Basiskennis over paarden
Dressuurtermen en -jargon – A – E

De basis van de dressuurterminologie van A tot E (naar de Engelse termen). Het zijn er zoveel dat we ze over meerdere delen moesten verdelen; bekijk ook F-O en P-W.
Boven de hand (above the bit)
Als een paard de aanleuning ontwijkt door zijn neus naar voren en omhoog te steken.
Activiteit (activity)
Levendigheid en energie – meestal met betrekking tot de achterbenen.
Tegen de hand (against the bit)
Als een paard de aanleuning ontwijkt door zich vast te zetten in de hals, de nek en/of de kaak.
Sprongen boven de grond (airs / airs above the ground)
Worden uitgevoerd door paarden die speciaal zijn opgeleid in de klassieke hogeschooldressuur; hiertoe behoren de pesade/levade en schoolsprongen zoals de courbette en de capriool.
Uitlijning (alignment)
Een van de drie aspecten van rechtgerichtheid: bij uitlijning ligt het lichaam van het paard van nek tot staart op één lijn.
Vragen met de teugel (ask with the rein)
Een licht aannemen en toegeven met de teugel om buiging of stelling te vragen.
Balans (balance)
De verdeling van het gewicht van paard en ruiter: het paard hoort het grootste deel van zijn eigen gewicht en dat van de ruiter op de achterhand te dragen, niet op de voorhand.
-Balans in de lengterichting – balans tussen voor- en achterbenen
-Zijdelingse balans – balans tussen linker- en rechterbenen
Basis (basics)
Het fundament van een opbouwende dressuurtraining; of het klopt, blijkt uit vooruitgang.
De basis bestaat uit:
1. De kwaliteit van de gangen
2. De lichamelijke en gymnastische vermogens van het paard
3. De rijdbaarheid en de instelling van het paard
Tel (beat)
Het vaste patroon van hoefslagen in een gang, waarbij één of twee hoeven vrijwel tegelijk de grond raken.
Achter het bit / achter de hulpen / achter het been (behind the bit / behind the aids / behind the leg)
Als een paard de aanleuning ontwijkt door terug te deinzen voor het bit en niet voorwaarts naar de aanleuning toe te stappen. Het paard kan daarbij wel of niet achter de loodlijn komen.
Achter de loodlijn (behind the vertical)
Als een paard de aanleuning ontwijkt door zijn hoofd zo ver in te trekken dat het achter een denkbeeldige loodlijn vanaf zijn oog komt.
Buiging (bend)
Een gebogen houding waarin het paard met zijn lichaam van nek tot staart een gelijkmatige boog vormt.
Geblokkeerd (blocked)
Spiersamentrekkingen kunnen een paard stijf maken, wat de werking en de elasticiteit belemmert.
Gebroken halslijn (broken neckline)
Een halshouding waarbij de bovenlijn geen gelijkmatige boog vormt door te sterke buiging tussen de 2e en 3e of de 3e en 4e halswervel (de zogeheten valse knik).
Cadans (cadence)
Een accentuering van tempo en takt die voortkomt uit uitzonderlijke veerkracht en elasticiteit.
Achterbenen achter het lichaam (camped)
Als de achterbenen achter het lichaam van het paard staan en niet eronder zijn geplaatst.
Houding (carriage)
De lichaamshouding van het paard, het best te zien op een exterieurfoto of van opzij.
Kauwen op het bit (chewing the bit)
Als een paard op zijn bit kauwt of ermee speelt, zodat er voortdurend schuimend speeksel ontstaat.
Duidelijkheid (clarity)
Een duidelijk onderscheid tussen de hoefslagen van een gang.
Gesloten halt (closed halt)
Een halthouding waarbij het paard goed in balans staat met de achterbenen onder het lichaam.
Verzameld / verzameling (collected / collection)
Een paard kan verzameld zijn in stap, draf en galop. Het is een toestand in beweging waarin de pas van het paard bijeengenomen en krachtig is. De passen zijn korter en veerkrachtiger, en de voorbenen komen bij elke pas meestal hoger.
Zelfvertrouwen (confidence)
De mate waarin een paard vertrouwen heeft in zichzelf en in de samenwerking met zijn ruiter.
Verbinding (connection)
De ongehinderde stroom van energie, vertrouwen en respect tussen paard en ruiter als partners.
Gedwongen (constrained)
Als een paard tegen zijn wil tot iets wordt gedwongen.
Vastgezet (constricted)
Als een paard met kracht wordt gedwongen, tegengehouden of ineengedrukt.
Aanleuning (contact)
De spanning op de teugels tussen de handen van de ruiter en de mond van het paard.
Correctheid (correctness)
De rechtheid van de beenbeweging
*Dit is niet hetzelfde als zuiverheid, en dressuurjuryleden letten er alleen op als het de zuiverheid van een gang direct beïnvloedt.
Juryleden in fokrubrieken beoordelen correctheid wel.
Scheefheid (crookedness)
1. Een lijn of referentielijn die uit het midden loopt.
2. Als het lichaam van het paard van staart tot nek niet op één lijn ligt
3. Een gebrek aan rechtlijnigheid in de lijn die het paard aflegt
Kruisgalop (cross-canter)
Als een paard voor in de ene galop en achter in de andere galop loopt.
Ongehoorzaamheid (disobedience)
Als een paard niet doet wat er van hem wordt gevraagd, of het bewust ontwijkt.
Slepen (dragging)
Als een paard met zijn achtervoeten sleept of als zijn achterbenen inactief worden.
Elasticiteit (elasticity)
Het natuurlijke vermogen om spieren soepel te strekken en samen te trekken, wat een indruk van veerkrachtige beweging geeft.
Oprichting (elevation)
1. Het vrij opheffen van hoofd en hals vanuit een opgetilde schoft
2. De hoogte waarop de voorbenen worden opgetild in passage en piaffe
Engagement (engagement)
Grotere buiging van de gewrichten van de achterbenen tijdens de steunfase van een pas, waardoor het kruis lager komt te liggen dan de voorhand.
*Het gaat niet om de buiging van de sprongbeweging (zoals bij gangenpaarden).
Ontwijking (evasion)
De manier waarop een paard directe en bruikbare aanleuning op het bit ontwijkt.
Expressie, cadans / uitgestrekt / uitgestrekte gang (expression cadence / extended / extension)
Een paard kan uitgestrekt gaan in stap, draf of galop; het gaat om het verlengen en strekken van de pas (en een langer zweefmoment in draf en galop).
Vertaald uit het Engels. Lees het origineel