Paarden in de kunst

A Horse’s Tale, hoofdstuk 6 – Soldier Boy en de Mexicaanse knol

· The Equinest

Jonge soldaat die op een signaalhoorn blaast
Van de man die ons Huckleberry Finn gaf: het verhaal van Mark Twain over het paard van Buffalo Bill werd geschreven om de aandacht te vestigen op de zinloosheid van het stierenvechten.

Deel I

Hoofdstuk VI Soldier Boy en de Mexicaanse knol

“Wanneer ben je gekomen?”

“Bij zonsondergang aangekomen.”

“Waarvandaan?”

“Salt Lake.”

“Ben je in dienst?”

“Nee. Handel.”

“Piratenhandel, denk ik.”

“Wat weet jij daarvan?”

“Ik zag je aankomen. Ik herkende je baas. Een slecht sujet. Vallenplunderaar, paardendief, squawman, renegaat – Hank Butters – ik ken hem heel goed. Heeft je gestolen, nietwaar?”

“Nou, daar kwam het op neer.”

“Dat dacht ik al. Waar is zijn maat?”

“Die is bij het kamp van White Cloud gebleven.”

“Dat is er nog zo een van hetzelfde slag, die Blake Haskins.” (Terzijde.) Ze liggen weer op de loer voor Buffalo Bill, denk ik. (Hardop.) “Hoe heet je?”

“Welke naam bedoel je?”

“Heb je er dan meer dan één?”

“Ik krijg een nieuwe elke keer dat ik gestolen word. Vroeger had ik een eerlijke naam, maar dat is lang geleden; ik ben hem vergeten. Sindsdien heb ik dertien aliassen gehad.”

“Aliassen? Wat is een alias?”

“Een valse naam.”

“Alias. Het is een mooi groot woord, en helemaal mijn soort; het heeft een heel geleerde en cerebrospinale gloeiende klank. Heb jij gestudeerd?”

“Nou, nee, dat kan ik niet zeggen. Ik kan de stangen van een hek halen, ik kan haver van schoenpinnen onderscheiden, ik kan over een zadeldrukplek vloeken als de beste gestudeerde, en ik weet nog een paar andere dingen – niet veel; ik heb de kans niet gehad, ik heb altijd moeten werken; bovendien ben ik van lage komaf en zonder familie. Je spreekt mijn dialect alsof het je moedertaal is, maar je bent geen Mexicaanse knol, je bent een heer, dat zie ik wel; en natuurlijk ontwikkeld.”

“Ja, ik ben van oude familie, en niet ongeletterd. Ik ben een fossiel.”

“Een wat?”

“Fossiel. De eerste paarden waren fossielen. Ze gaan twee miljoen jaar terug.”

“Gr-ote zandvlakten en alsemstruiken! Meen je dat?”

“Ja, het is waar. De beenderen van mijn voorouders worden met eerbied en aanbidding bejegend, zelfs door mensen. Ze laten ze niet aan weer en wind over als ze ze vinden, maar dragen ze drieduizend mijl ver en bewaren ze als heiligdommen in hun tempels van geleerdheid, en aanbidden ze.”

“Het is wonderbaarlijk! Ik wist wel dat je iemand van aanzien moest zijn, aan je voorname verschijning en je hoofse manieren, en aan het feit dat je niet de vernedering van kluisters hoeft te ondergaan, zoals ik en de anderen. Wil je me je naam zeggen?”

“Je hebt er vast van gehoord – Soldier Boy.”

“Wat! – de vermaarde, de illustere?”

“Inderdaad.”

“Het beneemt me de adem! Nooit had ik durven dromen dat ik ooit oog in oog zou staan met de bezitter van die grote naam. Het paard van Buffalo Bill! Bekend van de Canadese grens tot de woestijnen van Arizona, en van de oostelijke marken van de Great Plains tot de uitlopers van de Sierra! Waarlijk, dit is een gedenkwaardige dag. Dien je nog steeds het beroemde Hoofd der Verkenners?”

“Ik ben nog steeds zijn eigendom, maar hij heeft me voor een tijd uitgeleend aan de allernobelste, allergenadigste, allervoortreffelijkste, Hare Excellentie Catherine, korporaal-generaal Zevende Cavalerie en vlagluitenant Negende Dragonders, U.S.A. – vrede zij met haar!”

“Amen. Zei je Hare Excellentie?”

“Dezelfde. Een Spaanse jongedame, lieflijke bloesem van een hertogelijk huis. En waarlijk een wonder; ze weet alles, ze kan alles; ze spreekt alle talen, beheerst alle wetenschappen, een geest zonder horizon, een hart van goud, de glorie van haar geslacht! Vrede zij met haar!”

“Amen. Het is verbazingwekkend!”

“Voorwaar. Ik wist veel dingen, zij heeft me er nog meer geleerd. Ik ben ontwikkeld. Ik zal je over haar vertellen.”

“Ik luister – ik ben betoverd.”

“Ik zal een eenvoudig verhaal vertellen, kalm, zonder opwinding, zonder welsprekendheid. Toen ze hier vier of vijf weken was, was ze al bedreven in militaire zaken, en ze maakten haar officier – dubbel officier. Ze reed elke dag de exercitie mee, net als iedere soldaat; en ze kon de signaalhoorn nemen en zelf de manoeuvres leiden. Toen, op een dag, was er een grote wedren, met prijzen – alleen kinderen mochten meedoen. Zeventien kinderen schreven zich in, en zij was de jongste. Drie meisjes, veertien jongens – allemaal goede ruiters. Het was een steeplechase, met vier hindernissen, allemaal flink hoog. De eerste prijs was een allerschattigst zilveren signaalhoorntje, half zo groot als een echte, en verschrikkelijk mooi, met een rood zijden koord en kwastjes. Buffalo Bill was erg gespannen; want hij had haar leren rijden, en hij wilde vreselijk graag dat zij die wedren won, voor de eer. Dus wilde hij dat ze mij reed, maar dat wilde ze niet; en ze maakte hem verwijten, en zei dat het oneerlijk en onrechtvaardig was, en misbruik maken van je voordeel; want welk paard op deze legerpost of op welke andere ook zou ook maar een kans tegen mij maken? en ze was heel streng tegen hem, en zei: ‘Je zou je moeten schamen – je stelt me gedrag voor dat een officier en een heer onwaardig is.’ Dus gooide hij haar zo’n dertig voet de lucht in en ving haar op toen ze naar beneden kwam, en zei dat hij zich schaamde; en hield zijn zakdoek voor zijn gezicht en deed alsof hij huilde, waar haar hart bijna van brak, en ze aaide hem, en smeekte hem haar te vergeven, en zei dat ze alles ter wereld zou doen wat hij maar kon vragen, behalve dat; maar hij zei dat hij zich zou moeten ophangen, en dat moest hij ook, als hij een touw kon vinden; het was niet meer dan terecht, want hij kon het zichzelf nooit, nooit vergeven; en toen begon zij te huilen, en ze snikten allebei, zo dat je hem op een mijl afstand kon horen, en zij hing om zijn hals en smeekte, tot hij ten slotte een beetje getroost was en plechtig beloofde dat hij zich pas na de wedren zou ophangen; en helemaal niet als zij won, en daar werd ze blij van, en ze zei dat ze zou winnen of in het zadel zou sterven; dus toen was alles weer goed en waren ze allebei tevreden. Hij kan het niet laten haar voor de gek te houden, hij is zo dol op haar en zij is zo onschuldig en argeloos; en als ze het doorheeft, geeft ze hem een mep en is ze woedend, maar al gauw vergeeft ze hem omdat hij het is; en misschien trapt ze er de volgende dag alweer in; zie je, ze kan het niet leren, want er zit geen bedrog in haar, en zulke mensen verwachten het ook nooit van een ander.

“Het was een prachtige wedren. Het hele garnizoen was er, en wat een gejoel en geschreeuw toen de zeventien kinderen over het gras kwamen aanvliegen en over de hindernissen zweefden – o, prachtig om te zien! Halverwege lagen ze zo’n beetje nek aan nek, en het was ieders wedren en niemands. En wat gebeurt er? Er stapt een koe naar voren die haar kop omlaag doet om gras te knabbelen, met haar flank naar het bataljon, en dat kwam aanstormen als de wind; ze weken uiteen om haar aan beide kanten te passeren, maar zij? – wel, zij zette de sporen erin en zweefde als een vogel over die koe heen! en ze ging door, en nam de laatste hindernis helemaal alleen, terwijl het leger een machtige kreet aanhief, en ze sprong van het paard alsof het stilstond, en maakte haar buiging, en iedereen dromde om haar heen om haar te feliciteren, en ze gaven haar de signaalhoorn, en ze zette die aan haar lippen en blies ‘opzadelen’ om te zien hoe het klonk, en BB was zo trots als je je niet kunt voorstellen! En hij zei: ‘Neem Soldier Boy, en geef hem niet terug tot ik erom vraag!’ en ik kan je zeggen dat hij dat tegen niemand anders op deze planeet had gezegd. Dat is ruim twee maanden geleden, en sindsdien heeft niemand anders op mijn rug gezeten dan de korporaal-generaal Zevende Cavalerie en vlagluitenant van de Negende Dragonders, U.S.A. – vrede zij met haar!”

“Amen. Ik luister – vertel me meer.”

“Ze ging aan de slag en organiseerde de Zestien, en noemde het het Eerste Bataljon Rocky Mountain Rangers, U.S.A., en ze wilde hoornblazer zijn, maar ze kozen haar tot luitenant-generaal en hoornblazer. Dus staat ze in rang boven haar oom de commandant, die maar brigadegeneraal is. En wat drilt ze die kleine mensen! Vraag het de indianen, vraag het de handelaars, vraag het de soldaten; ze zullen het je vertellen. Ze is er vanaf de eerste dag mee bezig. Elke ochtend gaan ze kletterend de vlakte in, en daar zit zij op mijn rug met haar hoorn aan haar mond en blaast de bevelen en laat ze een uur of langer de manoeuvres uitvoeren; en het is te mooi voor woorden om die pony’s van de ene formatie in de andere te zien overvloeien, en rond te walsen, en uiteen te gaan, en zich te verspreiden, en weer aan te treden, altijd in beweging, altijd sierlijk, nu in draf, dan in galop, enzovoort, soms dichtbij, soms in de verte, precies als een staatsbal, weet je, en soms kan ze zich niet langer inhouden, maar blaast ze de ‘aanval’ en laat ze mij gaan! en geloof me maar, als het bataljon niet al te veel voorsprong heeft, halen we ze in en gaan we met de voorste linie over de borstwering.

“Ja, het zijn soldaten, die kleine mensen; en gezond ook, niet meer ziekelijk, zoals ze vroeger soms waren. Dat komt door haar exercities. Ze heeft nu een fort – Fort Fanny Marsh. Generaal-majoor Tommy Drake heeft het ontworpen, en de Zevende en de Dragonders hebben het gebouwd. Tommy is de zoon van de kolonel, en is vijftien en de oudste van het bataljon; Fanny Marsh is brigadegeneraal, en is de op een na oudste – ruim dertien. Ze is de dochter van kapitein Marsh, compagnie B, Zevende Cavalerie. Luitenant-generaal Alison is met afstand de jongste; ik denk dat ze ongeveer negen en een half of driekwart is. Haar militaire uitrusting als luitenant-generaal is niet voor het echte werk, maar voor de parade, want de dames hebben hem gemaakt. Ze zeggen dat ze hem uit de middeleeuwen hebben gehaald – uit een boek – en hij is helemaal van rode en blauwe en witte zijde en satijn en fluweel; een maillot, een pofbroek, een zwaard, een wambuis met splitmouwen, een korte cape, een baret met maar één veer erop; ik heb ze die dingen horen noemen; ze hebben ze uit het boek; ze is gekleed als een page uit vroeger tijden, zeggen ze. Het is het sierlijkste tenue dat er ooit is geweest – dat zul je zeggen als je het ziet. Ze is er beeldig in – o, gewoon een droom! In sommige opzichten is ze precies haar leeftijd, maar in andere is ze zo oud als haar oom, denk ik. Ze is heel geleerd. Ze leert haar oom zijn boek. Ik heb haar ernaast zien zitten met het boek, terwijl ze hem opzei wat erin staat, zodat hij het zelf kan leren.

“Elke zaterdag huurt ze indiaantjes in als garnizoen voor haar fort; dan slaat ze het beleg ervoor, en nadert het volgens de regels van de krijgskunst via denkbeeldige loopgraven in een denkbeeldige nacht, en ten slotte, bij een denkbeeldige dageraad, trekt ze haar zwaard en blaast de bestorming en neemt het stormenderhand in. Het is om te oefenen. En ze heeft helemaal zelf een hoornsignaal bedacht, uit haar eigen hoofd, en het is een opzwepend signaal, en het mooiste in het leger. Het is om mij te roepen – het wordt nooit voor iets anders gebruikt. Ze heeft het me geleerd, en me verteld wat het zegt: ‘Ik ben het, Soldier – kom!’ en als die opwindende tonen uit de verte komen aanzweven, hoor ik ze zonder mankeren, ook als ik twee mijl verderop ben; en dan – o, dan zou je mijn hoeven eens aan het werk moeten zien!

“En ze heeft me geleerd hoe ik haar goedemorgen en goedenacht moet zeggen, door mijn rechterhoef op te tillen, zodat zij hem kan schudden; en ook hoe ik vaarwel moet zeggen; dat doe ik met mijn linkervoet – maar alleen om te oefenen, want er is tot nu toe alleen maar voor het spel afscheid genomen, en ik hoop dat het nooit anders zal zijn. Ik zou moeten huilen als ik ooit in ernst mijn linkervoet moest optillen. Ze heeft me geleerd te salueren, en ik kan het net zo goed als een soldaat. Ik buig mijn hoofd diep, en leg mijn rechterhoef tegen mijn wang. Dat heeft ze me geleerd omdat ik eens uit onwetendheid in ongenade viel. Ik heb voorrechten, omdat bekend is dat ik eerzaam en betrouwbaar ben, en omdat ik een voorname staat van dienst heb; dus ze leggen me geen kluisters aan en binden me niet aan palen en sluiten me niet op in stallen, maar laten me rondzwerven waar ik wil. Welnu, het vaandeldefilé is een heel plechtige ceremonie, en iedereen moet blootshoofds staan als de vlag voorbijkomt, de commandant en iedereen; en op een keer was ik erbij, en liep ik uit onwetendheid pal voor de muziekkapel langs, en dat was een vreselijke schande: ach, de luitenant-generaal schaamde zich zo, en was zo van streek dat ik zoiets voor het oog van de hele wereld had gedaan, dat ze haar tranen niet kon bedwingen; en toen leerde ze me het saluut, zodat als ik ooit weer uit onwetendheid iets onmilitairs deed, ik kon salueren, en zij geloofde dat iedereen dat als excuus genoeg zou beschouwen en er verder niet op zou ingaan. Het is heel aardig en voornaam; geen ander paard kan het; vaak salueren de manschappen mij, en dan salueer ik terug. Ik mag erbij zijn wanneer de Rocky Mountain Rangers hun vaandeldefilé houden, en ik sta er plechtig bij, net als de kinderen, en ik salueer als de vlag voorbijkomt. Natuurlijk roepen haar schildwachten, als ze naar haar fort gaat, ‘De wacht in het geweer!’ en dan . . . ruik je dat verfrissende vroege-ochtendgeurtje van de bergdennen en de wilde bloemen? De nacht is ver gevorderd; we zullen straks de signaalhoorns horen. Dorcas, de zwarte vrouw, is heel goed en aardig; ze zorgt voor de luitenant-generaal, en is de moeder van brigadegeneraal Alison, wat haar de schoonmoeder van de luitenant-generaal maakt. Dat zegt Shekels. Tenminste, dat denk ik dat hij zegt, al kan ik hem nooit helemaal goed verstaan. Hij –”

“Wie is Shekels?”

“De hond van de Zevende Cavalerie. Ik bedoel, als hij een hond is. Zijn vader was een coyote en zijn moeder een wilde kat. Dat maakt nog niet echt een hond van hem, toch?”

“Geen echte hond, zou ik denken. Hooguit een soort hond in het algemeen, vermoed ik. Al is dit een kwestie van ichtyologie, neem ik aan; en als dat zo is, gaat het mijn pet te boven, en dus is mijn mening niets waard, en ik vraag er niet veel aandacht voor.”

“Het is geen ichtyologie; het is dogmatiek, en dat is nog moeilijker en ingewikkelder. Dogmatiek is dat altijd.”

“Dogmatiek gaat mij helemaal te boven, helemaal; dus ik doe niet mee. Maar in het algemeen is mijn mening dat een veulen van een coyote en een wilde kat geen eerlijke hond is, maar twijfelachtig. Dat zijn mijn kaarten, en daar blijf ik bij.”

“Nou, verder kan ik zelf ook niet gaan als ik eerlijk en gewetensvol wil blijven. Ik heb hem altijd als een twijfelachtige hond beschouwd, en Potter ook. Potter is de Duitse dog. Potter zegt dat hij geen hond is, en zelfs geen gevogelte – al ga ik zelf niet zo ver.

“En ik zou het zelf ook niet doen. Gevogelte is een van die dingen waar niemand het fijne van kan doorgronden, er is zo veel van en zo veel verscheidenheid. Het is gewoon vleugels, en vleugels, en vleugels, tot je er moe van wordt: kalkoenen, en ganzen, en vleermuizen, en vlinders, en engelen, en sprinkhanen, en vliegende vissen, en – nou, er is werkelijk geen eind aan die stam; ik word al dampig als ik eraan denk. Maar deze heeft geen vleugels, of wel?”

“Nee.”

“Nou dan, naar mijn overtuiging is hij dan eerder hond dan gevogelte. Ik heb nooit gehoord van gevogelte zonder vleugels. Vleugels is het kenmerk van gevogelte; daaraan herken je gevogelte. Kijk maar naar de mug.”

“Wat denk je dan dat hij is? Hij moet toch iets zijn.”

“Wel, hij zou een reptiel kunnen zijn; alles wat geen vleugels heeft is een reptiel.”

“Wie heeft je dat verteld?”

“Niemand heeft het me verteld, maar ik heb het opgevangen.”

“Waar heb je het opgevangen?”

“Jaren geleden. Ik was bij de expeditie van het Philadelphia Institute in de Badlands onder professor Cope, op zoek naar mastodontbotten, en ik hoorde hem zelf zeggen dat elke plantigrade circumflexe gewervelde bacterie die geen vleugels had en onzeker was een reptiel was. Nou dan, heeft deze hond vleugels? Nee. Is hij een plantigrade circumflexe gewervelde bacterie? Misschien wel, misschien niet; maar zonder hem ooit gezien te hebben, en alleen afgaande op zijn onwettige en spectaculaire afkomst, durf ik een baal hooi tegen een zemelenpap te verwedden dat hij er zo uitziet. En ten slotte, is hij onzeker? Daar gaat het om – is hij onzeker? Zeg jij het maar, of je ooit van een meer onzekerdere hond hebt gehoord dan wat deze is?”

“Nee, nooit.”

“Nou dan, dan is hij een reptiel. Dat is beslist.”

“Wel, luister eens, hoe-heet-je-ook-alweer –”

“Laatste alias: Mongrel.”

“Een goede ook. Ik wilde zeggen, je bent beter ontwikkeld dan je hebt voorgegeven. Ik hou van beschaafd gezelschap, en ik zal onze kennismaking cultiveren. Wat Shekels betreft: als je ooit iets wilt weten over een privézaak op deze legerpost of in het kamp van White Cloud of dat van Thunder-Bird, dan kan hij het je vertellen; en als je vriendschap met hem sluit, doet hij dat graag, want hij is een geboren roddelaar en pikt al het geklets op. Omdat hij het reptiel van de hele Zevende Cavalerie is, hoort hij bij niemand in het bijzonder, en heeft hij geen militaire taken; dus hij komt en gaat zoals hij wil, en is geliefd bij alle huiskatten en andere betrouwbare bronnen van vertrouwelijke informatie. Hij verstaat alle talen, en spreekt ze ook allemaal. Met een accent als tandengeknars, dat is waar, en met een grammatica die geen haar beter is dan godslastering – maar met wat oefening krijg je de kern van wat hij zegt te pakken, en dat volstaat. . . Hoor! Dat is de reveille. . . .

Bladmuziek van de reveille [80]

“Zwak en ver weg, maar is het niet helder, is het niet lieflijk? Er is geen muziek zoals de signaalhoorn om het bloed in beroering te brengen, in de stille plechtigheid van de ochtendschemering, met de vage vlakte die zich uitstrekt tot in het niets en de spookachtige bergen die tegen de hemel sluimeren. Je hoort zo dadelijk nog een ander signaal – zwak en ver weg en helder, net als het eerste, en nog lieflijker, zul je merken. Wacht . . . luister. Daar gaat het! Het zegt: ‘Ik ben het, Soldier – kom!’ . . .

. . . En nu, kijk maar hoe ik ervandoor ga als de bliksem!”

Alle hoofdstukken

Vertaald uit het Engels. Lees het origineel