Obserwuj nasz nowy kanał na YouTube!

Podstawy wiedzy o koniach

Terminologia i żargon ujeżdżenia – P–W

· The Equinest

Podstawy terminologii ujeżdżenia od P do W (litery odnoszą się do terminów angielskich). Lista jest tak długa, że musieliśmy podzielić ją na części. Zajrzyj też do A–E i F–O.

Odmiana chodu, inochód (pace)
1. Wszystkie odmiany chodu – zebrany, roboczy, pośredni i wydłużony.
2. Chód, w którym jednostronne pary nóg poruszają się jednocześnie – nie jest to czysty ani dopuszczalny chód w ujeżdżeniu.

Postawa „zaparkowana” (parked)
Gdy nogi konia są ustawione za jego ciałem i nie są podstawione pod kłodę.

Kłus pasażujący (passage-like or passagey trot)
Faza podporu w tym kłusie jest wydłużona, co daje wrażenie unoszenia się w chodzie.

Piaff (piaffe)
Rytmiczny kłus niemal w miejscu.

Obracanie się na jednej nodze (pivoting)
Obracanie się wokół nogi stojącej na ziemi w piruetach albo w zwrotach na przodzie.

Potylica (poll)
Najwyższy punkt czaszki konia.

Ustawienie (position)
1. Boczne zgięcie w stawie szczytowo-obrotowym, dzięki któremu koń „patrzy” do wewnątrz.
2. Postawa jeźdźca.

Ciągnięcie wodzy (pull the rein)
Ciągnięcie wodzy w stronę ciała jeźdźca – w klasycznym ujeżdżeniu niedozwolona pozycja ręki.

Wybijanie nóg (punching)
Sztuczna, przesadna akcja przednich nóg w kłusie.

Czystość (purity)
Poprawność faz i postawień nóg w danym chodzie pod względem kolejności i rytmu.

Wypychanie do tyłu (pushing out)
Gdy tylne nogi konia pracują zbyt daleko za jego ciałem.

Jakość (quality)
Płynność, elastyczność i swoboda chodu.
*To nie to samo co czystość czy poprawność.

Zasięg (reach)
Wysunięcie do przodu przednich nóg, tylnych nóg i / lub szyi konia.

Regularność (regularity)
Czystość, równomierność, wyrównanie i poprawność chodu.
Pojęcia regularności używa się wyłącznie w odniesieniu do czystości chodu i sprawności konia.

Względne wyprostowanie (relative straightness)
Gdy koń idzie prosto, a tylna wewnętrzna noga podąża śladem przedniej wewnętrznej.

Rozluźnienie (relaxation)
1. Spokój psychiczny konia.
2. Spokojny stan fizyczny konia.

Opór (resistance)
Gdy koń fizycznie sprzeciwia się poleceniom jeźdźca.
*To nie to samo co nieposłuszeństwo czy uchylanie się.

Renwers (renvers)
Praca na trzech śladach. Zad konia jest przy ścianie, a przód odsunięty od ściany. Zewnętrzna tylna noga tworzy jeden ślad. Zewnętrzna przednia i wewnętrzna tylna noga (para diagonalna) tworzą drugi ślad, a wewnętrzna przednia noga – trzeci. Koń musi być zgięty na całej długości w kierunku ruchu.

Rytm (rhythm)
Charakterystyczna kolejność postawień nóg i faz danego chodu.
W ujeżdżeniu prawidłowy rytm oznacza czyste chody.

Kołysanie / galop konia na biegunach (rocking / rocking horse canter)
Gdy szyja / przód konia zostaje zmuszony do nienaturalnego ruchu w górę i w dół z powodu zbyt małego posuwania się do przodu, braku zaangażowania zadu lub ingerencji jeźdźca.

Okrągłość (roundness)
1. Wypukłość profilu górnej linii konia.
2. Określenie kolistego ruchu kończyn konia.

Schwung
Gdy energia wytwarzana przez tylne nogi konia przejawia się w elastycznym ruchu całego ciała.

Zakres ruchu (scope)
Zasięg i okrągłość ruchu.

Samoniesienie (self carriage)
Gdy koń niesie się swobodnie i w dobrej równowadze, nie szukając podparcia na ręce jeźdźca.

Łopatka do wewnątrz (shoulder-in)
Praca na trzech śladach. Przód konia zostaje sprowadzony ze ściany do wewnątrz, tak że zewnętrzna tylna noga tworzy jeden ślad, zewnętrzna przednia i wewnętrzna tylna noga (para diagonalna) – drugi ślad, a wewnętrzna przednia noga – trzeci.

Wiotkość, luz (slack)
1. Określenie zapadniętej górnej linii.
2. Brak kontaktu na wodzy.

Wyrywanie (snatching)
1. Wyrywanie wodzy z rąk jeźdźca.
2. Szarpana, nienaturalnie wysoka akcja tylnych nóg.

Miękka wodza (soft rein)
Miękko wyczuwalny kontakt na wodzy.

Prędkość (speed)
To, jak szybko koń pokonuje teren; wzrost prędkości może wynikać z wydłużenia kroku, przyspieszenia tempa albo z obu tych rzeczy naraz.

Huśtawka (swing)
Nieprzerwana seria cofań przeplatanych
krokami naprzód w stępie. Liczba kroków jest określona, a całe ćwiczenie można powtórzyć kilka razy, po czym następuje przejście do ruchu naprzód.

Pracujący grzbiet (swinging back)
Praca mięśni tułowia konia, która skutecznie przenosi energię wytwarzaną przez tylne nogi na całego konia.

Wymachiwanie głową (swinging head)
Oznaka akceptacji kontaktu albo skrępowania, gdy chrapy konia poruszają się w lewo i w prawo lub zataczają koła w kłusie i galopie.

Wzięcie wodzy (take the rein)
Zamknięcie palców na wodzy i nawiązanie mocniejszego kontaktu.

Seryjne zmiany nogi (tempi changes)
Wiele lotnych zmian nogi wykonanych jedna po drugiej, tworzących jedno ćwiczenie.

Tempo (tempo)
Częstotliwość powtarzania się rytmu, mierzona w taktach na minutę.
*Niekoniecznie związana z długością kroku czy prędkością.

Napięty (tense)
1. Niespokojny lub nerwowy stan psychiczny konia.
2. Napięty stan fizyczny konia.
3. Skurcz lub skrócenie mięśni.

Przepuszczalność (throughness)
Elastyczny i spójny stan umięśnienia konia, który pozwala na swobodny przepływ energii przez całe ciało i na swobodne przyjmowanie pomocy i oddziaływania jeźdźca.

Przekrzywianie głowy (tilting)
Uchylanie się od kontaktu przez obniżanie jednego ucha, czyli przechylanie lub przekrzywianie głowy.

Górna linia (topline)
Sylwetka konia od szczytu potylicy do nasady ogona.

Ślad / ślady (track / tracks)
1. Linia lub ścieżka, którą pokonuje każda noga (albo para nóg).
2. Kierunek ruchu.
3. Ruchy boczne „na śladach”.
4. Ścieżka przy ścianie ujeżdżalni.

Wchodzenie w ślad (tracking up)
Gdy tylne kopyto staje w śladzie przedniego, które zastępuje.

Pozostawanie zadu w tyle (trailing)
1. Opisuje brak równoległości do długiej osi ujeżdżalni, gdy zad zostaje w tyle w ciągu i w ustępowaniu od łydki.
2. Gdy tylne nogi konia znajdują się zbyt daleko za nim.

Überstreichen
Krótkie oddanie kontaktu na wodzy, które pokazuje, że koń utrzyma niesienie się, równowagę, odmianę chodu i tempo na luźnej wodzy.

Pod górkę (uphill)
Gdy przód konia jest wysoko w stosunku do zadu.

Wolta (volte)
Koło o średnicy sześciu metrów.

Podbijanie zadem (whipping up)
Uchylanie się przez unoszenie zadu w górę, często powtarzane w galopie lub w piafie.

Szeroko z tyłu (wide behind)
Gdy koń porusza się z tylnymi nogami rozstawionymi szerzej niż przednie.

Praca z ręki (work in hand)
Gdy koń jest ćwiczony lub szkolony z ziemi.

Roboczy (working)
Stęp, kłus i galop w energicznym, ale spokojnym tempie. Długość kroku mieści się między odmianą zebraną a pośrednią.

Słowniczki jeździeckie

Przetłumaczono z angielskiego. Przeczytaj oryginał