Basiskennis over paarden
Dressuurtermen en -jargon – F – O

De basis van de dressuurterminologie van F tot O (naar de Engelse termen). Het zijn er zoveel dat we ze over meerdere delen moesten verdelen. Bekijk ook A-E en P-W.
Naar binnen vallen / over de binnenschouder vallen / naar buiten vallen / over de buitenschouder vallen (falling in / falling on inside shoulder / falling out / falling over outside shoulder)
Ongewenst zijwaarts uitwijken van de schouders, waarbij het paard zijn balans verliest.
De teugel voelen (feel the rein)
Zachte, meegevende aanleuning op de teugels.
Figuur (figure)
Een geometrisch onderdeel van een dressuurproef, zoals een volte of een achtfiguur.
Flexibiliteit (flexibility)
De soepelheid en buigzaamheid waardoor gewrichten vrij kunnen bewegen.
Flexie (flexion)
Het buigen van gewrichten, waardoor de hoek tussen de botten kleiner wordt.
-Flexie in de lengterichting – de buiging in het gewricht tussen hoofd en hals.
-Zijwaartse flexie (stelling) – de buiging in het tweede halsgewricht.
Uitgooien (flipping)
Kunstmatige, overdreven actie van de voorbenen.
Galopwissel (flying change)
Het wisselen van galop in de lucht, binnen een ononderbroken galopsprong, op een teken van de ruiter.
Voorwaarts (forward)
Beweging met meer energie, die veel terrein wint en levendig is.
Kader (frame)
De omtrek van het paard, bepaald door de mate van verzameling of uitgestrektheid.
Vrijheid (freedom)
De reikwijdte, het bereik en de elasticiteit in de beweging van de voor- en achterbenen.
Vrije stap (free walk)
Een ontspannen stap waarin het paard de vrijheid van zijn hoofd krijgt en zijn hals mag strekken.
Volledig zijwaarts (full-pass)
Een zijwaartse beweging waarbij het paard gebogen is in de richting van de beweging.
Gang (gait)
Stap, draf, telgang, galop en rengalop zijn allemaal gangen.
In de dressuur zijn er drie gangen: stap, draf en galop.
Teugel geven (giving the rein)
De teugel laten doorhangen door de handen naar de mond van het paard toe te brengen.
Ganzenpas (goosestepping)
Kunstmatige, overdreven actie van de voorbenen in stap.
Halve parade (half-halt)
Een kort moment van verzameling dat de aandacht van het paard vergroot en zijn balans verbetert.
Appuyement (half-pass)
Als een paard in stap, draf of galop tegelijk voorwaarts en zijwaarts gaat. Het paard hoort gebogen te zijn in de richting van de beweging.
Holle rug (hollow back)
Een doorgezakte, hangende rug, veroorzaakt door slappe spieren of rugspieren zonder elasticiteit.
Gehaast / haastig / snel / opgejaagd / vlug (hurried / hasty / quick / rushed / rapid)
Verwijzen naar een te snel tempo.
Impuls (impulsion)
Het stuwend vrijkomen van de energie die door het engagement is opgeslagen.
In de dressuur is er alleen impuls in draf en galop.
Binnenkant (inside)
1. De zijwaartse stelling van het paard
2. De kant van het paard die naar het midden van de rijbaan is gericht.
Onregelmatig (irregular)
Een onzuiverheid in de pas, die kort kan duren of steeds aanwezig kan zijn en mogelijk door kreupelheid wordt veroorzaakt.
*Betekent niet dat het tempo onregelmatig is.
Te laat (late)
Vertraagde uitvoering van galopwissels en overgangen nadat de hulpen zijn gegeven.
Achter te laat (late behind)
Als bij galopwissels de achterbenen later wisselen dan de voorbenen.
Lateraal (lateral)
1. Stelling, buiging, soepelheid of richting van bewegingen naar opzij.
2. Gebrek aan duidelijkheid in de galop.
Lengtebuiging (length bend)
Een gelijkmatige buiging van het lichaam van het paard rond het binnenbeen van de ruiter.
Heffing (lift)
De hoogte waarop het paard zijn benen optilt bij het uitvoeren van een piaffe of een passage.
Lichtheid (lightness)
1. De lichtvoetigheid van een paard
2. De lichtheid in de teugels
Voorwaarts-neerwaarts (long and low)
Als een paard aan een lange teugel zijn hoofd laat zakken en zijn hals strekt, voorwaarts en neerwaarts.
Hazensprong (magpie, magpie hop)
Wordt meestal gezegd van de galop, pirouettes en galopwissels waarbij de achtervoeten tegelijk neerkomen.
Marcheren (marching)
Doelgerichtheid van de stappen in stap
Rijbak (manege)
Een rechthoekige of langwerpige ruimte van 20 bij 40 meter waarin dressuurpaarden worden getraind.
Midden (medium)
In stap, draf en galop het evenwicht tussen verzamelde en uitgestrekte beweging.
Beweeglijkheid (mobility)
De wendbaarheid van de schouders, de voorhand en/of de voorbenen van een paard, mogelijk gemaakt doordat het steunvlak van het paard korter wordt.
Beweging (movement)
1. De manier waarop een paard zich over de grond beweegt.
2. Proefonderdeel – een deel van een dressuurproef dat op een protocol wordt beoordeeld.
3. Dressuuroefening – wijken voor het been, achterwaarts, schouder binnenwaarts, travers, renvers, appuyement in draf en galop, galopwissels, pirouettes, wending op de achterhand, piaffe en passage.
Knikken (nodding / bobbing)
Een ritmische beweging van hoofd en hals naar links en rechts of op en neer, die normaal geen deel uitmaakt van de mechaniek van een gang. Kan worden veroorzaakt door dwang of kreupelheid.
Gehoorzaamheid (obedience)
De bereidheid om aanwijzingen op te volgen en de oefeningen uit te voeren die de ruiter vraagt.
Aan de hulpen (on the aids)
Reagerend, alert en aan het bit.
Aan het bit (on the bit)
Rustige acceptatie van de aanleuning, met een ronde rug, een ondertredende achterhand en een gewelfde hals.
Op de voorhand (on the forehand)
Als het gewicht van ruiter en paard verkeerd verdeeld is en op de voorbenen rust.
Silhouet (outline)
Het silhouet en het exterieur van een paard.
Buitenkant (outside)
1. De richting tegengesteld aan die waarin het paard gesteld hoort te zijn.
2. De kant van het paard die van het midden van de rijbaan af is gericht.
Te sterk gebogen (overbent)
Overmatig zijwaarts wegbuigen van de hals ten opzichte van het lichaam, in de hals of aan de halsbasis, waardoor de buiging van het paard niet gelijkmatig is.
Overgebogen (overflexed)
Achter de loodlijn door overmatige buiging in de lengterichting van de bovenste halsgewrichten en/of de nek.
Overtreden (overstep / overstride / overtrack)
Als de achtervoet bij een pas voorbij het spoor van de voorvoet neerkomt.
Te ver gedraaid (over-turned)
Meer dan 180 graden bij een halve pirouette of meer dan 360 graden bij een hele pirouette.
Vertaald uit het Engels. Lees het origineel