Podstawy wiedzy o koniach
Co mogą jeść konie? Lista bezpiecznych i trujących pokarmów
Większość popularnych owoców i warzyw konie mogą bezpiecznie jeść jako smakołyki: jabłka, marchew, banany, winogrona, arbuz, seler naciowy, groszek i kabaczek – wszystko to jest w porządku w małych ilościach. Nigdy nie wolno im podawać czekolady, niczego z kofeiną, awokado, łętów ziemniaka ani pomidora, liści rabarbaru, pestek owoców, skoszonej trawy z trawnika ani spleśniałej paszy. Resztę porządkują tabele poniżej.

Większość tej listy wyjaśniają dwie rzeczy. Przewód pokarmowy konia jest przystosowany do powolnego, stałego dopływu trawy i siana, więc wszystko, co zbyt treściwe, słodkie albo podane nagle, może go rozstroić. A koń nie potrafi wymiotować, więc to, co połknie, musi przejść całą drogę. Dlatego smakołyk to kęs, a nie posiłek, a podstawą prawdziwej diety jest pasza objętościowa.
Bezpieczne jako smakołyki
Te pokarmy są w porządku dla zdrowego konia w małych ilościach. Jako górną granicę Rutgers Equine Science Center podaje nie więcej niż funt lub dwa (mniej więcej od pół kilograma do kilograma) smakołyków na jedno karmienie; marchewka albo jabłko w zupełności wystarczy.
| Pokarm | Jak podawać |
|---|---|
| Marchew | Pokrojona wzdłuż w paski, a nie w krążki, które mają akurat taki rozmiar, że mogą utknąć w przełyku |
| Jabłka | W plastrach lub bez gniazda nasiennego. Trujące są pestki, ogonki i liście, a wiadro spadów może wywołać kolkę |
| Banany | Obrane, w kawałkach |
| Winogrona i rodzynki | Bezpieczne dla koni, w przeciwieństwie do psów |
| Arbuz | Miąższ i skórka |
| Gruszki | W plastrach, bez gniazda nasiennego |
| Seler naciowy, sałata | Posiekane |
| Groszek i fasolka szparagowa | Świeże |
| Kabaczek i dynia | Miąższ, pokrojony |
| Mango | Tylko miąższ, nigdy pestka |
| Mięta | Od dawna ulubiony przysmak; zobacz rośliny, które twój koń może jeść |
| Kostki lub granulat z siana | Smakołyk, który najbardziej przypomina obiad |

Tylko odrobinę albo ostrożnie
| Pokarm | Haczyk |
|---|---|
| Kostki cukru, cukierki miętowe, słodycze | Jedna lub dwie sztuki. To czysty cukier |
| Melasa i pasze z melasą | Znowu cukier; nie dla koni z problemami z insuliną |
| Brzoskwinie, śliwki, morele, czereśnie | Tylko miąższ. Pestki są trujące i grożą zadławieniem, więc najpierw je usuń |
| Cytrusy | Nieszkodliwe; większość koni sama decyduje, czy je lubi |
| Kapusta, brokuły, kalafior, jarmuż, brukselka | Najwyżej kęs. Powodują gazy, a koń z gazami to koń, który źle się czuje. Wielu właścicieli po prostu je pomija |
| Rzepa, rzodkiewka, szpinak | Bardzo małe ilości |
| Chleb | Nie jest trujący, ale nie ma czego szukać w diecie. Skórka, a nie cały bochenek |
| Otręby pszenne | Zawierają dużo fosforu, więc regularny mesz z otrębów może zaburzyć bilans wapnia w diecie. Tylko od czasu do czasu |
| Marchew i jabłka wiadrami | Bezpieczne pokarmy przestają być bezpieczne w dużych ilościach |
Jeśli twój koń ma nadwagę, przeszedł ochwat albo ma zespół metaboliczny koni (EMS), dysregulację insulinową lub chorobę Cushinga (PPID), cukier w owocach, marchwi i słodyczach ma znacznie większe znaczenie. Zapytaj lekarza weterynarii, co – jeśli w ogóle cokolwiek – może dostawać. Ocena kondycji ciała podpowie ci, czy to dotyczy twojego konia.
Nigdy nie podawaj
| Pokarm | Dlaczego |
|---|---|
| Czekolada, kawa, herbata, cola | Kofeina i pokrewne związki w czekoladzie to substancje pobudzające, których koń nie potrzebuje, a do tego wykrywają je testy antydopingowe na zawodach |
| Awokado | Najgroźniejsze są liście, skórka i pestka; trzymaj z dala od koni całą roślinę i owoce |
| Łęty ziemniaka i pomidora, zielone lub surowe ziemniaki | Należą do rodziny psiankowatych |
| Rabarbar | Liście są trujące; najprościej nie podawać go wcale |
| Cebula, czosnek, por, szczypiorek | W większych ilościach uszkadzają czerwone krwinki i wywołują anemię. Śladowa ilość raczej nie zaszkodzi, ale nie ma powodu, żeby je podawać |
| Pestki owoców | Pestki czereśni, brzoskwiń, moreli i śliwek zawierają związki cyjanku i mają akurat taki rozmiar, że mogą spowodować zadławienie |
| Persymony (kaki) | Nasiona mogą spowodować zaczopowanie jelit |
| Żołędzie i liście dębu | Zawarte w nich garbniki są dla koni trujące i mogą zabić, a niektóre konie zaczynają za nimi przepadać |
| Skoszona trawa z trawnika | Szybko fermentuje – w pryzmie i w koniu – i może wywołać kolkę i ochwat. Może też zawierać rośliny ogrodowe, których nie zauważysz |
| Spleśniałe lub zakurzone siano i pasza | Mykotoksyny i kurz wywołują kolkę i trwałe problemy z płucami. W razie wątpliwości – wyrzuć |
| Pasza dla bydła | Niektóre zawierają monenzynę lub podobne dodatki, bezpieczne dla bydła, a dla konia śmiertelne nawet w bardzo małych ilościach |
| Mięso i nabiał | Konie są roślinożercami. Ukradziony kęs kanapki to jeszcze nie nagły wypadek, ale to nie jest jedzenie dla koni |
| Odpady z ogrodu i przycinania żywopłotów | Cis, oleander, ligustr, różanecznik i wiele innych roślin są śmiertelnie trujące. Zobacz przewodnik po roślinach trujących |

Jak podawać smakołyki
- Małe kawałki, płaska dłoń. Palce razem, kciuk przyciśnięty, dłoń płasko. Mamy krótki tekst o karmieniu smakołykami z ręki.
- Twarde pokarmy krój wzdłuż, żeby nie mogły zatkać przełyku. Koń z zadławieniem wyciąga szyję, kaszle, a z nozdrzy cieknie mu pasza albo ślina; wtedy trzeba wezwać weterynarza.
- Wszystko nowe wprowadzaj stopniowo. To właśnie nagłe zmiany rozstrajają przewód pokarmowy konia.
- Zapytaj, zanim nakarmisz cudzego konia. Może być na diecie, brać leki albo mieć skłonność do gryzienia. Karmienie koni przez płot to przyczyna wielu zatruć z listy powyżej.
- Zrezygnuj ze smakołyków, jeśli koń robi się przez nie natarczywy. Drapanie po kłębie nie ma żadnych kalorii.
Co więc powinien jeść koń?
Głównie trawę i siano. Koń zjada dziennie mniej więcej od 1,5 do 2,5 procent masy ciała, z czego prawie całość powinna stanowić pasza objętościowa, a paszę treściwą dodaje się tylko wtedy, gdy wymaga tego praca. Szczegóły znajdziesz na tych stronach:
- Rodzaje paszy dla koni, w tym siano, zboża i smakołyki
- Kalkulator żywienia konia i kalkulator zapotrzebowania pokarmowego
- Przepisy na smakołyki dla koni, gdy masz ochotę coś upiec
Jeśli twój koń zjadł coś, czego nie powinien
Zadzwoń do weterynarza i powiedz, co koń zjadł, ile i kiedy. Nie czekaj na objawy i nie próbuj wywołać wymiotów – koń nie potrafi wymiotować. Do objawów, które warto zgłosić, należą kolka (grzebanie nogą, tarzanie się, oglądanie się na boki), ślinienie się, biegunka, potykanie się, drżenie, ciemny mocz i utrudniony oddech.
Jeśli chodzi o rośliny, a nie pokarmy, nasz przewodnik po roślinach trujących opisuje znacznie ponad sto gatunków ze zdjęciami, a narzędzie do rozpoznawania roślin pomoże ci ustalić nazwę czegoś, co rośnie na pastwisku.
Nie jesteśmy lekarzami weterynarii. Ta lista to ogólny poradnik; twój weterynarz zna twojego konia.
Przetłumaczono z angielskiego. Przeczytaj oryginał