
Podejmowano kilka prób odtworzenia dawnego (i naprawdę dzikiego) tarpana – najbardziej znane to koń Hecka i koń Hegardta.
Pochodzenie
Tarpan był jednym z nielicznych dzikich koniowatych żyjących w czasach prehistorycznych i uważa się go za przodka większości współczesnych ras wywodzących się ze stepów rosyjskich. Pierwotnie występował w całej Europie Wschodniej i zachodniej Rosji, stając się podstawą pogłowia dla wielu cywilizacji wschodniego wybrzeża Morza Śródziemnego.
Tarpany wytępiono, głównie dlatego, że rolnicy potrzebowali ziemi, a dzikie stada zużywały cenne zasoby; polowano na nie także dla mięsa. Ostatni osobnik padł w rosyjskim zoo w 1909 roku.
Próby wskrzeszenia
Na początku XX wieku polski rząd podjął próbę odtworzenia rasy, wykorzystując koniki polskie i zwierzęta o podobnych cechach. Stosowano hodowlę selektywną, by jak najwierniej odtworzyć cechy genetyczne. Niedługo potem projektu podjęli się także Heinz i Lutz Heck, zoolodzy i dyrektorzy monachijskiego zoo. Stworzyli zwierzę o podobnym wyglądzie, ale prawdziwe geny tarpana pozostały poza ich zasięgiem.
Zdziczały to nie dziki
Później, w połowie XX wieku, hodowca z Oregonu Harry Hegardt zaczął hodowlę, próbując odtworzyć Equus ferus caballus. Podstawą były zdziczałe mustangi z okolicy i jego własne konie gospodarskie. Podobnie jak w przypadku konia Hecka, udało się uzyskać konia o podobnym umaszczeniu (mustangi Kiger żyją zdziczałe w Oregonie i słyną z pięknego bułanego umaszczenia).
Choć Harry’emu udało się odtworzyć wierne umaszczenie, najwięcej pracy wykonały zapewne geny mustangów Kiger. Prawdopodobnie to właśnie te zdziczałe stada podsunęły mu pomysł. Choć mogą wyglądać podobnie, geny mustangów Kiger pochodzą od hiszpańskich koni przywiezionych do Ameryk przez odkrywców. To zdziczali potomkowie konia domowego. Te hiszpańskie konie mogły mieć w sobie wpływy tarpana, ale jego geny rozcieńczały się przez bardzo długi czas.
Efekt Stroebelów
Przez kilkadziesiąt lat selektywnie hodował konie pod kątem typu i umaszczenia, uzyskując zwierzęta, które wprawiały w zdumienie znawców koni. Udało mu się nawet uzyskać prymitywną grzywę, która nie udała się braciom Heck.
W latach 80. Lenette Stroebel odkryła stado Harry’ego i zafascynowała się nim. Gdy Harry zmarł w 1990 roku, Lenette i jej mąż Gordon kupili jego stado liczące 20 zwierząt i kontynuowali hodowlę w środkowym Oregonie. Zaangażowało się nawet amerykańskie Biuro Gospodarki Gruntami (BLM), pomagając im przejrzeć tysiące zwierząt w poszukiwaniu ogiera, dzięki któremu projekt mógł trwać dalej.
Współczesny tarpan
Ten współczesny tarpan jest większy i prawdopodobnie masywniej zbudowany niż pierwowzór. To żwawy mały koń, lubiany przez wszystkich, którzy się z nim zetkną. Wygląda jak prastary koń, ale nie ma burzliwego temperamentu dzikiego zwierzęcia.
Cechy
Średnia wysokość w kłębie 13 hands
Budowa
Głowa duża
Kłąb niski
Zad mocny
Brzuch zaokrąglony
Nogi solidne
Kopyta mocne i twarde
Tradycyjne maści
Zawsze jakiś odcień maści bułanej z prymitywnymi znaczeniami. Czasem konie mają białe odmiany, co prawdopodobnie świadczy o obecności koni domowych w linii krwi.
Użytkowanie
Jazda wierzchem
Przydatne linki
Tarpan Horse Conservation Program
Wideo
Przetłumaczono z angielskiego. Przeczytaj oryginał