Paarden in de kunst

The Wishing Horse of Oz – Hoofdstuk 3. Meer over de smaragden

· The Equinest

Koning op een troon met een smaragden halsketting om
The Wishing Horse of Oz is geschreven door Ruth Plumly Thompson, als vervolg op de serie van L. Frank Baum, en vertelt over nog meer spannende avonturen van Dorothy. Deze keer met paarden.

Meer over de smaragden

Skamperoo had geen oog dichtgedaan. Hij woelde van de ene kant van het koninklijke bed naar de andere, met een hoofd dat gonsde van betoverende plannen voor de toekomst. Met de toversmaragden kon hij alles krijgen wat hij begeerde, en zijn verlangens en wensen vermenigvuldigden zich zo snel dat hij nauwelijks wist waar hij moest beginnen of wat hij het eerst moest wensen. De halskettingen drukten ongemakkelijk tegen zijn keel, maar hij wilde ze niet afdoen. Hij was zo moe dat al zijn botten pijn deden, maar toch kon hij niet ophouden met denken, en precies toen de kasteelklok zeven sloeg, schoot hem ineens te binnen wat hij als allereerste moest wensen.

Ah, dat was het—jammer dat hij een hele week moest wachten, maar ook een week ging voorbij, en misschien zou hij in die tijd zelf het magische geheim van zijn fonkelende nieuwe schatten ontdekken. Dan kon hij zijn eigen tovenaar zijn en die bemoeizieke koopman op zijn plaats zetten. Terwijl hij in gedachten de plekken langsging waar hij Matiah naartoe zou kunnen sturen, ging de deur van zijn kamer voorzichtig open en stak Pinny Penny zijn hoofd naar binnen.

“Nou! Nou? En heb ik soms gebeld?” bromde Skamperoo knorrig. “Een mooi tijdstip om een keizer wakker te maken.”

“Keizer?” riep Pinny Penny uit, terwijl hij helemaal de kamer in kwam en de deur dichtdeed. “Sinds wanneer is de koning van Skampavia een keizer?”

“Ach, ga weg en laat me met rust.” De koning draaide Pinny Penny de rug toe, sloeg op zijn kussen en kneep zijn ogen zo stijf mogelijk dicht.

“Het gaat om het paard,” fluisterde Pinny Penny, terwijl hij om het bed heen naar de andere kant liep. “Een vreemd en prachtig dier voor een eenvoudige koopman, als ik zo vrij mag zijn. En niet alleen dat—het PRAAT. Het commandeert de staljongens op schandalige wijze, en het zei zelfs tegen MIJ dat ik me met mijn eigen zaken moest bemoeien.”

“Nou, waarom doe je dat dan niet?” stelde Skamperoo voor, terwijl hij zich op zijn rug rolde. “Natuurlijk praat hij, Pinny; het is een paard uit Oz, en alle dieren uit Oz praten. Ik dacht dat je dat wist.”

“Nou, als deze koopman een sprekend paard heeft, is hij niet zo arm als hij doet voorkomen,” hield Pinny Penny vol, terwijl hij met zijn vinger onder de neus van de koning zwaaide. “Mijn advies is: zet die kerel op zijn paard en stuur hem zo snel mogelijk weg. Ik vertrouw zijn gezicht niet, Skamper. Hij is gemeen en zit vol streken, en let op mijn woorden: van hem en zijn halskettingen komt niets goeds.”

“Ik vertrouw zijn gezicht net zomin als jij,” beaamde de koning, terwijl hij zijn dikke handen op zijn buik vouwde. “Maar als ik de smaragden houd, moet ik de koopman ook houden, en bovendien heb ik zo’n idee dat ik dat sprekende paard zelf wel zou kunnen berijden.”

“O, goeie geiten en jus! Dan kan ik maar beter een voorraad spalken en smeersel gaan inslaan.” Pinny Penny schoof zijn brilletje omhoog op zijn voorhoofd, wierp een walgende blik op zijn enorme, languit liggende meester en haastte zich weg uit de koninklijke aanwezigheid.

Nu had Matiah, zoals je je wel kunt voorstellen, niet beter geslapen dan de koning. In het kamertje waar Pinny Penny hem naartoe had gebracht, ijsbeerde hij rusteloos op en neer. Hij wist per slot van rekening maar twee dingen over de toversmaragden: ten eerste dat ze onder bepaalde voorwaarden echt wensen konden vervullen, en ten tweede dat ze niet gedragen mochten worden door degene die de wens deed. Zoveel had de koopman zelf wel beredeneerd. De koning had zijn wens immers gekregen terwijl hij, Matiah, de halskettingen droeg, en hijzelf had zijn wens niet gekregen toen hij de smaragden om zijn eigen hals had; zoveel leek wel zeker. Matiah knipte vrolijk met zijn vingers en deed, in de vaste overtuiging dat de koning nu de juwelen kettingen droeg, een tweede wens, waarna hij langzaam tot honderd telde. Maar het stevige avondmaal dat hij bij wijze van proef had besteld, verscheen niet, en hij liet zich op het bed vallen en begon zich het hoofd te breken over een andere oplossing voor het raadsel. Misschien zat de toverkracht in één enkele steen, die hij toevallig had aangeraakt toen de koning zijn wens deed.

Met zijn hoofd in beide handen probeerde hij zich precies te herinneren wat hij had gedaan toen Skamperoo begon te tellen. Maar het had geen zin. Hij wist niets meer van alles wat er was gebeurd nadat hij door de tuin was gaan rennen. En hoe, zo besloot de woedende kerel, moest hij ooit ontdekken hoe je de smaragden gebruikte zonder de argwaan van de koning te wekken of te verraden dat hij er niet meer van wist dan Skamperoo zelf? Mopperend van ergernis schopte hij een voetenbankje de hele kamer door, en daarna zat hij somber naar het versleten tapijt te staren. Het korte, onrustige dutje dat hij tegen de ochtend eindelijk deed, deed hem geen goed, en zo humeurig en schichtig als een poema ging hij op weg naar de groezelige eetzaal van het paleis.

De koning had al ontbeten, en toen Matiah uit het raam keek, zag hij een doodsbange bediende het Sprekende Paard rond de binnenplaats leiden, met Skamperoo op veilige afstand erachteraan. Bij het zien van het stampende witte strijdros huiverde Matiah opnieuw. Wat een verspilling! dacht hij bitter, en als de koning op dat brutale monster gesteld raakte, zou dat zijn eigen taak nog moeilijker maken, want zolang hij er niet in geslaagd was de halskettingen te stelen, was Matiah niet van plan Skamperoo uit het oog te verliezen. Hij schrokte de slappe koffie en de koude eieren naar binnen die een sjofele bediende hem met tegenzin had voorgezet en haastte zich naar buiten.

“Goedemorgen, Majesteit!” riep hij hartelijk. “Mag ik Uwe Koninklijke Hoogheid even een woordje spreken?”

“Wat voor woordje?” grinnikte Chalk, terwijl hij zijn gele ogen schalks naar de koopman draaide. “Geef hem een woordje, ouwe Rub-atub, als dat alles is wat hij wil. Het juiste woord voor hem zou volgens mij ‘WEG!’ of ‘NEE!’ zijn, en dan zouden we allemaal gelukkig zijn.”

“Het gaat om de halskettingen,” vertrouwde Matiah de koning toe, zonder het paard ook maar een blik waardig te keuren, en hij liep moeiteloos in de pas met hem mee. “Ze moeten elke dag worden schoongemaakt, anders blijven ze niet in goede wensconditie.”

“Maar ik wilde net gaan rijden,” wierp Skamperoo met een kleine frons tegen. “Kan het vanmiddag niet?”

“Nee, NU is het juiste moment,” antwoordde Matiah gewichtig, en hij dacht bij zichzelf hoe slim hij was om deze list te verzinnen om de smaragden in handen te krijgen. “Als Uwe Majesteit ze mij even geeft, poets ik ze op terwijl u—eh—beweging neemt.”

“Nee—nee—eh—dat wil zeggen, ik kan beter meekomen om je te helpen,” zei Skamperoo snel. “Ik kan vanmiddag ook rijden.”

“Denk je?” Met een uitbundige sprong steigerde Chalk op zijn achterbenen en draaide rond als een vuurrad. “Nou, tot straks, ouwe Sos!” En met de doodsbange staljongen aan zijn hoofdstel hangend galoppeerde hij weg naar de stal.

“Als u mijn raad opvolgt, laat u dat beest de kop inslaan,” zei Matiah woest. “U gaat toch zeker ons leven niet in gevaar brengen door op zijn rug te rijden?”

“ONS leven!” riep Skamperoo uit, terwijl hij Matiah verbaasd aankeek. “Jij hoeft hem niet te berijden; eigenlijk is hij gewoon míjn paard,” verklaarde hij jaloers.

“Zolang Uwe Majesteit de toverhalskettingen draagt, moet ik overal heen waar u heen gaat en alles doen wat u doet!” legde de koopman hooghartig uit.

“Wat—wat bijzonder lastig!” Ondanks zichzelf kreunde Skamperoo bij de gedachte hoe vermoeiend het zou zijn om Matiah van ’s ochtends tot ’s avonds achter zich aan te hebben. “Ik zou denken dat een tovenaar als jij de dingen wel wat verstandiger kon regelen.”

“Maar bedenk wat er op het spel staat,” hield Matiah hem ernstig voor. “Samen kunnen we alles hebben en doen wat we maar wensen. Is dat niet een beetje ongemak waard?”

“Ja, ja, dat zal wel. Maar als we alles samen gaan doen, vind ik dat ik de magische wensformule net zo goed moet kennen als jij.” Skamperoo keek uitdagend op naar zijn nieuwste raadsman.

“Dat is onmogelijk.” Matiah schudde zijn hoofd terwijl hij stijfjes voortschreed. “Een toverspreuk verliest haar kracht zodra ze wordt onthuld. Alleen iemand die in de magie is ingewijd, mag de smaragden gebruiken. Hebt u al over uw volgende wens nagedacht?” vroeg hij, erop gebrand de gedachten van de koning in vrolijker banen te leiden. “Daar moeten we samen plannen voor maken en over overleggen, weet u. Maar wacht tot we in de troonzaal van Uwe Majesteit zijn,” voegde hij er snel aan toe, toen Skamperoo zonder iets te zeggen zijn mond als een vis open en dicht begon te doen. “Terwijl ik de halskettingen schoonmaak, kunnen we het bespreken, goed?” Matiahs vingers jeukten werkelijk naar de fonkelende juwelen, maar hij bedwong de waanzinnige neiging om ze van de keel van de koning te rukken en liep rustig naast Skamperoo, terwijl hij zo kalm en overtuigend praatte dat de Skampaviaanse vorst al snel niet alleen bereid maar zelfs verlangend was om de wens te onthullen die hem het grootste deel van de nacht wakker had gehouden.

Nadat de koning zich ervan had vergewist dat ze alleen waren en de deur op slot had gedaan zodat ze niet gestoord zouden worden, ging hij aan een tafeltje zitten. Matiah schoof een stoel tegenover hem bij en stak zijn hand uit naar de halskettingen. Met tegenzin gaf Skamperoo ze af, en hij hield de juwelen jaloers in de gaten terwijl de koopman ze begon op te poetsen met een vierkant lapje zijde dat hij uit zijn zak had gehaald.

Terwijl hij met de zijde over de smaragden wreef, bekeek Matiah elke steen zorgvuldig op een teken of kenmerk dat hem een aanwijzing kon geven over hun toverkracht. Hoe ingespannen hij ook met die taak bezig was, een paar zachtjes uitgesproken woorden van Skamperoo deden hem plotseling rechtop zitten en de koning met nieuw respect en nieuwe aandacht bekijken. Hoe in donderdesnaam, dacht Matiah verwonderd, was deze dikke, domme vorst ooit op zo’n prachtige en adembenemende wens gekomen? En terwijl Skamperoo zijn plannen en ideeën voor de toekomst uitlegde en uitwerkte, groeide de belangstelling van de koopman met de minuut. Sneller en slimmer dan de koning zag hij niet alleen de mogelijkheden van deze schitterende wens, maar ook alle moeilijkheden en problemen die moesten worden aangepakt en opgelost voordat hij redelijkerwijs vervuld kon worden.

Matiah boog zich voorover, de smaragden even vergeten, en bracht zijn mond vlak bij het oor van Skamperoo. “Er zijn drie dingen die moeten gebeuren voordat uw wens kan uitkomen,” sprak Matiah gespannen. “Ten eerste, … ten tweede, … ten derde, ….” Na elke korte, gefluisterde aanwijzing knikte Skamperoo om te laten zien dat hij het begreep.

“Dan zijn er vier wensen voor nodig,” zuchtte hij, terwijl hij zijn ellebogen zwaar op tafel liet rusten. “Dat wordt vier weken, nietwaar?”

“Nee, als we voorzichtig zijn, kunnen we misschien alles in één wens stoppen,” antwoordde Matiah peinzend, en hij pakte zijn lapje zijde weer op en begon de smaragden met nieuwe kracht te poetsen. De koning, die hem gadesloeg, vergat zijn eerdere afkeer en wantrouwen. Doordat Matiah zo enthousiast met zijn plannen instemde, kreeg hij het gevoel dat hij deze langgezichtige vreemdeling met zijn bakkebaarden misschien verkeerd had beoordeeld. Misschien zou hij hem toch niet wegwensen. Hij kon weleens heel nuttig blijken in de vreemde en schitterende toekomst die voor hem lag.

Matiah van zijn kant koesterde zulke vriendelijke bedoelingen niet tegenover de koning. Hij wilde de wens van Skamperoo alleen tot de zijne maken, en het vooruitzicht was zo groots en gedurfd dat hij ongeduldiger dan ooit werd om te ontdekken hoe hij het kon verwezenlijken. Hij hield alle drie de halskettingen tegen het licht en tuurde er bezorgd naar. De kettingen leken in alle opzichten gelijk, maar nee—wat was dit? Eén had een sluiting met een diamant, terwijl de sluitingen van de andere twee van platte smaragden waren. Dit was dus de oplossing. De magische wenskracht zat ongetwijfeld in de diamanten sluiting. Zonder iets te laten merken van zijn voldoening en opgetogenheid over deze belangrijke ontdekking gaf Matiah de halskettingen terug aan de koning.

Op de een of andere manier, besloot de koopman, moest hij Skamperoo de diamanten sluiting laten aanraken terwijl hij zelf in stilte de wens van de koning herhaalde, maar eerst had hij wat tijd nodig om zich voor te bereiden op de grootse en glorieuze jaren die hem wachtten. Terwijl Skamperoo, uitgeput van zoveel denkwerk zo vroeg in de ochtend, vermoeid naar zijn troon waggelde, beende Matiah naar de boekenplanken in een aangrenzende nis.

“Terwijl Uwe Majesteit rust, neem ik eens een kijkje in deze interessante bibliotheek,” mompelde hij vleiend, “en meteen doe ik wat nuttige kennis op voor de toekomst.” Slaperig beantwoordde Skamperoo de brede knipoog van de koopman, liet zich toen achterover zakken tussen zijn kussens en sloot zijn ogen.

Vanuit zijn stoel in de nis kon Matiah de koning in het oog houden, en toen hij er zeker van was dat Skamperoo echt sliep, begon hij haastig te bladeren in het grote boekwerk dat Pinny Penny die ochtend pas had teruggezet op de plank. Al snel ging hij er zo in op dat hij de koning helemaal vergat. En dat was jammer, want als hij de moeite had genomen om te kijken, zou hij hebben ontdekt dat de koning er niet meer was.

Alle hoofdstukken

Vertaald uit het Engels. Lees het origineel