Basiskennis over paarden
Wat mogen paarden eten? De lijst met veilige en giftige voedingsmiddelen
Paarden kunnen de meeste gewone soorten fruit en groente veilig als snoepje eten: appels, wortels, bananen, druiven, watermeloen, bleekselderij, erwten en pompoen zijn allemaal prima in kleine hoeveelheden. Geef ze nooit chocolade, iets met cafeïne, avocado, aardappel- of tomatenplanten, rabarberbladeren, vruchtenpitten, gemaaid gras of beschimmeld voer. De tabellen hieronder zetten de rest op een rij.

Twee dingen verklaren het grootste deel van deze lijst. Het spijsverteringsstelsel van een paard is gebouwd op een langzame, gestage aanvoer van gras en hooi, dus alles wat rijk, zoet of plotseling is, kan het van streek maken. En een paard kan niet overgeven, dus wat naar binnen gaat, moet er helemaal doorheen. Daarom is een snoepje een hapje en geen maaltijd, en daarom bestaat het echte menu uit ruwvoer.
Veilig als snoepje
Deze zijn in kleine hoeveelheden prima voor een gezond paard. Als bovengrens adviseert het Rutgers Equine Science Center niet meer dan een à twee pond (ongeveer een halve kilo tot een kilo) aan snoepjes per voerbeurt; een wortel of een appel is ruim voldoende.
| Voedingsmiddel | Hoe je het voert |
|---|---|
| Wortels | In de lengte in reepjes gesneden, niet in ronde schijfjes, want die hebben precies het formaat om in de keel vast te komen zitten |
| Appels | In partjes of zonder klokhuis. De pitten, steeltjes en bladeren zijn de giftige delen, en een emmer vol valappels kan koliek veroorzaken |
| Bananen | Geschild, in stukken |
| Druiven en rozijnen | Veilig voor paarden, anders dan voor honden |
| Watermeloen | Vruchtvlees en schil |
| Peren | In partjes, zonder klokhuis |
| Bleekselderij, sla | Fijngesneden |
| Erwten en sperziebonen | Vers |
| Pompoen en butternut | Het vruchtvlees, in stukken |
| Mango | Alleen het vruchtvlees, nooit de pit |
| Munt | Al heel lang een favoriet; zie planten die je paard mag eten |
| Hooiblokjes of -brokjes | Het snoepje dat het meest op een gewone maaltijd lijkt |

Alleen een beetje, of met zorg
| Voedingsmiddel | Het addertje onder het gras |
|---|---|
| Suikerklontjes, pepermuntjes, snoep | Eén of twee. Het is pure suiker |
| Melasse en zoet krachtvoer | Weer suiker; niet voor paarden met insulineproblemen |
| Perziken, pruimen, abrikozen, kersen | Alleen het vruchtvlees. De pitten zijn giftig en kunnen een slokdarmverstopping veroorzaken, dus haal ze er eerst uit |
| Citrusvruchten | Onschadelijk; de meeste paarden maken zelf wel uit of ze het lusten |
| Kool, broccoli, bloemkool, boerenkool, spruitjes | Hooguit een hapje. Ze veroorzaken gasvorming, en een paard vol gas voelt zich niet prettig. Veel eigenaren slaan ze gewoon over |
| Knolrapen, radijsjes, spinazie | Heel kleine hoeveelheden |
| Brood | Niet giftig, maar het hoort niet in het rantsoen. Een korstje, geen heel brood |
| Tarwezemelen | Rijk aan fosfor, dus een regelmatige zemelenmash kan de calciumbalans van het rantsoen verstoren. Alleen af en toe |
| Wortels en appels per emmer | Veilig voer is in grote hoeveelheden niet meer veilig |
Is je paard te zwaar, heeft het hoefbevangenheid gehad, of heeft het equine metabool syndroom, insulineontregeling of de ziekte van Cushing (PPID), dan telt de suiker in fruit, wortels en snoep veel zwaarder mee. Vraag je dierenarts wat je paard nog mag hebben, als het al iets mag. Met een conditiescore zie je of dit voor jou geldt.
Nooit voeren
| Voedingsmiddel | Waarom |
|---|---|
| Chocolade, koffie, thee, cola | Cafeïne en de verwante stoffen in chocolade zijn stimulerende middelen die een paard niet nodig heeft, en ze komen boven water bij dopingcontroles op wedstrijden |
| Avocado | De bladeren, de schil en de pit zijn de gevaarlijkste delen; houd de hele plant en de vrucht uit de buurt van paarden |
| Aardappel- en tomatenplanten, groene of rauwe aardappelen | Horen bij de nachtschadefamilie |
| Rabarber | De bladeren zijn giftig; het eenvoudigst is er helemaal niets van te voeren |
| Uien, knoflook, prei, bieslook | In grote hoeveelheden beschadigen ze de rode bloedcellen en veroorzaken ze bloedarmoede. Een spoortje doet waarschijnlijk geen kwaad, maar er is geen reden om ze aan te bieden |
| Vruchtenpitten | Kersen-, perziken-, abrikozen- en pruimenpitten bevatten cyanideverbindingen en hebben precies het formaat om een slokdarmverstopping te veroorzaken |
| Kaki’s | De pitten kunnen een verstopping in de darmen veroorzaken |
| Eikels en eikenbladeren | De looistoffen zijn giftig voor paarden en kunnen dodelijk zijn, en sommige paarden krijgen er de smaak van te pakken |
| Gemaaid gras | Het gaat snel gisten, op de hoop en in het paard, en kan koliek en hoefbevangenheid veroorzaken. Er kunnen ook tuinplanten tussen zitten die je niet hebt opgemerkt |
| Beschimmeld of stoffig hooi en voer | Schimmelgifstoffen en stof veroorzaken koliek en blijvende longproblemen. Bij twijfel: weggooien |
| Rundveevoer | Sommige soorten bevatten monensin of vergelijkbare toevoegingen, die veilig zijn voor runderen maar een paard in heel kleine hoeveelheden kunnen doden |
| Vlees en zuivel | Paarden zijn planteneters. Een gestolen hap van een boterham is geen noodgeval, maar dit is geen paardenvoer |
| Tuin- en heggenafval | Taxus, oleander, liguster, rododendron en vele andere zijn dodelijk. Zie de gids over giftige planten |

Zo geef je een snoepje
- Kleine stukjes, vlakke hand. Vingers tegen elkaar, duim ertegenaan, handpalm plat. We hebben een kort stuk over snoepjes voeren uit de hand.
- Snijd hard voer in de lengte, zodat het de slokdarm niet kan verstoppen. Een paard met een slokdarmverstopping strekt zijn hals, hoest en er loopt voer of speeksel uit zijn neus; dan bel je de dierenarts.
- Introduceer iets nieuws beetje bij beetje. Juist plotselinge veranderingen brengen de spijsvertering van een paard van slag.
- Vraag het eerst voordat je het paard van een ander voert. Het kan op dieet staan, medicijnen krijgen of de neiging hebben om te bijten. Veel van de vergiftigingen op de lijst hierboven ontstaan doordat paarden over het hek worden gevoerd.
- Laat snoepjes helemaal weg als je paard er opdringerig van wordt. Een krauw op de schoft kost geen calorieën.
Wat moet een paard dan wel eten?
Vooral gras en hooi. Een paard eet per dag ongeveer 1,5 tot 2,5 procent van zijn lichaamsgewicht, en bijna alles daarvan hoort ruwvoer te zijn; krachtvoer komt er alleen bij als het werk erom vraagt. Deze pagina’s gaan dieper op de details in:
- Soorten paardenvoer, waaronder hooi, granen en snoepjes
- De voercalculator en de voedingscalculator
- Recepten voor paardensnoepjes, voor als je wilt bakken
Als je paard iets heeft gegeten wat het niet mag
Bel je dierenarts en vertel wat het heeft gegeten, hoeveel en wanneer. Wacht niet op verschijnselen en probeer het paard niet te laten overgeven; dat kan het niet. Verschijnselen om door te geven zijn onder meer koliek (schrapen, rollen, naar de flanken kijken), kwijlen, diarree, struikelen, trillen, donkere urine en moeizaam ademhalen.
Gaat het om planten in plaats van voedsel, dan vind je er ruim honderd in onze gids over giftige planten, met foto’s, en met de plantenherkenner kun je een naam geven aan iets wat in de wei groeit.
We zijn geen dierenartsen. Deze lijst is een algemeen naslagwerk; je eigen dierenarts kent je paard.
Vertaald uit het Engels. Lees het origineel