Paarden in de kunst
A Horse’s Tale, hoofdstuk 11 – Enkele maanden later. Antonio en Thorndike

Van de man die ons Huckleberry Finn gaf: dit is een verhaal over het paard van Buffalo Bill, geschreven om de aandacht te vestigen op de zinloosheid van het stierenvechten.
Deel I
Hoofdstuk XI Enkele maanden later. Antonio en Thorndike
“Thorndike, is die knol waar je op rijdt niet de buit van die knokpartij die jij en Buffalo Bill een paar maanden terug hadden met wijlen Blake Haskins en zijn maat?”
“Ja, dit is Mongrel – en geen slecht paard, ook niet.”
“Ik heb gemerkt dat hij zijn tempo prima volhoudt. Zeg – is het geen pracht van een ochtend?”
“Zo is het!”
“Thorndike, het is Andalusisch! en als dat gezegd is, is alles gezegd.”
“Andalusisch en Oregoniaans, Antonio! Zeg het zo, en je hebt mijn stem. Ik ben daarboven geboren, dus ik weet het. Jij, als geboren Andalusiër –”
“Kan met gezag spreken over dat lapje paradijs? Nou, dat kan ik. Net als de Don! net als Sancho! Dit is de echte Andalusische dageraad – fris, koel, bedauwd, geurig, pittig –”
“‘Al waait de kruidige bries
Zacht over Ceylons eiland –’
– vooruit, ouwe koe! struikelen terwijl we je net zo prezen! op verkenning en je kunt die eer niet beter waarmaken dan zo? Antonio, hoe lang ben je hier al op de Plains en in de Rockies?”
“Meer dan dertien jaar.”
“Dat is lang. Heb je nooit heimwee?”
“Tot nu toe niet.”
“Waarom nu? – na zo’n lange kuur.”
“De voorbereidingen van de vertrekkende commandant hebben het aangewakkerd.”
“Natuurlijk. Dat is begrijpelijk.”
“Het laat me steeds aan Spanje denken. Ik ken de streek waar de tante van het kind van de Zevende woont; ik ken al dat mooie land mijlenver in de omtrek; ik wed dat ik de villa van haar tante menige keer heb gezien; ik wed dat ik er binnen ben geweest, in die fijne oude tijd toen ik een Spaanse heer was.”
“Ze zeggen dat het kind dolgraag Spanje wil zien.”
“Dat klopt; dat weet ik van horen zeggen.”
“Heb je er niet met haar over gepraat?”
“Nee. Ik heb het vermeden. Dan zou ik al snel net zo dol worden als zij. Dat zou niet prettig zijn.”
“Ik wou dat ik meeging, Antonio. Er zijn twee dingen waar ik heel wat voor over zou hebben om ze te zien. Het ene is een spoorweg.”
“Daar ziet ze er een van als ze in Missouri aankomt.”
“Het andere is een stierengevecht.”
“Ik heb er een heleboel gezien; ik wou dat ik er nog een kon zien.”
“Ik weet er niks van, behalve op een warrige, vage manier, Antonio, maar ik weet genoeg om te weten dat het geweldige sport is.”
“De geweldigste ter wereld! Er is geen andere sport die er ook maar aan kan tippen. Ik zal je vertellen wat ik heb gezien, dan kun je zelf oordelen. Het was mijn eerste, en het staat me nu nog even levendig voor ogen als toen ik het zag. Het was een zondagmiddag, en prachtig weer, en mijn oom, de priester, nam me mee als beloning omdat ik een brave jongen was geweest en omdat ik uit mezelf en zonder dat iemand het me vroeg mijn spaarpot had leeggehaald en het geld had gegeven aan een missie die de Chinezen beschaafde en hun leven verzoette en hun harten verzachtte met de zachtmoedige leer van onze godsdienst, en ik wou dat je had kunnen zien wat wij die dag zagen, Thorndike.
“Het amfitheater zat stampvol, van de arena tot de hoogste rij – twaalfduizend mensen in één ronde massa, één schuin oplopende, dichte massa – vorsten, edelen, geestelijken, dames, heren, staatsambtenaren, generaals, admiraals, soldaten, matrozen, advocaten, dieven, kooplui, makelaars, koks, dienstmeiden, keukenmeiden, twijfelachtige vrouwen, dandy’s, gokkers, bedelaars, leeglopers, zwervers, Amerikaanse dames, heren, predikanten, Engelse dames, heren, predikanten, Duitse dito, Franse dito, enzovoort enzovoort, de hele wereld vertegenwoordigd: Spanjaarden om te bewonderen en te prijzen, buitenlanders om te genieten en naar huis te gaan en kritiek te leveren – daar zaten ze, één dichte, schuin oplopende, ronde golf van rimpelende en flitsende kleur onder de stortvloed van de zomerzon – gewoon een tuin, een bonte, prachtige bloementuin! Kinderen die op sinaasappels kauwden, zesduizend waaiers die fladderden en glinsterden, iedereen blij, iedereen vrolijk aan het kletsen met zijn naasten, lieftallige meisjesgezichten die andere lieftallige meisjesgezichten herkennend toelachten en begroetten, grijze oude dames en heren die onderling hetzelfde uitwisselden – ach, zo’n beeld van opgewekte tevredenheid en blije verwachting! geen gemene geest, geen vuile ziel, geen bedroefd hart daar – ach, Thorndike, ik wou dat ik het nog eens kon zien.
“Plotseling klieft de krijgshaftige toon van een hoorn door het gezoem en geroezemoes – maak de arena vrij!
“Ze maken hem vrij. De grote poort wordt opengegooid, en de stoet marcheert binnen, schitterend gekostumeerd en glinsterend: de ceremoniemeesters van de dag, dan de picadores te paard, dan de matadores te voet, elk omringd door zijn quadrille van chulos. Ze marcheren naar de loge van de stadsvaders en groeten plechtig. De sleutel wordt geworpen, de stierenpoort wordt ontsloten. Weer een hoornstoot – de poort vliegt open, de stier stormt naar binnen, woedend, bevend, knipperend in het verblindende licht, en blijft daar staan, een prachtig dier, het middelpunt van al die talloze bewonderende ogen, dapper, klaar voor de strijd, zijn houding een uitdaging. Hij ziet zijn vijand: ruiters die onbeweeglijk zitten, met lange lansen geveld, op geblinddoekte, afgeleefde knollen, mager en uitgehongerd, alleen nog goed voor sport en offer, en daarna voor de kadaverhoop.
“De stier stormt aan, met moord in zijn ogen, maar een picador ontvangt hem met een lansstoot in de schouder. Hij krimpt ineen van de pijn, en de picador springt buiten gevaar. Een uitbarsting van applaus voor de picador, gefluit voor de stier. Sommigen roepen ‘Koe!’ naar de stier en schelden hem uit. Maar hij luistert niet naar ze, hij is er voor het echte werk; hij let niet op de capedragers die om hem heen komen fladderen om hem in verwarring te brengen; hij jaagt deze kant op, hij jaagt die kant op, en her en der, en verjaagt de lenige banderillos in alle richtingen als opspattend water, en krijgt hun razend makende pijlen in zijn nek terwijl zij wegduiken en wegvliegen – o, het is een levendig schouwspel, en het publiek gaat uit zijn dak! Ach, je zou het donderende gebrul moeten horen dat opstijgt als het spel op zijn wildst is en er schitterende dingen gebeuren!
“O, die eerste stier, die dag, was geweldig! Vanaf het moment dat de strijdlust in hem tot springvloed steeg en hij aan het werk ging, begon hij wonderen te verrichten. Hij baande zich een weg door zijn kwelgeesten en smeet een van hen dwars over de borstwering; hij wierp een paard en zijn ruiter omver, stormde meteen op het volgende af, raakte doel met zijn hoorns en verwondde paard en man allebei; en weer verder, hier en daar en deze kant en die kant op; en een voor een reet hij twee paarden de ingewanden uit het lijf, zodat ze op de grond gutsten, en scheurde een derde zo erg open dat, hoewel ze hem haastig in veiligheid brachten en zijn ingewanden terugduwden en de scheuren met vlaswerk opvulden en hem opnieuw tegen de stier in reden, hij het niet haalde; hij probeerde te galopperen, onder de spoor, maar wankelde al gauw, strompelde en zakte in elkaar, als een hoopje ellende. Een tijdlang was die arena het spannendste en glorieuste en meest bezielende schouwspel dat ooit is vertoond. De stier had hem helemaal leeggeveegd en stond daar alleen! vorst van de plek. De mensen werden gek van trots op hem, en van vreugde en verrukking, en je kon jezelf niet horen denken, door het gebrul en gedreun en gedonder van het applaus.”
“Antonio, het voert me helemaal buiten mezelf, alleen al om je het te horen vertellen; het moet volmaakt schitterend zijn geweest. Als ik in leven blijf, zie ik nog eens een stierengevecht voordat ik sterf. Hebben ze hem gedood?”
“O ja; daar is de stier voor. Ze hebben hem uitgeput en hem ten slotte te pakken gekregen. Hij bleef de matador aanvallen, die steeds op tijd behendig en sierlijk opzij stapte, wachtend op een zekere kans; en eindelijk kwam die; de stier deed een dodelijke uitval naar hem – die keurig werd ontweken, en terwijl hij voorbijschoot, gleed het lange zwaard geruisloos in hem, tussen linkerschouder en ruggengraat – dieper en dieper, tot aan het gevest. Hij zakte stervend in elkaar.”
“Ach, Antonio, het is de edelste sport die er ooit is geweest. Ik zou een jaar van mijn leven geven om het te zien. Wordt de stier altijd gedood?”
“Ja. Soms is een stier schuw, als hij zich op zo’n vreemde plek bevindt, en dan blijft hij bevend staan, of probeert hij terug te wijken. Dan veracht iedereen hem om zijn lafheid en wil dat hij gestraft en belachelijk gemaakt wordt; dus snijden ze van achteren zijn hakpezen door, en het is het grappigste van de wereld om hem op zijn doorgesneden poten rond te zien strompelen; het hele enorme publiek barst er in orkanen van gelach om uit; ik heb gelachen tot de tranen over mijn wangen liepen. Als hij al het vermaak heeft geleverd dat hij kan, is hij niet langer nuttig, en wordt hij gedood.”
“Nou, het is volmaakt grandioos, Antonio, volmaakt prachtig. Een neger verbranden haalt het er niet bij.”
Vertaald uit het Engels. Lees het origineel