Basiskennis over paarden
Checklist voor je eerste paard: alles wat je nodig hebt voordat het thuiskomt
Voordat je eerste paard thuiskomt, moeten vijf dingen geregeld zijn: het oordeel van een dierenarts over het paard, de papieren, een veilige plek waar het kan wonen, hetzelfde voer dat het nu eet, en een dierenarts en hoefsmid die je naam al kennen. Al het andere op deze lijst maakt het leven makkelijker, maar die vijf zijn het die pijn doen als ze ontbreken.

Werk de lijst op volgorde af. De eerste punten kunnen je nog van gedachten doen veranderen; de latere zijn boodschappen.
1. Voordat je betaalt: de keuring
- Laat een aankoopkeuring doen door een dierenarts die je zelf hebt gekozen, nooit die van de verkoper. In het Verenigd Koninkrijk is dat de two-stage of five-stage vetting; elders heet het gewoon een aankoopkeuring. De dierenarts keurt het paard niet goed of af, maar vertelt je wat er is gevonden en of dat ertoe doet voor het werk dat je in gedachten hebt.
- Vertel de dierenarts wat je met het paard wilt doen. Voor een rustig buitenritpaard gelden andere maatstaven dan voor een veelbelovend springpaard.
- Vraag naar röntgenfoto’s en bloedonderzoek. Veel dierenartsen nemen bij de keuring een bloedmonster af dat later kan worden onderzocht als er een probleem opduikt. Of je er beeldvorming bij laat doen, hangt af van de prijs, de leeftijd en het beoogde werk van het paard; dat bespreek je samen.
- Probeer het paard meer dan eens, op de plek en in het tempo waarin je echt zult rijden. Neem je instructeur mee. Kijk als het kan hoe het paard wordt opgehaald, opgetuigd, ingeladen en van huis weg gereden.
- Maak eerst de rekensom. De aankoopprijs is het kleine bedrag. Ons kostenoverzicht behandelt de grote.
2. Papieren
- Een schriftelijk koopcontract, ondertekend door beide partijen, met de beschrijving van het paard, de prijs, de datum en alles wat de verkoper heeft verklaard over gezondheid, leeftijd en gedrag.
- Identiteitspapieren. In het Verenigd Koninkrijk en de EU moet een paard een paspoort hebben, en in vrijwel alle gevallen een chip, en het paspoort gaat met het paard mee; de nieuwe eigenaar moet de eigendomsgegevens snel laten bijwerken. In de VS kun je een recente negatieve Coggins-test (op equine infectieuze anemie) verwachten en, als het paard een staatsgrens oversteekt, een gezondheidsverklaring.
- Stamboekpapieren en een ondertekend overschrijvingsformulier, als het paard geregistreerd is.
- Gezondheidsgegevens: de data van vaccinaties, de laatste ontworming of het laatste mestonderzoek op wormeieren, het laatste bezoek van de tandarts en het laatste bezoek van de hoefsmid. Als de verkoper je hier niets over kan vertellen, is dat ook informatie.
3. Waar het gaat wonen

- Kies vóór de aankoop tussen een pensionstal en het paard thuis houden. Een goede stal met ervaren mensen om je heen is voor iemand met een eerste paard heel veel waard. Onze pagina over het kiezen van een stal zet op een rij waar je op moet letten.
- Gezelschap. Paarden zijn kuddedieren en gedijen slecht alleen. Een ander paard is het beste.
- Veilige omheining. Palen met houten planken, of goed gespannen schriklint. Geen prikkeldraad, geen doorhangend gaas, geen gaten waar een hoef doorheen past.
- Beschutting en water. Een schuilstal of stal, en schoon water dat er altijd is. Een paard drinkt zo’n 20 tot 45 liter (5 tot 12 gallon) per dag, en meer bij hitte of zwaar werk.
- Loop de wei na. Haal afval en draad weg, controleer hekken en sluitingen, en zoek uit wat er groeit. Onze gids over giftige planten heeft foto’s van de planten die je moet verwijderen.
- Een droge plek voor hooi en voer, met voertonnen die een paard (of een rat) niet open krijgt.
4. Voer
- Koop wat het paard al eet. Vraag de verkoper naar het precieze hooi, het voer en de hoeveelheden, en neem een voorraad voor een paar dagen mee. Elke verandering moet geleidelijk gebeuren, over een week of twee, want de darmen van een paard kunnen slecht tegen verrassingen.
- Ruwvoer eerst. De meeste paarden eten per dag zo’n 1,5 tot 2,5 procent van hun lichaamsgewicht, en bijna alles daarvan hoort hooi of gras te zijn; veel recreatiepaarden hebben weinig anders nodig. De voercalculator geeft je een startpunt zodra je het gewicht van het paard kent.
- Een liksteen, emmers, een hooinet of ruif, en een voerschep die je echt hebt gewogen.
- Lees je in over soorten paardenvoer en over wat paarden wel en niet mogen eten voordat de buren lekkers gaan aanbieden.
5. Harnachement en uitrusting

- Halster en touw (van allebei twee; er raakt er altijd een zoek).
- Een zadel dat op dit paard past, gecontroleerd door een gekwalificeerde zadelpasser, plus singel, zadeldek of onderlegger, en een hoofdstel met het bit waarop het paard al goed loopt. Koop het zadel niet vóór het paard. Een slecht passend zadel veroorzaakt meer “gedragsproblemen” dan slecht gedrag zelf.
- Voor jezelf: een cap die voldoet aan een actuele veiligheidsnorm, laarzen met een hak, en handschoenen.
- Een poetskist: hoevenkrabber, harde borstel, zachte borstel, roskam, manenkam, sponzen. Onze poetsgids legt uit waar alles voor dient.
- Dekens die passen bij je klimaat en bij de vraag of het paard geschoren is. Niet elk paard heeft er een nodig.
- Stalgereedschap: kruiwagen, mestvork, schep, bezem.
- Vraag je je af of jij en je zadel een redelijke last zijn voor het paard dat je op het oog hebt, kijk dan hoeveel gewicht een paard kan dragen.
6. Een EHBO-kist
Bewaar alles in een schone doos met etiket, en zet het nummer van de dierenarts op het deksel.
- Digitale thermometer
- Schone bandages, gamgee of watten, en zelfklevend bandage
- Steriel wondverband en fysiologisch zout om te spoelen
- Een ontsmettende wasoplossing die je dierenarts aanraadt
- Schaar met ronde punten, pincet en een zaklamp
- Trekkend kompres voor hoefzweren
- Wegwerphandschoenen en een schone emmer die je alleen hiervoor gebruikt
Leer in de eerste weken de normale temperatuur in rust, de polsslag en de ademhalingsfrequentie van het paard kennen, en schrijf ze aan de binnenkant van het deksel. Vraag je dierenarts om je te laten zien hoe je ze meet en wat normaal is; een dierenarts aan de telefoon vraagt naar alle drie. Meer daarover in een EHBO-kist bijhouden.
7. Mensen die je regelt voordat het paard komt

- Een dierenarts. Schrijf je nu in bij een paardenpraktijk en vraag ze een vaccinatie- en ontwormingsplan voor jouw regio op te stellen. Je wilt niet midden in de nacht een dierenarts moeten zoeken voor een paard met koliek.
- Een hoefsmid. Hoeven hebben elke zes tot acht weken aandacht nodig, beslagen of niet. Goede hoefsmeden hebben een volle agenda, dus vraag op tijd.
- Een paardentandarts of een dierenarts voor het gebit. Het gebit moet minstens één keer per jaar worden gecontroleerd, en vaker bij jonge en oude paarden. (Tanden vertellen je ook iets over de leeftijd van een paard.)
- Een instructeur. Regelmatig les op je eigen paard in de eerste maanden is het beste geld dat je zult uitgeven.
- Vervoer voor de dag zelf, en een plan voor noodgevallen als je geen trailer hebt.
8. Verzekering
Vraag offertes aan voordat je koopt; sommige dekking kan ingaan vanaf het moment van aankoop. De belangrijkste soorten zijn:
- Wettelijke aansprakelijkheid, voor het geval je paard iemand verwondt of schade aan eigendommen aanricht. Als je er maar één neemt, neem dan deze.
- Dierenartskosten (grote medische of chirurgische ingrepen), met een eigen risico en limieten die je hebt gelezen.
- Overlijden en diefstal.
- Gebruiksongeschiktheid, vooral van belang voor wedstrijdpaarden.
Verzekeraars willen meestal het keuringsrapport zien en sluiten alles uit wat daarin is gesignaleerd.
9. De eerste week
- Houd alles saai. Hetzelfde voer, dezelfde routine, rustig met het paard omgaan. Laat het rondkijken en wennen voordat je er iets van vraagt.
- Laat het geleidelijk kennismaken met andere paarden, eerst over een hek. Veel stallen houden een nieuwkomer twee tot drie weken apart om de vaste bewoners te beschermen tegen alles wat die bij zich kan dragen; vraag wat de regel op jouw stal is.
- Let elke dag op de basis: eten, drinken, mest, en hoe het paard beweegt en staat. Een paard dat stopt met eten, of steeds gaat liggen en weer opstaat, heeft de dierenarts nodig.
- Rijd in het begin licht, op een omheinde plek, het liefst met je instructeur erbij. Een paard op een nieuwe plek is nog niet het paard dat je hebt geprobeerd.
- Begin een notitieboekje: gewicht, conditiescore, voer, data van hoefsmid en dierenarts. Over een jaar is het het nuttigste wat je bezit.
- Leer het paard lezen. Oren, ogen en staart vertellen je hoe het zich redt, lang voordat er iets misgaat; hier lees je hoe je ze leest.
Meer algemeen advies vind je in onze rubriek paardenverzorging en op de pagina met verzorgingstips. Niets daarvan vervangt een goede dierenarts, een goede hoefsmid en een ervaren vriend op stal, dus zorg eerst dat je die hebt.
Vertaald uit het Engels. Lees het origineel