Paarden in de kunst

The Wishing Horse of Oz – Hoofdstuk 2. De koning en de koopman

· The Equinest

Koning op een troon met een smaragden halsketting om
The Wishing Horse of Oz is geschreven door Ruth Plumly Thompson als vervolg op de serie van L. Frank Baum, en vertelt over nog meer spannende avonturen van Dorothy. Deze keer met paarden.

De koning en de koopman

Er waren twee dagen verstreken sinds Skamperoo de smaragden halsketting in zijn bezit had gekregen. Hij had hem nog geen moment afgedaan. Hij droeg hem zelfs in bed en bracht het grootste deel van de dag door met zichzelf en de ketting te bewonderen in de spiegels van het paleis. Nu de middag van de tweede dag ten einde liep, stuiterde hij steeds weer naar de ramen die uitkeken op de Grote Weg.

“Als die schurk niet gauw komt opdagen, dan—dan—”

“Ontploffen, waarschijnlijk,” voorspelde Pinny Penny, die patience speelde met het enige spel kaarten dat het kasteel rijk was. “Kalm nu, Skamper, wat heb je nou eigenlijk aan die smaragden als puntje bij paaltje komt?”

“Wat ik eraan heb? Wat ik eraan heb? Ze zijn meer waard dan dit hele ellendige kasteel,” antwoordde de koning verontwaardigd. “Ik kan ze verkopen en kopen—nee, nee, ik doe ze nooit weg,” verbeterde hij zichzelf haastig. “Ze geven me een gevoel van gewicht en macht. Onze ster is gerezen, Pinny Penny. Er komen grootse dagen aan. Hoor! Luister! Is dat een voetstap op de binnenplaats?” De gezette vorst schoot terug naar het raam en drukte zijn neus plat tegen de ruit. “Het is Twoby! Het is Twobyfour!” riep hij, terwijl hij op en neer sprong als een schooljongen. “En er is een lange vreemdeling met een baard bij hem.”

“Als uwe Majesteit rustig gaat zitten, zal ik proberen hen aan te kondigen,” wees Pinny Penny hem terecht, terwijl hij zijn kaarten bij elkaar raapte. “Bedenk dat u een koning bent en geen duveltje uit een doosje.”

“O—goed dan.” Skamperoo liet zich zwaar tussen zijn kussens vallen, en even later kondigde het gestamp van voeten in de gang de komst aan van de lang verwachte opzichter. Pinny Penny liep hem stijfjes tegemoet en riep na een gefluisterd gesprek met verveelde stem:

“Twobyfour, gouverneur van onze Tweede Provincie, en Matiah, de koopman, Majesteit!”

“Ja! Ja? Maar waar zijn de smaragden?” hijgde Skamperoo, die zich gretig vooroverboog toen de twee reizigers eerbiedig naar de troon kwamen.

Twobyfour haalde een zakje uit zijn leren wambuis en hield het de koning nors voor.

“Hier, Majesteit, en hier is ook de koopman die bij de halsketting hoort.” Twobyfour wees uit de hoogte naar de Skampaviër met de tulband naast hem.

“Ja! Ja, de koopman.” De koning, verdiept in de juwelen, keek niet eens op. “Hij hoort bij de halskettingen, zeg je? Nou, ha! ha! nu kan hij zonder ze verder. Meer heb ik niet van je nodig, beste man, je aanwezigheid hier is noch nodig noch gewenst. Je kunt gaan. GAAN, begrijp je?”

“Gaan?” Matiah richtte zich in zijn volle lengte op, en die was behoorlijk groot, dat kan ik je vertellen. “Misschien wil uwe Majesteit zeggen waarheen? Voor deze drie halskettingen heb ik mijn huis, mijn winkels en al mijn andere bezittingen geruild. U zegt dat dat alles is, en dat is het ook. Aangezien u alles hebt genomen wat ik heb en bezit, moet uwe Majesteit mij er ook bij nemen. U bent mij een bestaan verschuldigd, en dat kom ik even zeggen.”

“Zeg maar niets meer,” kwam Pinny Penny sussend tussenbeide.

“Matiah heeft gelijk, Skamperoo, en hij staat ook ruimschoots in zijn recht. We moeten een plaats voor hem vinden in het paleis. Wat kun je?” vroeg hij praktisch.

“Wat ik kan?” De koopman sperde zijn ogen wijd open. “Wat ik kan? Ik ben een koopman die gewend is te handelen in juwelen, porselein, stoffen en manden.”

“Dan ben jij precies de juiste om te helpen in de keuken en de wasserij,” stelde Pinny Penny opgewekt voor. “Juwelen zijn er niet, maar we hebben uien en aardappelen in overvloed, en met de vuile vaat en de manden vol vuil linnengoed zul je je helemaal thuis voelen.”

“Wat?” krijste Matiah, terwijl Twobyfour achter zijn hand gniffelde. “Verlangt u dit min-derwaardige gezwoeg van mij, Matiah, zoon van Metorah, zoon van Metanic, al duizenden jaren kooplieden? Dit is belachelijk! Een schande! Ik ga! Ja, ik ga echt. Ik begin een oorlog, een opstand, een revolutie! Help! help! help!” gilde de koopman schel. “De koning heeft mijn smaragden gestolen.”

“Stop! Stop! Niet zo hard,” smeekte Skamperoo, die lenig van zijn troon sprong en Matiah bezorgd achternatrippelde. “Je kunt ons alleen laten, Pinny Penny, ik denk dat ik wel iets beters dan keukenwerk kan vinden voor deze eerlijke burger.”

“Hm!” snoof Pinny Penny, en hij gebaarde Twobyfour hem te volgen en marcheerde afkeurend weg uit de koninklijke aanwezigheid.

“Je moet je niets aantrekken van ouwe Pinny,” pufte de koning, die zich een beetje buiten adem op zijn troon liet zakken. “Kom, kom, ga zitten en maak het je gemakkelijk. Zoals ik al zei, Pinny Penny heeft soms heel rare ideeën.”

“Heel raar,” beaamde Matiah, en hij ging op een stoel tegenover de koning zitten en richtte zijn ogen gretig op de fonkelende kettingen die nu stevig om de dikke hals van de vorst waren vastgemaakt.

“Goed, dan moeten we iets makkelijks en prettigs voor je vinden,” ging de koning verder, terwijl hij peinzend aan één oor krabde. “Je zou, eh—je zou je tijd kunnen besteden aan mij vermaken. Ik wed dat je vol zit met goede verhalen, liedjes en grappige trucs?”

“Trucs?” riep de koopman uit, terwijl hij minachtend zijn neus optrok. Toen kwam er plotseling een glinstering in zijn kleine zwarte ogen. “Trucs!” herhaalde hij vriendelijker. “Ah, uwe Majesteit heeft gelijk. Wat hebt u mijn geheim goed geraden.” Hij boog zich voorover, hield zijn hand voor zijn mond, keek steels over zijn schouder en fluisterde schor: “Ik ben een tovenaar, koning, en zeer bedreven in de toverkunsten.”

“Toverkunsten!” riep Skamperoo, die verrukt zijn armen om zijn buik sloeg. “Wat volmaakt panormisch! Toverij is precies wat we hier nodig hebben. Vertel me snel, wat kun je? Hoeveel toverkunst ken je?”

“Is er een plek waar we helemaal alleen kunnen zijn?” Matiah hief geheimzinnig zijn hand op. “Niemand mag weten dat ik een tovenaar ben: het moet een geheim tussen ons blijven.”

“Natuurlijk! Natuurlijk!” stemde de koning in, terwijl hij met meer snelheid dan waardigheid van zijn troon rolde. “Kom mee naar mijn eigen ommuurde tuin. Daar kan niemand ons horen.”

“Niemand?” vroeg Matiah scherp. “Staan er dan geen wachters op de muur?”

“Geen wachters, geen bedienden, niemand mag in mijn tuin komen,” verzekerde de koning hem trots.

“En zit er een deur in de tuinmuur?” Matiah streek over zijn lange baard en bekeek de koning peinzend. “Voor mijn eerste truc heb ik een deur nodig.”

“Natuurlijk zit er een deur in, hoe zou ik er anders zelf in en uit moeten? Kom mee, kom mee!” Skamperoo waggelde de gang in en zette er een vlot drafje in naar zijn eigen tuin. Matiah grijnsde boosaardig in zichzelf en liep zachtjes achter de koning aan. Eenmaal in de tuin zou hij zijn halskettingen terugkrijgen, al moest hij er het hoofd van de koning voor afhakken.

“Eén zwaai met mijn kromzwaard,” mompelde de koopman in zichzelf. “Ho, ho! Dit is veel te makkelijk!” De tuin van de koning bleek, toen ze er aankwamen, niet meer dan een klein zanderig vierkant, met een paar cactussen in het midden en een gammel bankje tegen de muur. Skamperoo liet zich zwaar op het bankje zakken en maakte plaats voor de koopman naast zich.

“Goed dan,” gromde hij gehaast. “Begin maar. Laat zien wat je kunt. Bewijs dat je een tovenaar bent.”

“Eerst moet ik de halskettingen hebben,” verklaarde Matiah kalm. “Zonder de smaragden kan ik geen enkele truc doen.”

“Maar—maar—als de toverkracht in de smaragden zit, kan ik mijn eigen tovenaar zijn,” antwoordde Skamperoo, die de kettingen met beide handen vastgreep.

“Maar uwe Majesteit is geen tovenaar,” zei Matiah redelijk. “U kent de juiste woorden en toverformules niet. Nee, ik moet deze toverjuwelen zelf dragen. En wat is daar voor kwaad in? Zodra uw wens vervuld is, geef ik ze meteen aan u terug.”

“Wat zeg je? Kun je echt wensen vervullen?” De ogen van Skamperoo begonnen te schitteren en te dansen van hebzucht en belangstelling.

“Zeker,” beloofde Matiah, terwijl hij sluw over het vierkant knipperde en met zijn ogen de afstand schatte die hij zou moeten rennen om bij de deur in de tuinmuur te komen. “U hoeft alleen maar aan iets te denken wat u wilt, uw ogen te sluiten en langzaam tot honderd te tellen, en ik, met de drie halskettingen om, zal uw wens met gemak vervullen. Ik dacht dat u me vertrouwde en dat we vrienden zouden worden,” besloot hij verwijtend.

“Dat worden we ook—eh—dat wil zeggen—HIER, neem ze maar!” Skamperoo, die al een wens in gedachten had, maakte de zware kettingen los en duwde ze de koopman in handen. Hij sloot zijn ogen, deed zijn wens en begon toen hysterisch te tellen: “Een—twee—drie—vier—vijf—zes.” Bij zes was Matiah al halverwege de tuin, toen, o gruwel! een groot wit paard met een gouden staart en manen als een schietlood uit de lucht viel. Het schraapte het zand op in Matiahs pad en flitste zo boosaardig met zijn gele ogen dat de koopman achterover in de cactussen viel, waar hij bleef liggen gillen van schrik, pijn en verbazing. Maar Skamperoo, die dacht dat alle geluiden die hij hoorde gewoon toverformules waren, telde rustig door. Hij was al bij zestig voordat Matiah zich genoeg had hersteld om uit de cactussen te kruipen en voorzichtig terug te sluipen naar het bankje. Het enorme witte paard bleef hem dreigend aanstaren, maar omdat het geen aanstalten maakte om op hem af te springen, kreeg hij weer iets terug van zijn gebruikelijke zelfverzekerdheid en moed.

“Grote Garoo! Dan zat er toch toverkracht in de smaragden. Dit paard was ongetwijfeld de uitgekomen wens van de koning, een beestachtige wens!” huiverde de koopman, terwijl hij gefascineerd naar het schrapende monster staarde en zich afvroeg wat hij nu moest doen. Hij durfde niet langs het witte paard te rennen om met de juwelen te ontsnappen, maar HA! hij kon zelf een wens doen, een wens die hem en de smaragden ver weg zou brengen van Skampavia, hoe verder hoe beter. Hij sloot zijn ogen, mompelde haastig een zin en wachtte gespannen tot hij naar Ev zou worden overgebracht, een land waar hij in zijn jeugd eens was geweest. Maar er gebeurde helemaal niets, en knarsetandend van ergernis opende Matiah zijn ogen, net toen Skamperoo klaar was met tellen tot honderd.

“Zo!” straalde de verrukte vorst, en hij omhelsde hem hartelijk. “Het is je gelukt. Je bent echt een tovenaar. Aanschouw mijn paard, een paard uit duizenden. Een strijdros met gouden manen, een koning waardig, een veroveraar waardig—”

“Van alle stomme dingen,” foeterde Matiah, terwijl hij zich fel uit de armen van Skamperoo wurmde, “van alle stomme dingen om te wensen, is een paard zowat het allerstomste!”

“Stom?” hinnikte het witte ros met een verontwaardigd gesnuif.
“Ik ben heus geen stom dier, ik lach en ik praat als een schalk,
Da’s omdat ik uit Oz kom, en mijn volle naam is Chalk.”

“Cha—lk?” beefde Skamperoo, die zijn hele leven nog nooit een dier een woord had horen zeggen. “Hij—hij zegt dat hij Chalk heet.” De koning keek de koopman smekend aan, en omdat Matiah begreep dat hij de rol van tovenaar zou moeten waarmaken, nam hij een air van achteloze superioriteit aan.

“Nou, hij zal zijn eigen naam ongetwijfeld kennen, Majesteit. Als hij zegt dat hij Chalk heet, dan heet hij waarschijnlijk Chalk, en dat hij kan praten komt doordat hij uit Oz komt, het land van de toverhalskettingen, waar alle dieren net zo goed praten als wij.”

“Beter,” snoof Chalk. Toen nam hij bij wijze van proef een hapje van de cactus, gaf een verschrikkelijke gil van pijn en ongenoegen, sloeg achteruit en begon in zo’n razend tempo door de tuin te rennen dat Matiah en de koning achter het bankje sprongen en ellendig tegen de muur ineendoken.

“Nou, daar heb je het!” hijgde de koopman boos. “U hebt uw paard, en wat nu? Hij is van u, weet u, en u zult hem in bedwang moeten houden.” Matiah dook weg achter de koning toen Chalk langs denderde en hen allebei met stof en zand bedekte. “Als u het mij vraagt, hebt u gewoon een wens verspild. Wel, u had uzelf een ton smaragden kunnen wensen, of een koninkrijk tien keer zo groot en welvarend als Skampavia, of—”

“Maar daar is nog tijd genoeg voor,” sputterde Skamperoo, die zich wanhopig aan het bankje vastklampte, “aangezien jij een tovenaar bent, kun jij al mijn wensen vervullen.”

“O nee, NEE, beslist niet!” zei Matiah haastig, want hij herinnerde zich hoe de smaragden zijn wens niet hadden vervuld. “Ik kan maar één wens per week vervullen,” legde hij buiten adem uit, “en ik hoop dat u de volgende keer nadenkt voordat u iets wenst. Ho, daar, jij Ozische bruut! Jij dwaas monster. Hou op! Ho! Hola! Ho, zeg ik je!”

“Ben jij mijn baas?” Chalk sprong licht over de cactus en kwam plotseling tot stilstand voor het bankje.

“Nee, deze koning is je baas,” antwoordde Matiah, daar maar al te dankbaar voor. “Zeg iets tegen hem, Skamper,” drong hij zachter aan, terwijl Chalk nieuwsgierig op zijn achterbenen steigerde om de koning eens goed te bekijken.

“Ge—gedraag je,” beval Skamperoo met tranen in zijn stem. “Hoe verwacht je dat ik op je rug rijd als je zo doet?”

“Ah, dus jij verwacht op mij te rijden?” Chalk kwam met een plof neer en grijnsde breed naar zijn nieuwe baas. Als je nog nooit een paard hebt zien grijnzen, heb je geen idee hoe verontrustend dat kan zijn. “Nou, ik denk dat ik het maar met je moet doen,” hinnikte hij ten slotte. “Roep maar een stalknecht of een bediende, ouwe Rub-atub, en zorg dat ik mijn avondhaver krijg, drie appels en een maatje maïs.”

“Zeker, zeker,” stemde de koning in, en hij vertrok op trillende benen.

“Nou, ik moet zeggen, dit is prachtig, prachtig!” protesteerde Matiah, die de koning zenuwachtig achternaliep. (Hij durfde niet met Chalk in de tuin te blijven.) “Waar denkt u te komen als u bevelen aanneemt van een paard?”

“Je had zeker liever dat ik ze van jou aannam!” pufte Skamperoo, die zelf ook een beetje boos begon te worden. “Hier, GEEF me mijn halskettingen.” Hij griste de smaragden van de hals van de koopman en stormde het paleis in, zonder goed te weten of hij blij of bedroefd moest zijn om deze plotselinge wending in zijn lot.

Maar tegen de tijd dat hij in zijn troonzaal aankwam, was hij al heel wat gekalmeerd. Hij ging haastig op zijn troon zitten en peinsde erover hoe hij al deze vreemde gebeurtenissen voor Pinny Penny verborgen kon houden. Hij wist zeker dat Pinny Penny toverhalskettingen of een pratend paard nooit zou goedkeuren. Welnu, hij zou zijn bemoeizieke eerste minister gewoon vertellen dat het stampende, snuivende ros in de tuin van Matiah was en gevoerd en gestald moest worden. Als hij een nieuwe wens deed (en hij had een hele week om daarover na te denken), als hij een nieuwe wens deed, zou hij ervoor zorgen dat hij alles wenste wat hij nodig had. En wat die bebaarde tovenaar betrof: hem zou hij naar de mond praten tot hij de juiste toverkunst had ontdekt om met de smaragden te gebruiken. Dan zou hij hem zo wegwensen. ZO! Skamperoo knipte hatelijk met zijn vingers en trok aan het lange belkoord waarmee hij Pinny Penny ontbood. Zijn koninklijke strijdros moest gevoerd worden. Niet veel vorsten hadden een pratend paard met gouden manen. Aha, hij ging er echt op vooruit! Hij zou Pinny Penny nog wel laten zien wat een slimme heerser hij was!

Matiah, die de koning langzaam het paleis in volgde, had intussen ook nagedacht. Hij nam zich voor zijn geduld niet meer te verliezen met deze tergende sukkel van een vorst. Hij zou hem gewoon zijn zin geven, en voordat de week voorbij was, zou hij weer een kans krijgen om de halskettingen te stelen en naar een ver land te ontsnappen. Daar zou hij op zijn gemak experimenteren tot hij de juiste manier had ontdekt om ze te gebruiken. Hij begreep niet waarom de wens van de koning was uitgekomen en zijn eigen wens op niets was uitgelopen. Wat was het geheim van de toversmaragden? Met zijn voorhoofd nog in diepe rimpels liep Matiah de troonzaal in en ging stilletjes op een stoel tegenover Skamperoo zitten. Tot zijn grote opluchting maakte de koning hem geen verwijten en las hij hem ook niet de les.

“Ah, daar ben je dus?” riep hij met zijn beste zo-opgewekt-mogelijke stem. “Ik heb Pinny Penny net gestuurd om jouw paard te voeren.”

“Mijn paard?” blafte Matiah, die ontsteld opsprong, maar toen hij een veelbetekenende knipoog van de koning opving, knipoogde hij snel terug.

“Het leek me het verstandigst,” mompelde Skamperoo, “om voorlopig niets te zeggen over jouw toverkrachten. Dit alles blijft ONS geheim,” besloot hij speels.

“O ja, ja, ontegenzeggelijk!” Terwijl Skamperoo zich nog afvroeg wat ‘ontegenzeggelijk’ betekende, haastte Matiah zich de kamer uit en nam een flinke slok water uit de ouderwetse fontein in de hal.

“ONS geheim!” herhaalde hij bitter in zichzelf. “Ons geheim, nou ja!”

Alle hoofdstukken

Vertaald uit het Engels. Lees het origineel