Obserwuj nasz nowy kanał na YouTube!

Derki

Derka (po angielsku blanket, a w Wielkiej Brytanii rug) to dopasowane okrycie, które chroni konia przed zimnem, wilgocią, brudem albo owadami. Wiele koni nigdy jej nie potrzebuje: zdrowy koń z pełną zimową sierścią, schronieniem i dużą ilością siana dobrze znosi nawet spore zimno. Inaczej jest z koniem strzyżonym, starym lub chudym.

Cztery konie w niebieskich derkach padokowych jedzą siano na zaśnieżonym padoku

Części derki

Zewnętrzna tkanina to poszycie, od środka jest gładka podszewka, a ciepłe derki mają między nimi izolujące wypełnienie. Na piersi zapina się jeden lub dwa paski, dwa pasy brzuszne (surcingles) krzyżują się pod brzuchem, a paski udowe obejmują tylne nogi, żeby derka nie zsuwała się na boki. Do wielu derek padokowych można dopiąć osobny ocieplacz na szyję albo kaptur.

Rodzaje derek

Rodzaj Do czego służy
Derka padokowa Na zewnątrz. Nieprzemakalna, ale oddychająca, w wersjach od bez wypełnienia po ciężkie.
Derka stajenna Tylko do stajni. Ciepła, ale nie nieprzemakalna.
Derka bez wypełnienia (sheet) Derka bez ocieplenia. Padokowa chroni przed deszczem i wiatrem, stajenna chroni konia przed brudem.
Derka osuszająca (cooler) Z wełny lub polaru, zakładana na rozgrzanego albo mokrego konia po pracy, żeby wysechł, nie wychładzając się. Nie zostawia się jej na koniu bez nadzoru.
Derka przeciw owadom Lekka siatka chroniąca przed gryzącymi owadami i słońcem.
Derka nerkowa (pod siodło) Okrywa lędźwie i zad podczas jazdy, utrzymując mięśnie w cieple w czasie rozgrzewki w chłodne dni.

Gramatura wypełnienia i denier

Wypełnienie to poliestrowa ocieplina, a jej gramatura w gramach najlepiej mówi o tym, jak ciepła jest derka. Producenci wyznaczają granice różnie, więc patrz na liczbę, a nie na etykietę:

  • Bez wypełnienia (sheet): brak ociepliny
  • Lekka: do około 100 g (u niektórych producentów do 150 lub 200 g)
  • Średnia: około 150 do 250 g
  • Ciężka: około 300 g i więcej; bardzo ciężkie derki mają około 400 g

Denier opisuje poszycie, a nie ciepło. To jednostka tekstylna: masa w gramach 9000 metrów pojedynczego włókna. Wyższa liczba oznacza grubszą przędzę i wytrzymalszą tkaninę, więc derka padokowa 1200D lepiej zniesie zabawy towarzysza z padoku niż derka 600D. Wiele poszyć tka się też jako ripstop, z siatką grubszych nici, która nie pozwala małemu rozdarciu się powiększać.

Kasztanowato-srokaty koń w pikowanej granatowej derce zimowej, widziany z boku

Pomiar i dopasowanie

Miękką taśmą zmierz od środka piersi, wokół najszerszego miejsca łopatki i wzdłuż boku do środka ogona. W Stanach Zjednoczonych ta liczba w calach jest rozmiarem: koń, który mierzy 78 cali, nosi rozmiar 78. Rozmiary brytyjskie podaje się w stopach i calach (6’6” to 78 cali), a europejskie w centymetrach. Niektóre marki kończą pomiar na guzie kulszowym, więc sprawdzaj tabelę rozmiarów każdego producenta.

Poradnik dopasowania z programu doradczego (extension) Uniwersytetu Wisconsin–River Falls podaje takie sprawdziany:

  • Między kłębem a derką mieści się dłoń złożona w miseczkę.
  • Płaska dłoń wsuwa się pod derkę przy łopatkach, a koń może się paść, nie napinając jej.
  • Derka okrywa tułów, ale nie zwisa na nogi.
  • Między pasami brzusznymi a brzuchem mieści się szerokość dłoni, żeby noga nie mogła się w nie zaplątać.
  • Paski udowe wiszą nad stawami skokowymi z zapasem na szerokość dłoni i są przewleczone jeden przez drugi.
  • Karabińczyki są zwrócone do wewnątrz, w stronę konia, żeby nie mogły zaczepić o siatkę na siano.

Otarcia na łopatkach, kłębie lub piersi albo derka, która ciągle zsuwa się na jedną stronę, oznaczają złe dopasowanie.

Kiedy koń jej potrzebuje

Uniwersyteckie służby doradcze, takie jak Utah State i Minnesota, są zgodne, że większość koni, którym pozwala się wyhodować normalną zimową sierść, nie potrzebuje derki. Według Utah State dolna temperatura krytyczna – poniżej której koń spala dodatkową paszę, żeby utrzymać ciepło – wynosi około 18°F (−8°C) w zimowej sierści i 40°F (5°C) w letniej. Derka ma sens u konia, który:

  • jest strzyżony;
  • jest bardzo młody lub stary albo ma niedowagę;
  • nie przystosował się do zimna, na przykład po przeprowadzce z cieplejszego regionu;
  • nie ma schronienia podczas silnych mrozów.

Wilgoć i wiatr znaczą tyle samo co temperatura, bo przemoczona, przylegająca do ciała sierść przestaje izolować. Zasada praktyczna cytowana przez US Equestrian: gdy spotkają się dwa z trzech czynników – wiatr, wilgoć i zimno – rozważ derkę. Nigdy nie zakładaj jej na mokrego konia; najpierw osusz go pod derką osuszającą. Za dużo derki też szkodzi: koń się poci, jest wilgotny, a potem się wychładza. W naszym poradniku jak rozpoznać, że koniowi jest zimno znajdziesz tabelę temperatur i sygnały ostrzegawcze.

Codzienna pielęgnacja

Często zdejmuj derkę, najlepiej codziennie, żeby wyczyścić konia i sprawdzić skórę i żebra: pod derką łatwo przeoczyć utratę masy, a wilgotne ciepło sprzyja grzybicy skóry. Przed sezonem oddaj derki do prania i naprawy, a przechowuj je czyste i suche. Jeśli starszy koń traci na wadze przez zimę mimo dobrego żywienia, porozmawiaj z weterynarzem.

Warto wiedzieć

Derki przeciw owadom w zebrę to nie tylko moda. W badaniu z 2019 roku prowadzonym przez Tima Caro bąki lądowały znacznie rzadziej na koniach w pasiastych derkach niż na tych samych koniach w derkach czarnych lub białych, za to równie często na ich odkrytych głowach. Wygląda na to, że paski psują owadom podejście do lądowania.

Kasztanowaty koń z konopiastą grzywą w derce przeciw owadom w paski zebry, pasący się na suchym letnim padoku

Powiązany sprzęt

Westernowy „saddle blanket” kładzie się pod siodło; zob. czapraki i podkładki. Na nogi – zob. ochraniacze i owijki, a do prowadzenia konia – kantary i uwiązy.

Sprzęt jeździecki

Zdjęcie główne: Olga Ernst, na licencji CC BY-SA 4.0

Zdjęcie: Ealdgyth, na licencji CC BY 3.0

Zdjęcie: Gerbil, na licencji CC BY-SA 4.0

Przetłumaczono z angielskiego. Przeczytaj oryginał