Obserwuj nasz nowy kanał na YouTube!

Konie w sztuce

A Horse’s Tale – Rozdział 11. Kilka miesięcy później. Antonio i Thorndike

· The Equinest

Hiszpańska willa z połowy XVII wieku
Od człowieka, który dał nam Huckleberry’ego Finna: opowieść Marka Twaina o koniu Buffalo Billa powstała po to, by zwrócić uwagę na bezsens walk byków.

Część I

Rozdział XI. Kilka miesięcy później. Antonio i Thorndike

„Thorndike, czy ta szkapa, na której jedziesz, to nie łup z tej potyczki, którą ty i Buffalo Bill stoczyliście kilka miesięcy temu ze świętej pamięci Blakiem Haskinsem i jego kumplem?”

„Tak, to Mongrel – i wcale nie najgorszy koń”.

„Zauważyłem, że trzyma tempo pierwszorzędnie. Słuchaj – czyż to nie wspaniały poranek?”

„Święta racja!”

„Thorndike, to andaluzyjski poranek! a jak się to powie, to wszystko powiedziane”.

„Andaluzyjski i oregoński, Antonio! Ujmij to tak, a masz mój głos. Jestem stamtąd, więc wiem. A ty, jako urodzony Andaluzyjczyk –”

„Mogę się z autorytetem wypowiadać o tym skrawku raju? Owszem, mogę. Jak Don Kichot! jak Sancho! To jest prawdziwy andaluzyjski świt – rześki, świeży, rosisty, wonny, cierpki –”

„»Cóż, że korzenne wiatry
łagodnie wieją nad Cejlonem –«

– wio, ty stara krowo! potykasz się tak, akurat kiedy cię chwaliliśmy! jesteś na zwiadzie i nie potrafisz lepiej sprostać takiemu zaszczytowi? Antonio, jak długo już jesteś tu na Równinach i w Górach Skalistych?”

„Ponad trzynaście lat”.

„Szmat czasu. Nie tęsknisz czasem za domem?”

„Dotąd nie tęskniłem”.

„Czemu teraz? – po tak długiej kuracji”.

„Rozbudziły to przygotowania komendanta, który odchodzi w stan spoczynku”.

„No jasne. To naturalne”.

„Wciąż myślę o Hiszpanii. Znam okolicę, w której mieszka ciotka dziecka Siódmego Pułku; znam całą tę piękną krainę na wiele mil wokół; założę się, że nieraz widziałem willę jej ciotki; założę się, że bywałem w niej w tych miłych dawnych czasach, kiedy byłem hiszpańskim dżentelmenem”.

„Mówią, że dziecko aż szaleje, żeby zobaczyć Hiszpanię”.

„Tak jest; wiem to z tego, co słyszę”.

„Nie rozmawiałeś z nią o tym?”

„Nie. Unikałem tego. Wkrótce szalałbym tak samo jak ona. To nie byłoby przyjemne”.

„Szkoda, że ja nie jadę, Antonio. Są dwie rzeczy, za których zobaczenie dużo bym dał. Jedna to kolej żelazna”.

„Ona zobaczy ją, jak dotrze do Missouri”.

„Druga to walka byków”.

„Widziałem ich mnóstwo; chciałbym zobaczyć jeszcze jedną”.

„Nic o tym nie wiem, Antonio, poza jakimiś pomieszanymi, mglistymi wyobrażeniami, ale wiem dość, żeby wiedzieć, że to wspaniała rozrywka”.

„Najwspanialsza na świecie! Żadna inna rozrywka nawet się do niej nie umywa. Opowiem ci, co widziałem, a wtedy sam ocenisz. To była moja pierwsza i mam ją przed oczami tak żywo, jak wtedy, gdy ją oglądałem. Było niedzielne popołudnie, piękna pogoda, a mój wuj, ksiądz, zabrał mnie tam w nagrodę za to, że byłem grzecznym chłopcem, i za to, że z własnej woli, bez niczyjej namowy, opróżniłem do cna swoją skarbonkę i oddałem pieniądze misji, która cywilizowała Chińczyków, osładzała im życie i zmiękczała ich serca łagodnymi naukami naszej religii; szkoda, że nie widziałeś tego, co my widzieliśmy tamtego dnia, Thorndike.

„Amfiteatr był wypełniony po brzegi, od areny po najwyższy rząd – dwanaście tysięcy ludzi w jednej okrągłej masie, w jednej pochyłej, zwartej masie – królewskie osoby, szlachta, duchowni, damy, panowie, urzędnicy państwowi, generałowie, admirałowie, żołnierze, marynarze, prawnicy, złodzieje, kupcy, maklerzy, kucharze, pokojówki, pomywaczki, kobiety podejrzanej konduity, elegancicy, hazardziści, żebracy, próżniacy, włóczędzy, amerykańskie damy, panowie, kaznodzieje, angielskie damy, panowie, kaznodzieje, niemieckie dito, francuskie dito i tak dalej, i tak dalej, cały świat był tam reprezentowany: Hiszpanie, żeby podziwiać i chwalić, cudzoziemcy, żeby się bawić, a potem wrócić do domu i krytykować – wszyscy tam byli, jedna zwarta, pochyła, kolista fala falującego i migoczącego koloru pod ulewą letniego słońca – po prostu ogród, jaskrawy, przepyszny ogród kwiatowy! Dzieci zajadające pomarańcze, sześć tysięcy trzepoczących i połyskujących wachlarzy, wszyscy szczęśliwi, wszyscy wesoło gawędzący ze znajomymi, śliczne dziewczęce twarze uśmiechające się na powitanie do innych ślicznych dziewczęcych twarzy, siwe starsze panie i starsi panowie wymieniający podobne pozdrowienia – ach, cóż za obraz pogodnego zadowolenia i radosnego oczekiwania! ani jednego podłego ducha, ani jednej nikczemnej duszy, ani jednego smutnego serca – ach, Thorndike, chciałbym to zobaczyć jeszcze raz.

„Nagle wojenny dźwięk trąbki przecina gwar i szmer – oczyścić arenę!

„Oczyszczają ją. Wielka brama otwiera się na oścież i wkracza orszak, wspaniale wystrojony i lśniący: marszałkowie dnia, potem pikadorzy na koniach, potem matadorzy pieszo, każdy otoczony swoją kwadrylą chulos. Maszerują do loży ojców miasta i uroczyście ich pozdrawiają. Rzucają klucz, brama byka zostaje otwarta. Kolejny sygnał trąbki – brama otwiera się gwałtownie, byk wpada do środka, wściekły, drżący, mrugający w oślepiającym świetle, i staje tam, wspaniałe stworzenie, w centrum tych niezliczonych podziwiających oczu, odważny, gotów do walki, a cała jego postawa jest wyzwaniem. Widzi swojego wroga: jeźdźców siedzących bez ruchu, z długimi lancami w gotowości, na szkapach z zawiązanymi oczami, wyniszczonych, chudych i zagłodzonych, dobrych już tylko na rozrywkę i ofiarę, a potem na stos padliny.

„Byk rzuca się do ataku z mordem w oczach, ale pikador przyjmuje go pchnięciem lancy w łopatkę. Byk wzdryga się z bólu, a pikador umyka przed niebezpieczeństwem. Burza oklasków dla pikadora, gwizdy dla byka. Niektórzy wołają do byka »Krowa!« i obrzucają go obelgami. Ale on ich nie słucha, przyszedł tu do roboty; nie zważa na tych z płachtami, którzy krążą wokół, trzepocząc nimi, żeby go zmylić; goni w tę stronę, goni w tamtą, tu i ówdzie, rozpraszając zwinnych banderilleros na wszystkie strony jak bryzgi wody i przyjmując w kark ich doprowadzające do szału strzałki, gdy oni robią uniki i uciekają – och, to żywe widowisko i publiczność szaleje! Ach, trzeba było słyszeć ten grzmiący ryk, który się wznosi, gdy gra jest najbardziej zażarta i dzieją się rzeczy olśniewające!

„Och, ten pierwszy byk tamtego dnia był wspaniały! Od chwili, gdy duch walki wezbrał w nim jak przypływ i byk zabrał się do roboty, zaczął czynić cuda. Przedarł się przez swoich prześladowców, przerzucając jednego z nich aż za barierę; powalił konia razem z jeźdźcem i rzucił się prosto na następnego, dosięgnął go rogami, raniąc i konia, i człowieka; dalej, tu i tam, w tę i we w tę; jednemu koniu po drugim rozpruł brzuchy, aż wnętrzności wylały się na ziemię, a trzeciego rozdarł tak strasznie, że choć szybko odprowadzili go na bok, wepchnęli mu wnętrzności z powrotem, zatkali rozdarcia pakułami i znów pognali na byka, nie dał rady; próbował galopować pod ostrogą, ale wkrótce zachwiał się, zatoczył i runął bezładnie na ziemię. Przez jakiś czas ta arena była najbardziej porywającym, najwspanialszym i najbardziej podniosłym widokiem, jaki kiedykolwiek widziano. Byk dosłownie ją oczyścił i stał tam sam! władca tego miejsca. Ludzie szaleli z dumy z niego, z radości i zachwytu, a od ryku, huku i grzmotu oklasków nie można było zebrać myśli”.

„Antonio, już samo twoje opowiadanie całkiem mnie porywa; to musiało być wprost wspaniałe. Jeśli pożyję, jeszcze przed śmiercią zobaczę walkę byków. Zabili go?”

„O tak; po to przecież jest byk. Zmęczyli go i w końcu dopadli. Wciąż szarżował na matadora, który zawsze w porę zgrabnie i z wdziękiem uskakiwał w bok, czekając na pewną okazję; i w końcu ta okazja przyszła; byk rzucił się na niego z zabójczą furią – matador zręcznie go ominął, a gdy byk przemknął obok, długa szpada bezgłośnie wśliznęła się w niego między lewą łopatką a kręgosłupem – coraz głębiej, aż po rękojeść. Osunął się na ziemię, konając”.

„Ach, Antonio, to najszlachetniejsza rozrywka, jaka kiedykolwiek istniała. Dałbym rok życia, żeby to zobaczyć. Czy byka zawsze się zabija?”

„Tak. Czasem byk jest bojaźliwy, bo znalazł się w tak dziwnym miejscu, i stoi, drżąc, albo próbuje się wycofać. Wtedy wszyscy gardzą nim za tchórzostwo i chcą, żeby go ukarano i ośmieszono; więc podcinają mu ścięgna od tyłu, i nie ma nic zabawniejszego na świecie, niż patrzeć, jak kuśtyka na przeciętych nogach; cała ogromna widownia wybucha huraganami śmiechu; sam śmiałem się do łez, patrząc na to. Kiedy już dostarczył całej rozrywki, jakiej mógł, nie jest do niczego potrzebny i się go zabija”.

„No, to jest wprost wspaniałe, Antonio, wprost piękne. Spalenie Murzyna to przy tym nic”.

Wszystkie rozdziały

Przetłumaczono z angielskiego. Przeczytaj oryginał