Paardenpret
Black Beauty online lezen – Hoofdstuk 38. Dolly en een echte heer

Hoofdstuk 38. Dolly en een echte heer
De winter viel vroeg in, met veel kou en nattigheid. Wekenlang was er bijna elke dag sneeuw, natte sneeuw of regen, die alleen afwisselden met snijdende, jagende wind of strenge vorst. Alle paarden hadden er veel last van. Bij droge kou houden een paar goede, dikke dekens de warmte bij ons vast; maar bij doordringende regen raken ze al snel doorweekt en hebben ze geen zin meer. Sommige koetsiers hadden een waterdicht kleed om over ons heen te gooien, en dat was een prachtig ding; maar sommige mannen waren zo arm dat ze zichzelf noch hun paarden konden beschermen, en velen van hen hebben die winter erg geleden. Als wij paarden een halve dag gewerkt hadden, gingen we naar onze droge stallen en konden we rusten, terwijl zij op hun bok moesten blijven zitten, soms tot één of twee uur ’s nachts als ze op een gezelschap moesten wachten.
Als de straten glad waren van ijzel of sneeuw, was dat voor ons paarden het allerergste. Eén mijl zo afleggen, met een vracht te trekken en zonder stevige ondergrond, putte ons meer uit dan vier op een goede weg; elke zenuw en elke spier van ons lichaam staat gespannen om ons evenwicht te bewaren; en daarbij komt dat de angst om te vallen meer uitput dan wat ook. Als de wegen echt heel slecht zijn, worden onze hoefijzers op scherp gezet, maar daar worden we in het begin zenuwachtig van.
Als het weer heel slecht was, gingen veel van de mannen in de kroeg vlakbij zitten en lieten ze iemand voor hen op de uitkijk staan; maar zo liepen ze vaak een vrachtje mis, en, zoals Jerry zei, je kon daar niet zitten zonder geld uit te geven. Hij ging nooit naar de Rising Sun; er was een koffiehuis in de buurt waar hij af en toe heen ging, of hij kocht iets van een oude man die met blikken hete koffie en pasteitjes naar onze standplaats kwam. Hij was van mening dat sterkedrank en bier een mens achteraf kouder maakten, en dat droge kleren, goed eten, opgewektheid en een lieve vrouw thuis het beste waren om een koetsier warm te houden. Polly gaf hem altijd iets te eten mee als hij niet naar huis kon, en soms zag hij de kleine Dolly om de hoek van de straat gluren om te kijken of “vader” op de standplaats stond. Als ze hem zag, rende ze er in volle vaart vandoor en kwam al snel terug met iets in een blik of een mandje, wat hete soep of pudding die Polly klaar had staan. Het was wonderlijk hoe zo’n klein ding veilig de straat over kwam, die vaak vol paarden en rijtuigen was; maar ze was een dapper meisje en vond het een hele eer om “vaders eerste gang” te brengen, zoals hij het altijd noemde. Ze was op de standplaats bij iedereen geliefd, en er was geen man die haar niet veilig de straat over zou hebben gebracht als Jerry dat zelf niet kon.
Op een koude, winderige dag had Dolly Jerry een kom met iets warms gebracht en stond ze naast hem terwijl hij at. Hij was nauwelijks begonnen toen een heer die heel snel onze kant op liep zijn paraplu omhoogstak. Jerry tikte als antwoord aan zijn hoed, gaf de kom aan Dolly en was mijn deken aan het afnemen, toen de heer, die haastig naderbij kwam, riep: “Nee, nee, eet je soep maar op, beste man; ik heb niet veel tijd, maar ik kan wachten tot je klaar bent en je dochtertje veilig op de stoep hebt gezet.” Met die woorden ging hij in het rijtuig zitten. Jerry bedankte hem hartelijk en kwam terug bij Dolly.
“Zie je, Dolly, dat is een heer; dat is een echte heer, Dolly; hij heeft tijd en aandacht voor het welzijn van een arme koetsier en een klein meisje.”
Jerry at zijn soep op, bracht het kind naar de overkant, en kreeg toen opdracht naar Clapham Rise te rijden. Daarna nam dezelfde heer nog verscheidene keren ons rijtuig. Ik denk dat hij veel van honden en paarden hield, want telkens als we hem naar zijn eigen deur brachten, kwamen er twee of drie honden naar buiten springen om hem te begroeten. Soms kwam hij om het rijtuig heen en klopte me op de hals, terwijl hij op zijn rustige, vriendelijke manier zei: “Dit paard heeft een goede baas, en dat verdient hij.” Het gebeurde maar zelden dat iemand aandacht had voor het paard dat voor hem had gewerkt. Ik heb het dames af en toe zien doen, en deze heer en nog een of twee anderen hebben me een klopje en een vriendelijk woord gegeven; maar negenennegentig van de honderd mensen zouden er net zo min aan denken als aan het aaien van de stoomlocomotief die de trein trok.
De heer was niet jong meer, en hij liep wat voorovergebogen met zijn schouders, alsof hij altijd ergens op af ging. Zijn lippen waren dun en stijf op elkaar, al hadden ze een heel vriendelijke glimlach; zijn blik was scherp, en er was iets in zijn kaak en in de beweging van zijn hoofd waardoor je dacht dat hij heel vastberaden was in alles wat hij ondernam. Zijn stem was vriendelijk en goed; elk paard zou die stem vertrouwen, al was hij net zo beslist als al het andere aan hem.
Op een dag namen hij en een andere heer ons rijtuig; ze stopten bij een winkel in R—- Street, en terwijl zijn vriend naar binnen ging, bleef hij bij de deur staan. Een eindje voor ons aan de overkant van de straat stond een kar met twee heel mooie paarden voor een wijnkelder; de voerman was niet bij ze, en ik kan niet zeggen hoe lang ze al hadden gestaan, maar ze leken te vinden dat ze lang genoeg hadden gewacht en begonnen weg te lopen. Ze waren nog maar een paar passen ver toen de voerman naar buiten kwam rennen en ze tegenhield. Hij leek woedend dat ze waren gaan lopen, en strafte ze met zweep en teugel op beestachtige wijze, en sloeg ze zelfs op hun hoofd. Onze heer zag het allemaal, stak vlug de straat over en zei met beslist stemgeluid:
“Als je daar niet onmiddellijk mee ophoudt, laat ik je arresteren omdat je je paarden onbeheerd hebt achtergelaten en wegens wreedheid.”
De man, die duidelijk gedronken had, stortte een stroom scheldwoorden uit, maar hij hield op de paarden te mishandelen, pakte de teugels en klom op zijn kar; intussen had onze vriend rustig een notitieboekje uit zijn zak gehaald, en terwijl hij naar de naam en het adres keek die op de kar waren geschilderd, schreef hij iets op.
“Wat moet je daarmee?” gromde de voerman, terwijl hij met zijn zweep knalde en wegreed. Een knikje en een grimmige glimlach waren het enige antwoord dat hij kreeg.
Toen onze vriend bij het rijtuig terugkwam, voegde zijn metgezel zich bij hem, die lachend zei: “Ik had gedacht, Wright, dat je genoeg eigen zaken had om voor te zorgen, zonder je druk te maken om de paarden en knechten van anderen.”
Onze vriend bleef even staan, wierp zijn hoofd een beetje achterover en zei: “Weet je waarom deze wereld zo slecht is als hij is?”
“Nee,” zei de ander.
“Dan zal ik het je vertellen. Het komt doordat mensen alleen aan hun eigen zaken denken en niet de moeite willen nemen om op te komen voor de verdrukten of de boosdoener aan het licht te brengen. Ik zie nooit zoiets slechts als dit zonder te doen wat ik kan, en menige eigenaar heeft me bedankt omdat ik hem liet weten hoe zijn paarden behandeld werden.”
“Ik wou dat er meer heren waren zoals u, meneer,” zei Jerry, “want die zijn hard genoeg nodig in deze stad.”
Daarna vervolgden we onze rit, en toen ze uit het rijtuig stapten, zei onze vriend net: “Mijn leer is deze: als we wreedheid of onrecht zien dat we kunnen tegenhouden, en we doen niets, dan maken we ons medeschuldig.”
Vertaald uit het Engels. Lees het origineel