Obserwuj nasz nowy kanał na YouTube!

Konie w sztuce

The Wishing Horse of Oz – Rozdział 1. Król Skampavii

· The Equinest

Król na tronie, ze szmaragdowym naszyjnikiem
The Wishing Horse of Oz napisała Ruth Plumly Thompson, kontynuując cykl L. Franka Bauma. To opowieść o kolejnych pasjonujących przygodach Dorotki. Tym razem nie brakuje w niej koni.

Król Skampavii

„Czy to wszystko?” Król Skampavii zmarszczył brwi na widok wielkiego stosu worków, bel, skrzyń i koszy piętrzących się wokół jego tronu. Pochyliwszy się, ostrożnie wyłowił z jednego z koszy figę i wrzucił ją do swoich ogromnych ust.

„Pfe, sucha jak bibuła – prychnął czerwony na twarzy władca, zgrzytając zębami z obrzydzenia – a spójrzcie na te kokosy, nie większe niż grzechotka niemowlęcia!” Zeskoczywszy z tronu, zaczął kopać kosze z warzywami, bele bawełny i inne towary. „Co to za zakurzone rupiecie?” – pienił się, łypiąc wściekle na Pinny’ego Penny’ego, swego cierpliwego premiera. „Jak śmią przysyłać mi coś takiego?” Pinny Penny nerwowo zaciskał i rozplatał dłonie, a jednak odezwał się śmiało.

„Bo nie mają nic lepszego, Wasza Królewska Mość. Cóż mogą zrobić nasi biedni poddani z ziemią tak nieurodzajną i jałową? A przecież muszą nie tylko wyprodukować tyle, ile sami potrzebują, ale prawo każe im jeszcze oddawać koronie jedną trzecią wszystkiego, co wyhodują”.

„A czemu by nie?” – zagrzmiał Skamperoo, rozsiadając się na tronie, gotów do kłótni. „Jestem KRÓLEM! Tego nie obejdziesz, wiesz przecież”.

„Nie” – westchnął Pinny Penny i odsunąwszy jedną z wytartych zasłon, wyjrzał smutno na dziedziniec.

„Co to za harmider?” – zapytał jego pan, gdy dobiegła ich mieszanina wrzasków, ryków i głuchych łoskotów. Zapomniawszy na chwilę o gniewie, zerwał się na nogi i przeszedł przez komnatę, żeby wyjrzeć znad ramienia Pinny’ego Penny’ego.

„Wygląda na to, że między nadzorcami wywiązała się drobna sprzeczka” – mruknął z rezygnacją Pinny Penny.

Otóż Skampavia, muszę ci powiedzieć, dzieli się mniej więcej na siedem okręgów, a nad każdym okręgiem Skamperoo postawił nadzorcę, którego obowiązkiem było rządzić prowincją i oddawać królowi jedną trzecią wszystkich płodów rolnych i towarów z tego okręgu. Żeby oszczędzić czasu i łatwo ich rozpoznawać, nadzorców nazywano według wielkości okręgów, którymi zarządzali. Na przykład nadzorcę Pierwszego Okręgu, który miał milę szerokości i dziesięć mil długości, nazywano Onebyten (czyli „jeden na dziesięć”); nadzorcę Drugiego Okręgu – Twobyfour, a pozostali nazywali się Threebysix, Ninebyfive, Eightbyeight, Fivebynine i Fourbyseven. Dwa razy w roku nadzorcy przyjeżdżali do stolicy z daniną, a teraz, na dole na dziedzińcu, siedmiu potężnych Skampavian toczyło regularną bitwę przy walnym udziale wszystkich strażników i pałacowej służby.

„Sprzeczka! – ryknął król, klepiąc Pinny’ego Penny’ego obcesowo po ramieniu. – To bójka i dobrze o tym wiesz! Ho, ho! Popatrz tylko na tych hultajów i nicponi. Mówię ci, stary Dwie Szpilki, jakkolwiek marni z nich rolnicy i kupcy, to bić się nasi Skampavianie na pewno umieją. A kto mówi, że jestem dla nich za surowy? Czyż nie dałem każdemu co do jednego galowego munduru i strzelby i nie kazałem im uczyć się musztry i marszu w Królewskiej Akademii?”

„A na cóż ta cała musztra i maszerowanie?” – zapytał znużonym głosem Pinny Penny. Opuściwszy zasłonę, pospiesznie się oddalił, bo dobrze wiedział, że jeśli nie położy kresu bijatyce na dziedzińcu, w pałacu nie zostanie ani jedna cała szyba.

„No i co on przez to rozumiał?” – mruknął zrzędliwie Skamperoo, gdy jego mały premier zniknął mu z oczu. Wydąwszy wargi, ciężko usiadł na tronie. W końcu Pinny Penny powiedział tylko prawdę. Czemu właściwie jego ojciec czy ojciec jego ojca w ogóle wybrali ten paskudny mały kraj? Skampavia, położona w południowej części pustyni Noland, między królestwami Ix i Merryland, nie miała – musiał to przyznać – ani bogactw, ani urody, ani niczego ciekawego. Jego zamek, choć ubogi i wytarty, był dość wygodny, a ponieważ mieszkał w nim całe życie, przywykł do niego. Znosił gorący, suchy klimat i kiepskie jedzenie, ale właściwie dlaczego miałby to robić dalej? W tamtych dawnych czasach w szkolnej klasie uczył się o energicznych władcach, którzy brali swoje armie i wyruszali, by zdobyć na sąsiadach bogatsze i bardziej upragnione ziemie. No to czemu on nie miałby wziąć swoich ludzi i przejść przez granicę do żyźniejszej i łaskawszej krainy? Ten pomysł mu się spodobał, ale zarazem go zirytował. Skamperoo był gruby i leniwy. Kochał spokój i wygody, a na myśl o ciężkiej kampanii wojennej aż się wzdrygał z niechęci. A jednak, rozmyślał, przypominając sobie pełną wyrzutu twarz Pinny’ego Penny’ego, król powinien coś zrobić dla swoich poddanych, a im więcej dla nich zrobi – ho, ho! – tym więcej będzie mógł kazać im zrobić dla siebie. Bogaty i kwitnący kraj to bogaty i kwitnący władca. Przebierając z niezadowoleniem palcami po szorstkim suknie, z którego uszyto jego królewskie szaty, zaczął sobie wyobrażać, jak stroi się we wspaniałe atłasy i aksamity gęsto wysadzane klejnotami. Klejnoty. Pfe! Wszystkie jego klejnoty to było zwykłe złote berło, mocno powyginane i powgniatane od rzucania nim w Pinny’ego Penny’ego. Zdjąwszy koronę, przyjrzał się jej krytycznie, marszcząc brwi, i zaczął rozważać królestwa po obu stronach swoich włości.

Na północy nie było nic poza piaszczystym pasem pustyni i wzburzonymi wodami Oceanu Nonestic. Na wschodzie leżało królestwo Ix, a jego małą królową Zixie uważał za zbyt miłą i przyjazną, by ją podbijać. Poza tym klimat w Ix nie był wiele lepszy niż w jego kraju. Na zachód od Skampavii leżało Merryland i kiedyś banda jego hulaszczych Skampavian przeszła tam przez granicę z myślą o kradzieży i psotach. Przypomniawszy sobie, jak wesoły król Merrylandu ich powitał i ugościł, a potem odesłał do domu dosłownie obładowanych prezentami, szybko porzucił i ten kraj. Jak miałby walczyć z takim monarchą? Na południu ciągnęły się palące piaski Śmiertelnej Pustyni, której nikt z jego królestwa nigdy nie zdołał przebyć.

Tak więc, wyczerpawszy wszystkie możliwości w najbliższym sąsiedztwie, Skamperoo tupnął ze złością nogą i zaczął szukać w myślach jakiegoś pięknego, dalekiego kraju do podbicia. Zamknął oczy, żeby lepiej mu się myślało, i już miał zapaść w miłą drzemkę pełną bogactw i podbojów, gdy do komnaty z hałasem wszedł Pinny Penny.

Poprzedzało go dwóch królewskich nadzorców, którzy, popychani naprzód przez nieustraszonego małego premiera, stanęli przed tronem nadąsani i hardzi.

„No, co znowu? – zapytał Skamperoo, mrugając sennie. – Nie możesz sam załatwiać tych sprzeczek, Pinny Penny? Czy król nie może mieć ani chwili odpoczynku i spokoju?”

Zamiast odpowiedzieć, Pinny Penny wziął od najwyższego z nadzorców mały bawełniany woreczek i w milczeniu wręczył go królowi. Wciąż na wpół śpiący Skamperoo rozwiązał sznurek woreczka i wysypał zawartość na swoją pulchną dłoń. To, co zobaczył, sprawiło, że otworzył oczy – i to szeroko! Klejnoty! Dokładnie to, czego sobie życzył.

„Szmaragdy! – wysapał król, przesuwając lśniący naszyjnik między palcami. – Skąd to masz, Twobyfour?”

„Przysłał je Waszej Królewskiej Mości pewien kupiec z Drugiego Okręgu, który dostał je od wędrownego handlarza. Handlarz dostał je od Gillikena, który dostał je od Kwadlinga, który dostał je od Manczkina, który kiedyś mieszkał w Szmaragdowym Mieście w krainie Oz”.

„OZ! – warknął król, prostując się gwałtownie. – A gdzież to jest Oz?”

„Oz to wielkie i potężne królestwo po drugiej stronie Śmiertelnej Pustyni” – odpowiedział Twobyfour, zerkając niespokojnie przez ramię na Pinny’ego Penny’ego.

„To jak ten handlarz przeszedł przez pustynię?” – zapytał Skamperoo, unosząc naszyjnik do światła i chciwie sycąc oczy blaskiem szmaragdów.

„Tego nie umiem powiedzieć”. Twobyfour rzucił tęskne spojrzenie na drzwi, z całego serca życząc sobie znaleźć się po ich drugiej stronie.

„W takim razie może nam powiesz, dlaczego nie oddałeś tego naszyjnika królowi?” – podsunął żałośnie Pinny Penny.

„Właśnie, jak śmiałeś go zatrzymać? – wysapał z oburzeniem Skamperoo. – A ty czego się gapisz, Threebysix? Założę się, że ty też w tym siedziałeś”.

„Siedział! – wrzasnął ochryple Twobyfour. – Próbował mi ukraść te klejnoty. Stąd ma podbite oko”.

„Ale ty próbowałeś ukraść je mnie, i co ty na to, mój panie?” Pod oskarżycielskim spojrzeniem króla Twobyfour zrobił się boleśnie i niezręcznie szkarłatny.

„W Skampavii mamy tak niewiele, Wasza Królewska Mość – wyjąkał nieszczęśliwie. – Myślałem, że za te szmaragdy kupię kawałek ziemi w jakimś chłodniejszym i przyjemniejszym kraju, gdzie moja żona i dwaj chłopcy mogliby być szczęśliwi – w kraju, gdzie w ogrodzie rosłyby kwiaty i gdzie człowiek nie musiałby spędzać całego życia na mocowaniu się z kamieniami i chwastami ani na wielogodzinnej musztrze w skwarze bez żadnego powodu”.

„Ha!” – wykrzyknął Pinny Penny, patrząc znacząco na króla.

„Sam jesteś ha!” – burknął gniewnie Skamperoo, ale szmaragdy wciąż skrzyły się i lśniły w jego dłoni, więc gniew mu przeszedł.

„Bardzo źle zrobiłeś, zatrzymując naszyjnik, Twobyfour – oznajmił łagodnie. – Ale postanowiłem ci wybaczyć. Wracaj teraz do Drugiego Okręgu i wyjaśnij kupcowi, który dał ci ten naszyjnik, że muszę mieć wszystkie trzy”.

„Wszystkie trzy! – wykrzyknął Twobyfour. – Ale prawo przyznaje mu dwa z nich”.

„Tu moje słowo jest prawem, a ty możesz wybierać między złamanym prawem a złamanym karkiem” – odparł spokojnie Skamperoo.

„On jest KRÓLEM” – szepnął cicho Pinny Penny. W jego słowach nie było sarkazmu, ale coś w minie premiera sprawiło, że królowi zrobiło się nieswojo i aż go ciarki przeszły.

„Tak, jestem królem – wrzasnął wybuchowo – a co więcej, rzekłem. Precz, obaj, a TY, Twobyfour, masz dwa dni, żeby wrócić z tamtymi dwoma naszyjnikami. Naszyjniki albo twoja GŁOWA, rozumiesz? I… eee… eee… możesz powiedzieć temu kupcowi z twojego okręgu, że nie musi już przysyłać swoich towarów do stolicy, trzy naszyjniki wystarczą” – ryknął, gdy dwaj nadzorcy wypadli pędem za drzwi.

„Jak miło – wystarczą. Jesteś królem” – prychnął Pinny Penny z kwaśnym uśmiechem.

„Jesteś papugą czy premierem? Przestań powtarzać te głupstwa i opowiedz mi o Oz – rozkazał Skamperoo, zapinając szmaragdowy naszyjnik na swojej tłustej szyi. – Słyszałeś kiedyś o tym miejscu, Pinny Penny? To musi być bogaty i cudowny kraj, skoro handlarze wymieniają się szmaragdowymi naszyjnikami tak beztrosko, jak my drewnianymi koralikami”.

„To cudowny kraj – odpowiedział w zamyśleniu Pinny Penny. – Pamiętam, jak ojciec opowiadał mi o stolicy Oz, Szmaragdowym Mieście, gdzie nawet ulice wykładane są klejnotami, a każda wieża i każdy mur wysadzane są szmaragdami”.

„No to dlaczego nikt mi o tym nie powiedział? – wysapał zrzędliwie król. – Taki kraj, a tu, że tak powiem, rzut drogim kamieniem stąd”.

„Wasza Królewska Mość nigdy nie lubił czytać ani się uczyć – przypomniał mu nieco złośliwie Pinny Penny. – W naszej bibliotece jest cała historia Oz”.

„Przynieś ją! Przynieś, daj mi ją natychmiast! – wysapał król, podskakując na tronie jak wielkie niegrzeczne dziecko (którym zresztą naprawdę był). – Muszę się dowiedzieć, dlaczego Oz jest takie bogate i kwitnące, a my tacy biedni i nieszczęśliwi”.

„Nie tyle nieszczęśliwi i biedni, ile niemądrzy i chciwi – stwierdził Pinny Penny, spokojnie przemierzając komnatę. – Gdyby Wasza Królewska Mość zastanowił się, jak ulepszyć Skampavię, i pozwolił poddanym zatrzymać uczciwą część plonów i towarów, i my moglibyśmy być potężnym krajem”.

„Bzdura! Co można zrobić z taką kamienistą małą pustynią? – zagrzmiał pogardliwie Skamperoo. – Skampavia to nudne małe królestwo, głupie małe królestwo – KRÓL-GŁUPSTWO, oto dobra nazwa dla niego”.

„A ty?” – mruknął pod nosem Pinny Penny, spiesząc po księgę o Oz. Po powrocie z rozmachem złożył grube tomisko na królewskich kolanach i cofnął się, krzyżując ręce na piersi.

„No… no? Chyba nie oczekujesz, że przeczytam to wszystko? – jęknął przerażony Skamperoo. – Przecież to by mi zajęło rok albo i więcej. Ty mi to wytłumacz, Pinny Penny. Daj mi tylko samą esencję. Samą esencję – jak do herbaty! O, zażartowałem. Ha! ha! ha! Zażartowałem”.

„Tyle że Oz to nie żarty – uciął premier – i lepiej, żeby Wasza Królewska Mość od razu wbił to sobie do głowy. A teraz proszę słuchać uważnie, postaram się przedstawić najważniejsze fakty o tym bogatym i czarownym kraju za pustynią. Po pierwsze – Pinny Penny spojrzał surowo znad okularów – Oz jest jakieś pięćdziesiąt razy większe od Skampavii; to wielka, podłużna, falista kraina podzielona na cztery trójkątne królestwa. Każde z nich ma własnego władcę, ale wszystkie cztery podlegają władzy Ozmy z Oz, której stolica, Szmaragdowe Miasto, leży w samym środku Oz”.

„Dziewczyna? – wykrzyknął Skamperoo, pochylając się z przejęciem. – Jak zwykła dziewczyna może rządzić takim ważnym krajem?”

„Kierując się sercem i rozumem, wspierając oszczędność i nagradzając pracowitość – oznajmił Pinny Penny tonem, od którego król aż się skrzywił. – Wasza Królewska Mość zrobiłby dobrze, czytając o jej mądrych prawach i planach na rzecz pomyślności kraju”.

„To akurat możesz pominąć – prychnął Skamperoo, zaciskając uparcie usta. – Powiedz mi, kto rządzi tymi czterema królestwami i jakie są zwyczaje i cechy ich mieszkańców”.

Zamknąwszy oczy i złączywszy końce palców, Pinny Penny zaczął uroczyście: „Najdalej na północ wysunięty kraj Oz to Kraina Gillikenów, słynąca z soczystych winogron, śliwek, glicynii i wrzosów. Jest to kraj purpurowy, a rządzą nim król Joe King i królowa Hyacinth, którzy mieszkają w zamku zdobionym ametystami, wysoko w Górach Gillikenów. Wschodnie Cesarstwo Oz to kraj żółty, znany z pszenicy, kukurydzy, masła, dyń, żonkili i kopalni złota. Cesarzem Mrugaczy jest Nick Chopper, a ten osobliwy władca zrobiony jest w całości z blachy i opiewany w pieśniach i opowieściach jako »Blaszany Drwal z krainy Oz«”. Pinny Penny przerwał na chwilę, żeby złapać oddech, a potem ciągnął spokojnie:

„Kraina Południowa jest czerwona i słynie z truskawek, pomidorów, buraków, czerwonych ptaków, czerwonego drewna i rudzielców. Kwadlingami, którzy ją zamieszkują, rządzi Glinda, Dobra Czarodziejka, a magii zna tyle co sama Ozma…”

„Ach, to jedno z tych magicznych miejsc, gdzie wystarczy pstryknąć palcami, żeby dostać, czego się chce – westchnął z niezadowoleniem król. – No… no… mów dalej…”

„Zachodni Kraj Oz jest błękitny – ciągnął uprzejmie Pinny Penny – i każdy słyszał o jego słynnych błękitnych górskich grzbietach, błękitnych ptakach, fiołkach, błękitnym niebie i jego stolicy, Szafirowym Mieście. Królem Manczkinów jest Cheeriobed, a królową Orin; mieszkają w Szafirowym Mieście niemal w takim samym przepychu jak Ozma w Szmaragdowym Mieście. Czy to wszystko, co chcesz wiedzieć?”

„A armia? – mruknął Skamperoo, marszcząc czoło. – Czy ta dziewczyna ma wielką armię stacjonującą w stolicy?”

Pinny Penny wbrew sobie się uśmiechnął. „Młoda władczyni Oz, która jest wróżką, sprzeciwia się wszelkim wojnom i walkom, a jej dworska armia składa się z jednego wysokiego żołnierza z zielonymi bokobrodami” – wyjaśnił pospiesznie.

„Jeden żołnierz z zielonymi bokobrodami! – wrzasnął król, omal nie spadając z tronu. – W życiu nie słyszałem nic śmieszniejszego. Myślałem, że mówiłeś, że Oz to nie żarty, a tu stoisz i opowiadasz mi o armii z jednego żołnierza. Przecież to najzabawniejsza rzecz, jaką kiedykolwiek słyszałem. Ha, cha, cha!”

„Śmiej się, jeśli chcesz – powiedział z rezygnacją Pinny Penny – ale nie zapominaj, że Ozma ma pod ręką więcej magicznych przyrządów, niż my mamy kamyków na naszej pustyni. W jej pałacu mieszka słynny Czarnoksiężnik z Oz, który potrafi dokonać wszelkich przemian i czarów, ale robi to wyłącznie dla dobra kraju”.

„Hmf! – wykrzyknął król. – No dobrze, a ilu mamy wojowników?”

„Po siedmiuset skampaviańskich żołnierzy w każdym z siedmiu okręgów – odpowiedział niechętnie Pinny Penny – ale ostrzegam cię, Wasza Królewska Mość: pomysł, który masz w głowie, to czyste szaleństwo i nie przyniesie nic poza ruiną. Zdejmij koronę, włóż szlafmycę i prześpij to głupstwo”.

„A piękna mi to korona – warknął król, zrywając ją z głowy i patrząc na nią ze złością. – Ale te szmaragdy trochę ją rozjaśnią, co, Pinny Penny?”

„To nie blask klejnotów w królewskiej koronie się liczy; to klejnoty mądrości w głowie pod koroną czynią króla szczęśliwym i kochanym…”

„Dość! Wystarczy! – wrzasnął król, ciskając z całej siły koroną w Pinny’ego Penny’ego. – Kiedy wreszcie skończysz z tymi piekielnymi pouczeniami i wymówkami?”

„Kiedy Wasza Królewska Mość przestanie gadać bzdury – westchnął Pinny, łapiąc koronę jedną ręką, a drugą pociągając za długi sznur od dzwonka. – No, chodź, napijmy się herbaty i zapomnijmy o Oz – zaproponował spokojnie. – Z cytryną czy ze śmietanką, Wasza Wysokość?”

„Z cytryną!” – warknął kwaśno król, a otworzywszy z trzaskiem księgę historii na kolanach, długo i z zazdrością wpatrywał się w obrazek przedstawiający Szmaragdowe Miasto w krainie Oz.

Wszystkie rozdziały

Przetłumaczono z angielskiego. Przeczytaj oryginał