Basiskennis over paarden

Dressuurtermen en -jargon – P – W

· The Equinest

De basis van de dressuurterminologie van P tot W (naar de Engelse termen). De lijst is zo lang dat we hem over meerdere delen moesten verdelen. Bekijk ook A-E en F-O.

Tempo / telgang (pace)
1. Alle varianten van een gang – verzameld, arbeids-, midden- en verruimd.
2. Een gang waarbij de benen aan dezelfde kant tegelijk bewegen – geen zuivere of aanvaardbare dressuurgang.

Geparkeerd (parked)
Als de benen van een paard achter zijn lichaam staan en niet onder zijn lichaam zijn geplaatst.

Passageachtige draf (passage-like or passagey trot)
De steunfase van deze draf duurt langer, waardoor de gang een zwevende indruk maakt.

Piaffe
Een ritmische drafbeweging, bijna op de plaats.

Draaien op een voet (pivoting)
Ronddraaien op een voet die aan de grond blijft staan, bij pirouettes of wendingen op de voorhand.

Nek (poll)
Het hoogste punt van de schedel van een paard.

Stelling (position)
1. De zijwaartse buiging in het gewricht tussen atlas en draaier, zodat het paard in een bepaalde richting “kijkt”
2. De houding van de ruiter.

Aan de teugel trekken (pull the rein)
De teugel naar het lichaam van de ruiter toe halen; in de klassieke dressuur geen toegestane handhouding.

Stoten (punching)
Een kunstmatige, overdreven actie van de voorbenen in draf.

Zuiverheid (purity)
De juistheid van de fasen en hoefslagen van een gang wat betreft volgorde en timing.

Naar achteren uitduwen (pushing out)
Als de achterbenen van een paard te ver achter het lichaam werken.

Kwaliteit (quality)
De vloeiendheid, elasticiteit en vrijheid van een gang.
*Niet hetzelfde als zuiverheid of correctheid.

Reikwijdte (reach)
Het naar voren strekken van de voorbenen, achterbenen en/of hals van een paard.

Regelmaat (regularity)
De zuiverheid, gelijkmatigheid, vlakheid en correctheid van een gang.
Regelmaat wordt alleen gebruikt voor zuiverheid en kreupelvrijheid.

Relatieve rechtgerichtheid (relative straightness)
Als een paard recht gaat, volgt het binnenachterbeen het spoor van het binnenvoorbeen.

Ontspanning (relaxation)
1. De kalmte van de geestesgesteldheid van een paard.
2. De kalmte van de lichamelijke toestand van een paard.

Verzet (resistance)
Als een paard zich lichamelijk verzet tegen wat de ruiter aangeeft.
*Niet hetzelfde als ongehoorzaamheid of ontwijking.

Renvers
Werk op drie sporen. De achterhand van het paard is op de hoefslag en de voorhand van de hoefslag af. Het buitenachterbeen vormt het ene spoor. Het buitenvoorbeen en het binnenachterbeen (een diagonaal paar) vormen het tweede spoor, en het binnenvoorbeen vormt het derde spoor. Het paard moet lengtebuiging hebben in de richting van de beweging.

Ritme (rhythm)
De kenmerkende volgorde van hoefslagen en fasen van een bepaalde gang.
In de dressuur betekent een correct ritme een zuivere gang.

Schommelen / hobbelpaardgalop (rocking / rocking horse canter)
Als de hals of voorhand van een paard in een onnatuurlijke op-en-neergaande beweging wordt gedwongen, door te weinig terreinwinst, te weinig engagement of ingrijpen van de ruiter.

Rondheid (roundness)
1. De bolling van de bovenlijn van een paard.
2. Kenmerkt de ronde bewegingen van de benen van een paard.

Schwung
Als de energie die de achterbenen van een paard opwekken zich uit in een elastische beweging van het hele lichaam.

Bewegingsruimte (scope)
Reikwijdte en rondheid van de beweging.

Zelfhouding (self carriage)
Als een paard zichzelf ongedwongen en in goede balans draagt, zonder steun te zoeken op de hand van de ruiter.

Schouder binnenwaarts (shoulder-in)
Werk op drie sporen. De voorhand van het paard wordt van de hoefslag af naar binnen gebracht, zodat het buitenachterbeen het ene spoor vormt, het buitenvoorbeen en het binnenachterbeen (een diagonaal paar) het tweede spoor en het binnenvoorbeen het derde spoor.

Slap (slack)
1. Gezegd van een doorzakkende bovenlijn.
2. Gebrek aan aanleuning op de teugel.

Rukken (snatching)
1. De teugels uit de handen van de ruiter rukken.
2. Schokkerige, onnatuurlijk hoge beweging van de achterbenen.

Zachte teugel (soft rein)
Een aanleuning op de teugel die zacht aanvoelt.

Snelheid (speed)
Hoe snel het paard terrein wint; meer snelheid kan komen door langere passen, een hoger tempo of allebei.

Schaukel (swing)
Een ononderbroken reeks passen achterwaarts, afgewisseld met
voorwaartse passen in stap. Het aantal passen is voorgeschreven en het geheel kan een paar keer worden herhaald, gevolgd door een overgang voorwaarts.

Zwaaiende rug (swinging back)
De werking van de rompspieren van een paard, die de energie van de achterbenen goed door het hele paard heen doorgeven.

Zwaaiend hoofd (swinging head)
Een teken van acceptatie van de aanleuning of van dwang, waarbij de neus van het paard in draf en galop van links naar rechts of in cirkels beweegt.

De teugel aannemen (take the rein)
De vingers om de teugel sluiten en een sterkere aanleuning nemen.

Tempiwissels (tempi changes)
Meerdere galopwissels achter elkaar die samen één oefening vormen.

Tempo
De snelheid waarmee het ritme zich herhaalt, gemeten in tellen per minuut.
*Hangt niet per se samen met de paslengte of de snelheid.

Gespannen (tense)
1. Een angstige of nerveuze geestesgesteldheid van een paard.
2. Een gespannen lichamelijke toestand van een paard.
3. Samentrekken of verkorten van spieren.

Doorlatendheid (throughness)
De elastische, verbonden toestand van de spieren van een paard, waardoor de energie ongehinderd van achter naar voren kan stromen en de hulpen en invloed van de ruiter vrij worden aangenomen.

Scheef hoofd (tilting)
Het ontwijken van de aanleuning door één oor te laten zakken door het hoofd te kantelen of scheef te houden.

Bovenlijn (topline)
Het silhouet van het paard van de bovenkant van de nek tot de staartinplant.

Spoor / sporen (track / tracks)
1. De lijn of het pad dat elke voet (of elk paar voeten) aflegt.
2. Bewegingsrichting.
3. Zijgangen op “sporen”.
4. Het pad langs de omheining van een rijbaan (de hoefslag).

In het spoor treden (tracking up)
Als de achtervoet in het spoor van de voorvoet neerkomt.

Achterblijven (trailing)
1. Beschrijft het gebrek aan evenwijdigheid met de lange zijde van de rijbaan wanneer de achterhand achterblijft bij appuyement en wijken voor het been.
2. Als de achterbenen van een paard te ver achter het paard zijn.

Overstrijken (uberstreichen)
Het kort loslaten van de aanleuning op de teugel om te laten zien dat een paard zijn houding, balans, gang en tempo met een losse teugel vasthoudt.

Bergop (uphill)
Als een paard met de voorhand hoger is dan met het kruis.

Volte
Een cirkel met een doorsnede van zes meter.

Opgooien van het kruis (whipping up)
Het ontwijken door het kruis omhoog te gooien, wat vaak herhaald wordt in galop of in de piaffe.

Achter breed (wide behind)
Als een paard loopt met zijn achtervoeten verder uit elkaar dan zijn voorvoeten.

Werk aan de hand (work in hand)
Als een paard vanaf de grond wordt bewogen of getraind.

Arbeidstempo (working)
In stap, draf en galop een energiek maar rustig tempo. De paslengte ligt tussen die van het verzamelde tempo en het middentempo.

Woordenlijsten over paarden

Vertaald uit het Engels. Lees het origineel