode; ze zeggen dat een paard zo zou schrikken als het de wielen van zijn eigen kar of rijtuig achter zich zag aankomen, dat het zeker op hol zou slaan, hoewel het natuurlijk, als het wordt bereden, die wielen overal om zich heen ziet als het druk is op straat. Ik geef toe dat ze soms onaangenaam dichtbij komen, maar we slaan niet op hol; we zijn eraan gewend en we begrijpen het, en als we nooit oogkleppen op hadden gekregen, zouden we ze ook nooit nodig hebben; we zouden zien wat er was, en weten hoe de zaken ervoor stonden, en we zouden veel minder bang zijn dan wanneer we alleen stukjes zien van dingen die we niet begrijpen. Er zijn natuurlijk misschien zenuwachtige paarden die als jong dier gewond of bang gemaakt zijn, en voor wie ze beter zijn; maar omdat ik nooit zenuwachtig ben geweest, kan ik daar niet over oordelen.”

“Ik vind,” zei Sir Oliver, “dat oogkleppen ’s nachts gevaarlijke dingen zijn; wij paarden kunnen in het donker veel beter zien dan mensen, en menig ongeluk zou nooit zijn gebeurd als paarden hun ogen volledig hadden mogen gebruiken. Een paar jaar geleden, weet ik nog, kwam er op een donkere avond een lijkwagen met twee paarden terug, en vlak bij het huis van boer Sparrow, waar de vijver vlak langs de weg ligt, kwamen de wielen te dicht bij de rand, en de lijkwagen kantelde het water in; beide paarden verdronken, en de koetsier kwam er ternauwernood levend vanaf. Na dit ongeluk werd er natuurlijk een stevig wit hek neergezet dat goed te zien was, maar als die paarden niet half blind waren gemaakt, waren ze uit zichzelf verder van de rand gebleven en was er geen ongeluk gebeurd. Toen het rijtuig van onze baas omsloeg, voordat jij hier kwam, werd er gezegd dat John het grote gat dat de wegwerkers hadden laten liggen had gezien als de lamp aan de linkerkant niet was uitgegaan; en dat had hij misschien ook, maar als de oude Colin geen oogkleppen op had gehad, had hij het gezien, lamp of geen lamp, want hij was een veel te slim oud paard om in gevaar te lopen. Zoals het nu ging, raakte hij zwaargewond, het rijtuig was kapot, en hoe John er heelhuids vanaf kwam, wist niemand.”

“Ik zou zeggen,” zei Ginger, terwijl ze haar neusgat optrok, “dat die mensen, die zo wijs zijn, maar beter kunnen bevelen dat alle veulens voortaan geboren worden met hun ogen precies midden op hun voorhoofd in plaats van opzij; ze denken altijd dat ze de natuur kunnen verbeteren en kunnen herstellen wat God heeft gemaakt.”

De stemming werd weer nogal gespannen, toen Merrylegs zijn pientere snoetje ophief en zei: “Ik zal jullie een geheim vertellen: ik geloof dat John niets van oogkleppen moet hebben; ik hoorde hem er op een dag met de baas over praten. De baas zei: ‘Als paarden eraan gewend zijn, kan het in sommige gevallen gevaarlijk zijn om ze weg te laten’; en John zei dat hij het een goede zaak zou vinden als alle jonge paarden zonder oogkleppen werden ingereden, zoals in sommige andere landen gebeurde. Dus laten we vrolijk zijn en naar de andere kant van de boomgaard rennen; ik geloof dat de wind wat appels van de boom heeft geblazen, en die kunnen we net zo goed opeten als de naaktslakken.”

Merrylegs was niet te weerstaan, dus we braken ons lange gesprek af en kwamen weer op ons gemak door wat heel zoete appels op te knabbelen die verspreid in het gras lagen.

Alle hoofdstukken

Vertaald uit het Engels. Lees het origineel