Paarden in de kunst
The Story of Captain, the Horse with the Human Brain – Sigsbee

Dit verhaal is geschreven door George Wharton James en zou op zijn minst gebaseerd zijn op ware gebeurtenissen. Ook dit deel geeft wat achtergrond; het is geschreven door Captains eigenaar, W. A. Sigsbee.
Hoe ik Captain kocht en africhtte
(INLEIDING VAN DE REDACTEUR. Om het verhaal van Captain compleet te maken, was het van belang dat de lezer iets zou weten over zijn trainer, zijn leermeester, de man aan wiens enthousiasme en bekwaamheid we het plezier te danken hebben dat dit paard ons heeft bezorgd. Daarom heb ik Capt. Sigsbee keer op keer over zijn methoden ondervraagd, en het verhaal dat nu volgt bevat zijn antwoorden op al die vragen. Ik heb ze tot een doorlopend en leesbaar geheel samengevoegd, maar zo veel mogelijk in zijn eigen woorden.)
Ik ben opgegroeid in de paardenhandel. Mijn vader en ooms waren al paardenmannen voordat ik geboren werd. Ze woonden in Dane County, Wisconsin, twaalf mijl van Madison, en daar zag ik het levenslicht. Een van mijn ooms had dravers, en zodra ik maar iets kon, ging ik hem helpen. Toen ik veertien was, werkte ik in mijn vakanties vast voor hem: ik hielp op de boerderij en in de stallen en ging met hem mee naar de drafbaan. Al snel leerde ik als jockey rijden, en tot mijn achttiende was dat mijn beroep. Daarna ging ik voor mezelf werken. Ik kocht paarden en honden, voedde ze op of richtte ze af, en verkocht ze dan weer. Ze boeiden me enorm, en ik leek er altijd behoorlijk goed mee om te kunnen gaan.
Toen ik ouder werd, ging ik met mijn eigen paarden naar de county- en staatsjaarmarkten; die laatste werd in Madison gehouden. Op mijn vierentwintigste trouwde ik en vestigde ik me op een boerderij, en omdat de paardenhandel het vak leek te zijn waarvoor ik bij uitstek geschikt was, ging ik daar vanzelfsprekend mee door. Als mijn buren een paard wilden dat extra goed was afgericht, kwamen ze bij mij, en als ik ze er een liet zien dat een paar kunstjes kon, vonden ze dat er niet minder om en wilden ze best wat extra betalen voor de moeite die ik had gedaan.
Het jaar na mijn huwelijk verhuisde ik naar Humboldt, Iowa, waar ik weer een boerderij kocht en nog vier jaar als boer en paardenhandelaar doorwerkte. Toen kocht ik het Park Hotel in het stadje Humboldt, dat ik elf jaar lang dreef, zonder ook maar één moment mijn belangstelling voor paarden te verliezen. Sterker nog, het was een van de winstgevendste onderdelen van mijn zaak. Veel boeren, showmensen, circusmensen en anderen kwamen naar de stad en logeerden in mijn hotel, dus ik was nooit ver van de sfeer van de piste. Menigmaal kwamen de show- of circusmensen mij om hulp vragen als ze in een lastig parket zaten, want mijn naam als trainer had zich verspreid en het was vrij algemeen bekend dat ik buitengewoon goed was in het aanleren van tamelijk ongewone en interessante kunstjes aan paarden en honden.
Na verloop van tijd kwamen de grote circusdirecteuren, zoals Barnum en Bailey, Al Ringland en anderen, naar me toe met de vraag of ik paarden voor hen wilde africhten. Zo groeide mijn paardenzaak, en daarmee mijn naam. Natuurlijk was ik altijd op zoek naar veulens die veelbelovend waren of paarden die extra intelligent leken, en ik hield scherp uit naar drachtige merries die een bijzondere intelligentie aan de dag legden.
Rond die tijd viel mijn oog op een prachtige merrie die duidelijk drachtig was. Nauwelijks had ik haar gezien of ik wilde haar hebben. Toen ik navraag deed, bleek ze gedekt te zijn door een gevlekte Arabier, een even fraai en mooi dier als zij zelf was. Overtuigd dat zij was wat ik zocht, kocht ik haar. Ik begon al te speculeren over wat ik met haar veulen zou doen. Als het een mooi gebouwd dier werd, even intelligent als vader en moeder, dan zou het de beste opleiding krijgen die ik kon geven, besloot ik. Naarmate de draagtijd van de merrie verstreek, werd ik steeds ongeduldiger. Mijn verwachtingen waren hooggespannen, en ik keek er dan ook vurig naar uit en was tegelijk bang. Wat als het veulen dom zou blijken? Ik wachtte de geboorte van dat veulen even gretig af als een koningshuis de geboorte van een koningskind, dus je begrijpt mijn vreugde en voldoening toen het kleine dametje kwam en ik zag dat ze er onberispelijk uitzag: keurig, slank, sierlijk en mooi, met intelligente ogen en een intelligent hoofd, en alle tekenen dat ze een heel bijzonder dier zou worden.
Vanaf het uur van haar geboorte hield ik haar veel nauwlettender in de gaten dan menig kind in de gaten wordt gehouden. Ik liep wel twintig keer per dag de stal in en uit. Ze leek intelligent, maar ik wilde het zo snel mogelijk zeker weten. Dat duurde niet lang, en zo ging het. Mijn schuur had dubbele deuren, aan elke kant één. Omdat het warm weer was, had ik beide deuren open om de lucht door het gebouw te laten trekken. Toen het veulen vier of vijf dagen oud was, wilde ik de merrie inspannen en een ritje maken, maar ik vond het niet verstandig om zo’n klein en jong veulen mee te laten gaan. Dus sloot ik de deuren en liet haar binnen. Ze raakte erg van streek doordat ze van haar moeder gescheiden werd: ze rende wild in het rond, hinnikte en was in alle opzichten onrustig. Maar ik vond dat ze moest leren haar moeder te missen, dus reed ik weg en liet haar het zo goed mogelijk zelf uitvechten.
De volgende dag ging ik de schuur in en poetste de merrie, terwijl het veulen er schijnbaar geen aandacht aan besteedde, maar zodra ik het tuig van de haak nam en het de moeder begon om te doen, rende de kleine juffrouw naar buiten. Ik dacht dat ik haar op de een of andere manier had laten schrikken en lette er niet speciaal op, maar toen ik klaar was om weg te rijden en haar weer de schuur in wilde krijgen, weigerde ze resoluut om te gaan of zich te laten drijven. Ze was even vastbesloten buiten te blijven als ik dat ze naar binnen ging, en pas toen ik extra hulp had gehaald, lukte het me haar binnen te krijgen.
De dag daarop gebeurde hetzelfde, en toen begon ik te vermoeden dat het veulen net zo goed als ik wist wat er gaande was, en vastbesloten was niet achtergelaten te worden. Dus riep ik mijn vrouw om met me mee te kijken terwijl we het uitprobeerden. Zolang ik alleen wat met de merrie in de weer was, haar poetste enzovoort, was er niets aan de hand, maar zodra ik het tuig aanraakte en deed alsof ik ging inspannen, schoot het veulen in een oogwenk de schuur uit. We probeerden het wel twaalf keer, en altijd met hetzelfde resultaat. Dit gebeurde toen ze negen dagen oud was, en vol overtuiging draaide ik me om naar mijn vrouw en riep: “Die is goed, onze kleine Trixy; ze heeft hersens, en ik ga haar meteen africhten.” Zo kreeg ze haar naam, en zo begon ik aan haar opleiding.
In het verleden had ik veel paarden geleerd om met Ja of Nee op vragen te antwoorden, getallen uit te schrapen met hun hoef, me een kus te geven, te gaan zitten, te gaan liggen, zich om te rollen en andere eenvoudige kunstjes van dien aard. Ik vroeg ze dan of ze iets wilden drinken, een portie haver, een klontje suiker enzovoort, en leerde ze te antwoorden met een knik van het hoofd, en met hoofdschudden als ik vroeg: “Zal ik je de zweep geven?” of “Ik denk dat je vandaag geen voer wilt”, maar met Trixey besloot ik verder te gaan en te zien of ze werkelijk kon worden afgericht, of beter nog, in enige mate kon worden opgevoed.
Zo begon Trixey’s opleiding, die achttien maanden lang onverdroten doorging. Elke dag ging ik ermee door, en het is misschien interessant om hier te vermelden dat terwijl ik Trixey opvoedde, zij mij opvoedde. Ik heb in die achttien maanden heel veel geleerd over paarden en hun aard. Na verloop van tijd had ik haar zo ver dat ze op verzoek getallen en kleuren kon aanwijzen, kon optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen, met haar hoeven kon tellen, op een stoel en op mijn schoot kon zitten, en vragen kon beantwoorden.
Toen besloot ik met haar op tournee te gaan en voorstellingen te geven. Maar eerst wilde ik een proefvoorstelling geven op onze countyjaarmarkt in Humboldt, mijn eigen stad. Ik was er natuurlijk goed bekend, en over mijn voorliefde voor het africhten van paarden werd in de hele streek gepraat, maar weinigen wisten hoeveel ik met Trixey had bereikt. Dat eerste optreden was voor mijn buren dan ook een grote verrassing. Uiteraard werd het ook een geweldig succes. Iedereen was verrukt over de voorstelling en verwonderde zich over de intelligentie die het mooie diertje aan de dag legde.
Nu trok ik vol vertrouwen het land door. Ik wist wat Trixey kon en wat voor indruk de voorstelling op een publiek zou maken. In die tijd bestond er nog geen opgevoed paard. Er waren een paar afgerichte circuspaarden, maar een paard als het mijne wekte grote verwondering en belangstelling. Mijn werkwijze was om naar county- en andere jaarmarkten te gaan, uit te leggen wat Trixey kon, en aan te bieden haar tussen de races door voor de hoofdtribune te laten optreden. De jaarmarktverenigingen huurden me in, en zo verdiende ik er goed aan.
Kort nadat we op reis waren gegaan, veranderde ik de naam van het veulen in Princess Trixey, en onder die naam stond ze voortaan bekend. Rond die tijd kwam ik in contact met William Harrison Barnes uit Sioux City. Hij was krantenverslaggever geweest, maar was van nature een showman, en kort voordat ik hem leerde kennen, was hij in de showwereld beland. Hij trad op met paarden als “The Pacing Wonder” en “Johnny, the Guideless Wonder”, en toen hij de Princess zag, was er geen houden meer aan: hij moest mijn partner worden en met ons meereizen. Vier jaar lang reisden we samen; Barnes regelde de zakelijke kant van onze optredens op kermissen, staatsjaarmarkten en in pretparken, en onder auspiciën van allerlei organisaties. Daarna verkocht ik Princess Trixey aan hem en reisde nog vier jaar met hem mee, waarna ik naar Humboldt terugkeerde, weer een boerderij kocht en twee of drie jaar lang, net als vroeger, af en toe wat paarden africhtte.
Laat ik hier tussen haakjes vertellen hoe Princess Trixey ongelukkig aan haar einde kwam. Barnes liet haar overal in het land zien, tot grote vreugde van iedereen die haar ooit zag, tot ze ongeveer tien jaar geleden bij een treinongeluk in Baltimore om het leven kwam.
Kort na mijn terugkeer in Humboldt werd ik door Dode Fisk uit Wonewoc, Wisconsin, aangespoord om voor hem een show met afgerichte paarden, honden, apen enzovoort op te zetten, met een circus met één piste. Dat deed ik, en al het africhten van de dieren deed ik zelf. Toen we klaar waren om op reis te gaan, hadden we een show van zestien wagens, en ik werd tot pistedirecteur benoemd. Vier jaar lang bekleedde ik die functie en hielp ik de show voortdurend uit te bouwen, en na drie jaar reisden we niet meer met wagens, maar werden we een spoorwegshow van elf wagons. Mijn vaste taak was de dieren in goede conditie te houden, erop toe te zien dat ze gezond bleven en hun werk bleven doen, en elk nieuw dier dat we kochten af te richten.
Vier jaar van dit leven putten mijn vrouw uit, en ze gaf te kennen dat ze weg wilde uit een grote show. Ze wilde wat rust thuis, zei ze, en als ik daarna nog wilde reizen, stelde ze voor dat ik een jong paard of een veulen zou kopen, het zou africhten of opvoeden, en dat we daarmee zouden reizen, zonder al het harde werk, de drukte en de dagelijkse opwinding die bij een grote show horen.
In grote lijnen was ik het met mijn vrouw eens, en hoe dan ook vond ik dat er evenveel rekening met haar moest worden gehouden als met mezelf, dus ging ik uitkijken naar het soort paard dat me voor ogen stond. Ik wilde nog een Trixey, of een betere, maar had nauwelijks hoop er heel snel of heel gemakkelijk een te vinden. Ik was echter dichter bij het einde van mijn zoektocht dan ik dacht, want vrijwel meteen hoorde ik van precies zo’n veulen als ik zocht, in Oregon, Illinois. Ik ging er direct naartoe, en daar vond ik, tot mijn onuitsprekelijke vreugde, Captain. Zijn eigenaar was rechter Cartwright, een groot liefhebber en fokker van goede paarden. Captain kwam uit een lijn van Standardbred-dravers en was een halfbroer van de beroemde Sydney Dillon. Zijn vader was het bekende paard Syed en zijn moeder de bijna even bekende Robey. Op het eerste gezicht beviel hij me enorm, en ik probeerde zo veel mogelijk over hem te weten te komen. Ik hoorde dat hij als veulen heel vriendelijk en speels was geweest en een scherpe intelligentie had getoond. Hij was ook erg snel en ging in de wei soms in telgang net zo hard als zijn moeder kon rennen. Daarom had zijn eigenaar hem, zodra hij twee jaar oud was, negentig dagen getraind om zijn snelheid te ontwikkelen, zodat hij de mijl in 2:16 kon afleggen. Met verdere training zou hij ongetwijfeld een snelle telganger zijn geworden. Maar het lot had iets anders met hem voor. Ik besloot hem te kopen. Uiteraard vond rechter Cartwright het vreselijk om afstand te doen van zo’n veelbelovend dier, maar ik legde hem eerlijk mijn hartenwens voor. Ik liet hem zien welke invloed het op de opgroeiende generatie zou hebben als ik kon aantonen dat dieren kunnen redeneren, dat ze in staat zijn tot denken. Toen weidde ik uit over het gemakkelijkere leven dat Captain zelf zou hebben dan wanneer hij een gewoon renpaard zou worden, en ik deed een beroep op de trots die hij – de rechter – zou voelen als ik zou slagen – en ik wist dat het me zou lukken –, de trots dat hij een paard dat zo wereldberoemd zou worden als Captain zelf had gefokt en grootgebracht. En ten slotte, om de zaak te beklinken, haalde ik een gedekte cheque van duizend dollar tevoorschijn, die ik hem in handen gaf.
Zo kwam de koop tot stand, met de uitdrukkelijke afspraak dat rechter Cartwright altijd de eer zou krijgen voor het grootbrengen van Captain.
Misschien moet ik hier vermelden dat het veulen tot dan toe Sid Bell had geheten. Omdat ik voelde dat mijn hele verdere levenswerk en roem om dit mooie, jonge en intelligente dier zouden draaien, gaf ik hem een nieuwe naam: ik noemde hem naar de naam waaronder al mijn vakgenoten mij kenden, Captain Sigsbee.
Het duurde niet lang of we kenden elkaar door en door. Hij was een knappe kerel, een geappelde vos, vijftien en een half hands hoog, met een breed voorhoofd, grote, intelligente ogen, mooi gevormde oren, diepe, gevoelige neusgaten, een beweeglijke mond, een krachtige neus, een bijzonder innemend gezicht, en in alle opzichten volmaakt gebouwd.
Ik was er vanaf het begin van overtuigd dat ik in Captain een geweldige leerling had. Ik begon al te plannen wat ik hem zou leren. Ik was er zeker van dat ik veel verder kon gaan dan alles wat ik tot dan toe had gedaan, zelfs met de slimme Trixey. Op een dag, in een gesprek met een groep paardenmannen, onder wie Al Ringland, de grote circusdirecteur, vertelde ik iets over wat ik verwachtte. Ringland lachte me uit, vooral toen ik verklaarde dat ik van plan was een paard zo op te voeden dat het dingen geblinddoekt kon doen. Hij zei ronduit dat hij niet geloofde in het opvoeden van paarden. Volgens hem konden paarden alleen met zweep en spoor worden afgericht. Hij zei: “Ik weet dat je wonderbaarlijke dingen hebt gedaan met Trixey, maar dieren zijn dieren, en ik geloof niet dat je ze kunt opvoeden. Laat me je een goede raad geven. Verspil je tijd niet. Menig man is gek geworden doordat hij zich liet meeslepen door zo’n dwaas idee als het jouwe.”
Ik verdedigde echter mijn ideeën en betoogde dat mijn jarenlange studie van het paard dingen over de aard en het karakter van paarden aan het licht had gebracht waar weinigen zelfs maar van droomden. Ik was er zeker van dat ze konden denken en redeneren. Iedereen wist dat ze een geheugen hadden, en ik was ervan overtuigd dat ik dit paard, of elk ander intelligent paard, kon leren zijn verstand te gebruiken, hoe klein dat ook was – met andere woorden: kon leren denken.
Ringland luisterde met belangstelling, maar deed geen moeite om zijn twijfels te verbergen, en zei opnieuw dat ik gek aan het worden was toen ik mijn stellige overtuiging uitsprak dat ik Captain kon en zou leren geblinddoekt bevelen aan te nemen en op te volgen. Hij was er zeker van dat dat nooit zou lukken.
Hoe goed ik daarin ben geslaagd, kunnen de honderdduizenden die Captain hebben gezien het best vertellen. Het is misschien ook aardig om te vertellen wat meneer Ringland zei toen hij Captain zag, enige tijd nadat ik met hem voorstellingen was gaan geven. Hij zei: “Ik geef me gewonnen, Sigsbee, ik neem mijn hoed voor je af. Wat jij hebt bereikt, zal voor de wereld een openbaring zijn, zoals het dat voor mij is geweest. Ondanks al mijn jaren met paarden had ik nooit gedacht dat ze zulke vermogens in zich hadden. Je hebt mijn ogen geopend, en als anderen het ook gaan zien, zullen ze hun dieren met meer consideratie behandelen, er gunstiger over denken en ze niet langer behandelen alsof het slechts redeloze werktuigen van hun wil of genoegen zijn, zonder gevoel of intelligentie.”
Meneer Ringland verwoordde goed waar ik altijd naar heb gestreefd. Ik heb altijd van paarden gehouden. Ik wilde dat ze beter behandeld werden, en het geeft me grote voldoening dat ik elke dag merk dat mijn voorstellingen met Princess Trixey en nu met Captain zulke vruchten afwerpen.
Toen de koop van het veulen rond was, nam ik hem mee naar mijn trainingsstal in Chicago en begon daar aan zijn opleiding. Het eerste wat ik moest doen, was hem goed leren kennen en zijn genegenheid winnen. Dat deed ik door hem volop te eten te geven, hem de beste verzorging te bieden, zacht en vriendelijk tegen hem te praten, hem te aaien en hem af en toe lekkernijen te geven, zoals wortels, appels en suiker. Mijn vrienden en kennissen lachten me vaak uit en zeiden dat ik nooit zou bereiken wat ik wilde, maar ik zette door. Zij wisten dat ik tijd, geld en energie voor niets verspilde, maar “ik weet” dat wat “zij wisten” niet klopte.
Het duurde niet lang voordat Captain doorhad dat ik goed voor hem was, dat ik zijn ware en verstandige vriend was, en dat hij op me kon rekenen. Dat zijn drie dingen waarvan ik het belang niet genoeg kan benadrukken. Veel mensen proberen goed te zijn voor dieren, maar ze behandelen ze niet verstandig en je kunt niet op ze rekenen. Ik wist dat Captain op mij rekende voor de kleine extra lekkernijen waarvan hij genoot. Ik heb hem nooit teleurgesteld. Ik heb nooit tegen hem gelogen – dat wil zeggen hem iets beloofd wat ik niet van plan was na te komen – en zo leerde hij al snel dat hij me kon vertrouwen.
Als hij alleen werd gelaten, werd hij erg onrustig. Net als kinderen wilde hij een of ander gezelschap, dus nam ik een stalknecht in dienst, Chili genaamd, wiens taak het was dag en nacht bij Captain te blijven. Hij mocht het paard nooit iets proberen te leren, want dat zou tot verwarring leiden, maar hij moest voor hem zorgen en altijd zijn gezelschap zijn. Chili bleef een aantal jaren bij hem en ze raakten erg aan elkaar gehecht. Ik zou hem nooit hebben laten gaan, maar toen we in San Francisco kwamen, werd hij slordig en moest ik hem ontslaan. Daarna had ik het geluk een even goede man te vinden in zijn huidige stalknecht, Jasper. Jasper is een geboren paardenman. Hij heeft een aantal heel beroemde paarden gereden, ingereden en bezeten, en heeft jarenlang op de renbaan gewerkt, dus hij begrijpt de aard van paarden door en door, en hij en Captain kunnen het uitstekend met elkaar vinden.
Zoals ik al heb uitgelegd, houdt Captain van gezelschap. Hij heeft er een grote hekel aan om alleen gelaten te worden. Elke avond voordat hij gaat slapen, luistert hij naar de voetstappen van zijn stalknecht, en als die er niet is, laat hij zijn afkeuring blijken door te schrapen, te hinniken enzovoort, en meestal houdt hij dat vol tot Jasper terugkomt en tegen hem praat. Dan gaat hij tevreden en rustig slapen.
Eens, toen hij per spoor naar het zuiden werd gebracht, moest Jasper hem op het goederenemplacement van Los Angeles achterlaten – nog in zijn wagon – om ervoor te zorgen dat hun vervoersbewijzen goed werden afgetekend, en hij bleef een half uur of langer weg. Toen hij terugkwam, stond de arme Captain helemaal onder het schuim van het zweet. De ongewone geluiden van het spoorwegemplacement in een grote stad, terwijl hij opgesloten zat in een wagon waar hij niets kon zien, hadden hem tot razernij gebracht. Zodra de stalknecht terug was, liet hij met gehinnik en neusgewrijf blijken hoe blij hij was, en in heel korte tijd was hij weer afgekoeld.
Elke avond voordat hij gaat liggen en in slaap valt, gluurt hij naar buiten om te zien of Jasper er is. Zo niet, dan wacht hij tot die terugkomt, en dan strekt hij zich uit met zijn hoofd naar de plek waar Jasper slaapt.
Kort nadat we in San Diego waren aangekomen, kreeg Jasper van een dame een duif cadeau. De vogel werd naar de stal gebracht, en Captain raakte erg in haar geïnteresseerd. Toen de duif op het tussenschot ging zitten, strekte hij zijn hals en snuffelde op de meest liefdevolle manier aan haar. De duif nam het hem niet alleen niet kwalijk, ze leek er zelfs echt van te genieten en toonde geen angst of neiging om weg te vliegen. Nu zijn ze bijna onafscheidelijke vrienden, en Captain staat urenlang met zijn hoofd op het tussenschot, dicht tegen de vogel aan gekropen. Voordat ze kwam, was Captain vaak behoorlijk zenuwachtig als hij vreemde voetstappen naar zijn stal hoorde komen, of vlak voor een voorstelling, maar de aanwezigheid van de duif heeft dat veranderd. Alleen al haar aanwezigheid werkt kalmerend, en als de voorstelling voorbij is, gaat hij terug naar de stal en begroet hij zijn vogelvriendin met zichtbaar plezier en genegenheid.
Een van mijn ervaringen met Captain toonde aan hoeveel intelligenter hij was dan de meeste paarden. Mijn trainingsstal had twee verdiepingen, en een brede trap leidde van de begane grond naar de eerste verdieping. Toen mijn kleinzoon werd geboren, raakte Captain erg op hem gesteld. Hij gaf hem graag een “kus” en snuffelde aan hem als hij in de wieg of de kinderwagen lag, of zelfs in de armen van zijn kindermeisje. Toen het kind ouder werd, zetten we hem vaak op Captains rug, en dan stapte Captain heen en weer, zo trots als een koning, kennelijk bewust van het vertrouwen dat we in hem stelden.
Op een dag, toen ik met Captain aan het werk was, was het kind in de stal, en hij liep steeds de trap op en af. Ik merkte dat Captains aandacht vaker op het kind gericht was dan op mij, en hij leek er erg in geïnteresseerd. Iemand riep me een paar ogenblikken weg, en toen ik terugkwam, was er geen Captain meer te zien. Toen hoorde ik een vreemd geluid van boven, en toen ik opkeek, wat zag ik? Captain, die het kind de trap op volgde. Ik geef eerlijk toe dat ik schrok, want ik zag niet hoe ik hem weer naar beneden kon krijgen. Maar ik ging naar boven, beheerste mijn angst, praatte toen rustig tegen Captain en zei hem dat hij de trap op was gegaan en dat hij er nu ook weer af moest. En ik liet hem achteruit naar beneden gaan, tree voor tree, zo gemakkelijk en zo veilig als het maar kon. En vreemd genoeg liet ik hem daarna, telkens als hij naar boven wilde, zijn gang gaan, en kwam hij alleen naar beneden. Ik heb hem nooit meer achteruit naar beneden hoeven leiden. Hij komt nu uit zichzelf op die manier naar beneden.
Mensen vragen me vaak hoe ik een dier africht. Zelf zou ik het woord “africhten” niet gebruiken als ik het over een paard als Captain heb, niet omdat het het verkeerde woord is, maar omdat het een verkeerd beeld geeft. Ik zou zeggen “opvoeden”, want ik ben er vast van overtuigd dat paarden, honden, olifanten en andere dieren het vermogen tot redeneren bezitten, al is het natuurlijk in beperkte mate. En ik geloof dat we met geduldige en vriendelijke behandeling de intelligentie die ze bezitten kunnen “naar boven halen” – kunnen opvoeden.
Ik heb geen vaste regels of vast systeem waarmee ik werk. Er zijn een paar principes die me leiden. Allereerst bestudeer ik de aard en het temperament van het dier. Geen twee dieren zijn hetzelfde, net zomin als twee kinderen hetzelfde zijn. Sommige dieren zijn erg nerveus en raken snel opgewonden, terwijl andere kalm en gedwee zijn en niets ze van hun stuk lijkt te brengen. Maar wat het natuurlijke temperament ook is, je bereikt niets zonder het volledige vertrouwen van het dier te winnen. Dat doe ik door het altijd vriendelijk te behandelen. Ik praat altijd zacht en mild, nooit boos of ongeduldig. Daarnaast aai ik het dier bij elke gelegenheid, al moet je sommige dieren in het begin voorzichtig benaderen. Laat een dier zo snel mogelijk wennen aan het gevoel van je handen, en laat het merken dat die altijd zacht komen en een kalmerende uitwerking hebben. Zoek uit wat ze bijzonder graag eten, en geef ze dat af en toe als lekkernij, als traktatie, als beloning voor iets wat goed is gedaan. Zoals ik elders heb uitgelegd, houden paarden van wortels, appels en suiker. Te veel daarvan is echter niet goed, want hun natuurlijke voedsel is gras, hooi, granen en dergelijke. Toch mag je nooit vergeten dat je een paard, net als een mens, gemakkelijker via zijn maag bereikt dan op welke andere manier ook.
Hoewel je vriendelijk moet zijn, moet je ook vastberaden zijn. Veel mensen verwarren vriendelijkheid met slapheid. Geen dier mag zijn eigen gang gaan wanneer die ingaat tegen de wil van zijn meester. (Toch is hier een waarschuwing op zijn plaats. Wie een paard of een kind opvoedt, moet rekening houden met zijn natuurlijke neigingen en aanleg. Je moet niet proberen “de wil te breken”. Die moet worden gevormd, gedisciplineerd, onder controle gebracht. Zet dus nooit je wil tegenover de wil van je dier, tenzij het gaat om iets waarvan je weet dat je gelijk hebt.) Als een paard bijvoorbeeld wil dollen en stoeien terwijl jij wilt dat hij aan het werk gaat, kun je dat op twee manieren aanpakken. De ene is hem een poosje zijn gang te laten gaan en hem dan vastberaden tot de orde te roepen, ook al wil hij nog doorgaan met zijn pret. De andere is zijn zin in plezier en dollen de kop in te drukken en hem helemaal niet te laten spelen. Die laatste methode is onnatuurlijk, onredelijk en wreed, en daarom moet geen redelijk of vriendelijk mens er ook maar een moment aan denken. De eerste is zowel vriendelijk als disciplinerend. Het paard mag zijn natuurlijke instincten volgen, maar leert ook ze op het woord van zijn meester te beheersen. Dat is africhten en opvoeden. Een derde methode is het paard naar hartenlust te laten stoeien en hem dan te laten doen wat jij wilt. Daarbij is van discipline helemaal geen sprake. Dat is de weg van de “slapheid”, en die wordt vaak gevolgd door ouders en anderen in de omgang met hun kinderen. Die is ongeveer even slecht als de wrede methode van het onderdrukken van de natuurlijke instincten, want een onbeheerste wil of begeerte wordt al snel de meester van het kind, het dier of de mens, en niets is rampzaliger dan zo’n slavernij.
Wees dus vastberaden in je leiding. Je hoeft niet met de zweep te slaan om te straffen. Een paard leert, net als een kind, zelfbeheersing via zijn eetlust, of doordat het iets krijgt wat het prettig vindt. Als je moeite hebt om de touwtjes in handen te krijgen, of als het dier lui is, houd dan het lekkere hapje in, of het vrije rondrennen, of iets anders in die geest waar het paard van geniet. Hij leert al snel het gemis te verbinden met zijn ongehoorzaamheid. Wees net zo snel en consequent in het belonen van goed gedrag. Bij een koppig of weerspannig dier (of kind) is het goed om het “flink honger” te laten krijgen. Het duurt niet lang voor het gehoorzaamheid met voer verbindt, en ongehoorzaamheid met honger.
Verder is het heel belangrijk dat je nooit tegen een dier liegt. Wees strikt eerlijk. Als je iets belooft – of door een gewoonte te vormen een belofte impliceert – kom die belofte dan altijd na. Als je dier aan het eind van zijn trainingsuur een appel, een wortel, een klontje suiker of wat stoeien verwacht, stel hem dan niet teleur. Een paard, een kind, heeft instinctief een hekel aan een leugenaar. Het vertrouwen is snel weg, en waar geen vertrouwen is, kan er geen plezier zijn in het samenwerken, en zodra het plezier verdwijnt, wordt het werk een last, een zwoegen, een straf en een vloek, iets om tegen op te zien, te mijden en te ontlopen. Win dus het vertrouwen van je dier en zorg er dan voor dat je het behoudt.
Wat het eigenlijke lesgeven betreft: wees altijd heel geduldig, nooit opgewonden, praat altijd zacht en met een lage stem, en onthoud dat alle dieren nieuwsgierig zijn, in meer of mindere mate een nabootsingsvermogen hebben en een goed geheugen hebben. Het is heel belangrijk om aan deze dingen te denken. Verlies ze nooit uit het oog. Praat tegen je dier zoals je tegen een kind zou praten. Of je nu denkt of gelooft dat hij je begrijpt of niet, doe en praat alsof hij dat wel doet. Laat hem dan zien wat je wilt dat hij doet. Doe het hem voor, keer op keer. Zo prikkel je zijn nabootsingsvermogen en train je tegelijk zijn geheugen.
Soms kun je hem een extra handje helpen. Stel dat je je paard wilt leren met zijn hoofd te schudden om Nee! uit te drukken. Als je Nee! zegt, kietel het paard dan aan zijn oor, en hij zal met zijn hoofd schudden. Schud dan ook zelf je hoofd en zeg met nadruk: Nee! Herhaal dit een paar keer, en je zult merken dat het paard met zijn hoofd schudt als je Nee! zegt, zonder dat je zijn oor hoeft te kietelen. Zodra hij op je vraag reageert met hoofdschudden, moet je hem aaien en belonen met een klontje suiker, en tegelijk bemoedigend tegen hem praten.
Herhaal het dan, keer op keer, tot het goed in zijn geheugen zit.
Neem elke dag hetzelfde door, want als je wat hij vandaag leert een week of twee laat liggen, is het heel goed mogelijk dat hij het vergeet en dat je opnieuw moet beginnen. Herhaal voortdurend, tot je weet dat hij het weet.
Om hem te helpen knikken wanneer je wilt dat hij Ja! aangeeft, tik je hem onder de kin terwijl je het woord zegt. Daardoor gooit hij zijn hoofd op en neer. Al snel knikt hij als je alleen maar Ja! zegt, en later antwoordt hij met een knik als je hem een vraag stelt waarop hij bevestigend moet antwoorden.
Onthoud altijd, bij alles wat je doet, dat je te maken hebt met een dier waarvan het denkvermogen veel kleiner is dan dat van een gewoon kind, en wees geduldig, vriendelijk en volhardend. Laat jezelf nooit wijsmaken dat het dier geen intelligentie bezit. Geloof dat hij die heeft, hoop dat hij die heeft, vertrouw op God dat hij die heeft en werk vanuit dat geloof, die hoop en dat vertrouwen, en je zult wonderen verrichten. Geloof, hoop en liefde zijn de blijvende en drijvende krachten van het leven. Met hen is er geen grens aan wat er kan worden bereikt, want ze behoren tot het oneindige.
Vertaald uit het Engels. Lees het origineel