Obserwuj nasz nowy kanał na YouTube!

Podstawy wiedzy o koniach

Terminologia wyścigów konnych

· The Equinest

koń wyścigowy na torze

Odkąd napisaliśmy o terminologii jeździeckiej, dostajemy prośby o więcej informacji na temat konkretnych dziedzin świata koni. Oto podstawowe terminy i żargon ze świata wyścigów konnych.

Action (akcja)

Sposób, w jaki koń się porusza.

Age (wiek)

1 stycznia to umowna data urodzin wszystkich koni pełnej krwi angielskiej.

All-Age Race (gonitwa dla koni w każdym wieku)

Gonitwa dla koni w wieku od dwóch lat wzwyż.

All Out (na całego)

Gdy koń biegnie na granicy swoich możliwości.

Allowances (ulgi wagowe)

Zmniejszenie wymaganej wagi z powodów takich jak jeździec-uczeń, młody koń w stawce albo klacz startująca razem z ogierami i wałachami.

Also Eligible (rezerwowy)

Koń zapisany do gonitwy, który nie może wystartować, chyba że stawka zmniejszy się w wyniku skreśleń.

Also Ran (nieplasowany)

Koń, który przebiegł gonitwę, ale nie zajął miejsca w pierwszej czwórce ani nie zakwalifikował się do nagrody pieniężnej.

Apprentice (uczeń)

Nazywany też bug boy; jeździec, który nie wygrał jeszcze określonej liczby gonitw w określonym czasie.

Apprentice Allowance (ulga ucznia)

Ulga wagowa przysługująca jeźdźcowi-uczniowi.

ART

Sztuczna nawierzchnia (Artificial Turf)

ATS

Wynik względem handicapu bukmacherskiego, czyli spreadu (Against The Spread)

AWT

Tor całoroczny o nawierzchni odpornej na pogodę (All Weather Track)

Baby Race (gonitwa dla dwulatków)

Gonitwa tylko dla koni dwuletnich.

Back Marker (koń z ostatniej linii)

W gonitwach ze startu z miejsca koń z największym handicapem, który startuje najdalej z tyłu.

Backstretch (przeciwległa prosta)

Prosta po drugiej stronie toru.

Backside (zaplecze stajenne)

Część toru, w której znajdują się stajnie.

Barrier (taśma startowa)

Nazywana też taśmą; elastyczna taśma używana w gonitwach z przeszkodami zamiast maszyny startowej.

Barrier Draw (losowanie numerów startowych)

Losowanie, które decyduje, który boks maszyny startowej zajmie każdy koń.

Bat (palcat)

Bat dżokejski.

Bearing In or Out (zbaczanie do wewnątrz lub na zewnątrz)

Zbaczanie z prostego toru biegu, które może wynikać ze zmęczenia, urazu lub błędu jeźdźca.

Bell (dzwonek)

Sygnał, który rozlega się w chwili otwarcia maszyny startowej; oznacza też koniec przyjmowania zakładów.

Blanket Finish (finisz „pod jedną derką”)

Finisz tak wyrównany, że jedna derka mogłaby przykryć oba konie na mecie.

Blind Switch (zamknięta droga)

Sytuacja, w której koń zostaje zamknięty między innymi końmi albo przy wewnętrznej barierze i nie ma wolnej drogi.

Blowout (krótka rozgrzewka)

Krótki trening na dzień lub dwa przed gonitwą, który ma przygotować konia.

Bobble (potknięcie)

Niepewny krok przy wyjściu z maszyny startowej, zwykle spowodowany podłożem.

Bolt (wyłamanie)

Nagłe zboczenie z prostego toru biegu.

Break (start)

Wyjście z maszyny startowej na początku gonitwy.

Breakdown (kontuzja)

Gdy koń zaczyna kuleć albo doznaje urazu.

Break Maiden (pierwsze zwycięstwo)

Pierwsze zwycięstwo konia lub jeźdźca.

Breather (chwila oddechu)

Przytrzymanie konia na krótkim odcinku gonitwy, żeby oszczędzić lub odnowić jego siły.

Breeze (galop roboczy)

Praca konia w umiarkowanym tempie.

Bug (ulga uczniowska)

Jeździec-uczeń albo przysługująca mu ulga wagowa.

Bull Ring (mały tor)

Mały tor wyścigowy, zwykle krótszy niż mila.

Caller (spiker)

Osoba, która podczas gonitwy podaje pozycje poszczególnych koni.

Checked (przytrzymany)

Koń, którego dżokej na chwilę przytrzymuje, bo został zajechany albo ma za mało miejsca.

Classic (gonitwa klasyczna)

Gonitwa o tradycyjnie dużym znaczeniu.

Clerk of Scales (sędzia wagi)

Urzędnik, który waży jeźdźców przed każdą gonitwą i po niej.

Clocker (chronometrażysta)

Osoba mierząca czas treningów i gonitw.

Closer (koń finiszujący)

Koń, który najlepiej biegnie w końcowej części gonitwy.

Clubhouse Turn (łuk przy klubie)

Zwykle łuk położony najbliżej budynku klubowego.

Colors (barwy)

Kurtki wyścigowe w barwach właściciela konia.

Colt (ogierek)

Ogier w wieku poniżej 5 lat.

Company (towarzystwo)

Klasa koni startujących w danej gonitwie.

Condition Book (książka warunków)

Publikacja wydawana przez sekretarza wyścigowego, w której opisano warunki gonitw do rozegrania.

Condition Race (gonitwa warunkowa)

Gonitwa z warunkami, które ograniczają ją do koni określonej klasy.

Contract Rider (jeździec kontraktowy)

Dżokej związany kontraktem z konkretną stajnią.

Cooling Out (stępowanie po wysiłku)

Prowadzenie konia w stępie, żeby po gonitwie lub treningu wrócił do normalnej temperatury.

Cup (gonitwa pucharowa)

Gonitwa długodystansowa na półtorej mili lub dłuższa.

Cup Horse (koń pucharowy)

Koń przygotowany do startów w gonitwach długodystansowych.

Cuppy Track (kruszący się tor)

Nawierzchnia toru, która rozsypuje się pod kopytem konia.

Cushion (warstwa wierzchnia)

Wierzchnia warstwa podłoża toru.

Dead-Heat (martwy wyścig)

Dwa konie lub więcej docierają do mety dokładnie w tym samym momencie.

Dead Track (martwy tor)

Nawierzchnia toru pozbawiona sprężystości.

Declared (zgłoszony lub wycofany)

W USA – koń wycofany przed terminem skreśleń.
W Europie – koń potwierdzony do startu w gonitwie.

Derby (derby)

Gonitwa stakes dla trzylatków.

Diploma (dyplom)

Pierwsze zwycięstwo.

Disqualification (dyskwalifikacja)

Zmiana kolejności na mecie dokonana przez sędziów z powodu naruszenia regulaminu gonitwy.

Distaff Race (gonitwa dla klaczy)

Gonitwa dla klaczek i/lub klaczy.

Distanced (zdystansowany)

Koń, który przybiega na metę daleko za zwycięzcą.

DQ

Zdyskwalifikowany (Disqualified)

Driving (mocne wysyłanie)

Silne ponaglanie konia przez jeźdźca.

Dwelt (spóźniony start)

Koń spóźniony przy wyjściu z maszyny startowej.

Eased (zwolniony)

Koń, którego dżokej przytrzymuje, żeby zapobiec urazowi.

Easily (lekko)

Koń, który biegnie i wygrywa bez ponaglania przez jeźdźca.

Eighth (ósma część mili)

Furlong – 220 jardów – 660 stóp.

Evenly (równo)

Koń, który w trakcie gonitwy ani nie zyskuje, ani nie traci pozycji czy dystansu.

Excused (zwolniony ze startu)

Koń wycofany z gonitwy za zgodą stewardów – często z powodów zdrowotnych.

Exercise Rider (jeździec treningowy)

Jeździec, który rano trenuje konie wyścigowe.

Extended (wyciągnięty)

Koń zmuszany do biegu z maksymalną prędkością.

Extra Weight (dodatkowa waga)

Więcej wagi, niż wymagają warunki gonitwy.

Faltered (osłabł)

Koń, który dobrze biegł na początku gonitwy, a w dalszej części zostaje w tyle.

Fast Track (szybki tor)

Optymalne podłoże, suche i równe.

Fees (opłaty)

Pieniądze wypłacane jeźdźcowi albo koszt zgłoszenia lub startu konia w gonitwie stakes.

Fence (ogrodzenie zewnętrzne)

Nazywane też zewnętrzną barierą; ogrodzenie oddzielające trybuny od bieżni.

Field (stawka)

Konie startujące w gonitwie.

Filly (klaczka)

Klacz w wieku 4 lat lub młodsza.

First Turn (pierwszy łuk)

Pierwszy łuk toru za miejscem startu.

Flat Race (gonitwa płaska)

Gonitwa po płaskim torze, bez przeszkód.

Float (zgarniacz wody)

Sprzęt, który ściąga nadmiar wody z nawierzchni toru.

Four Furlongs (cztery furlongi)

Pół mili – 880 jardów – 2640 stóp.

Fresh (wypoczęty)

Wypoczęty koń.

Front Runner (lider)

Koń, który w gonitwie zwykle prowadzi stawkę tak długo, jak tylko może.

Furlong (furlong)

Jedna ósma mili – 220 jardów – 660 stóp.

Gate (maszyna startowa)

Urządzenie używane do startu gonitw.

Good Bottom (dobre podłoże)

Tor błotnisty lub mokry na powierzchni, ale twardy pod spodem.

Good Track (dobry tor)

Umiarkowanie dobra nawierzchnia – pośrednia między szybką a wolną.

Group Race (gonitwa grupowa)

Europejski odpowiednik północnoamerykańskich gonitw z kategorią Graded.

Half (pół mili)

Pół mili – 4 furlongi – 880 jardów – 2640 stóp

Handicap (handicap)

Gonitwa, w której handicaper przydziela każdemu koniowi wagę do niesienia na podstawie wcześniejszych występów.

Handicapper (handicaper)

Osoba, która przydziela wagi w gonitwach handicapowych na podstawie wcześniejszych występów.

Handily (z umiarkowanym wysiłkiem)

Gonitwa lub trening z umiarkowanym wysiłkiem – szybciej niż w galopie roboczym (breeze).

Hand Ride (jazda na rękach)

Ponaglanie konia rękami zamiast batem.

Head (łeb)

Margines między końmi w gonitwie.

Head of the Stretch (wejście w prostą)

Początek prostej prowadzącej do linii mety.

Heavy (ciężki)

Stan toru wolniejszy niż tor błotnisty.

Highweight Handicap (handicap z wysokimi wagami)

Gonitwa, w której najwyższa przydzielona waga przekracza 140 funtów.

Horse (koń)

Ogier lub klacz w wieku powyżej 5 lat.

Hotwalker (stępujący konie)

Osoba, która po gonitwie lub treningu stępuje konie, żeby ostygły.

Hung (zawisł)

Koń, który się męczy, ale utrzymuje swoją pozycję w gonitwie.

Hurdle Race (gonitwa płotowa)

Gonitwa rozgrywana przez przeszkody.

In The Money (na płatnym miejscu)

Zajęcie 1., 2. lub 3. miejsca

Infield (wnętrze toru)

Teren wewnątrz wewnętrznej bariery toru.

Infield Racing (gonitwy na wewnętrznym torze)

Gonitwy na torze trawiastym.

In Hand (na wodzach)

Bieg pod umiarkowaną kontrolą jeźdźca, nie w pełnym tempie.

Impost (waga)

Waga, którą przydzielono koniowi do niesienia.

Inquiry (dochodzenie)

Gdy sędziowie analizują przebieg gonitwy, żeby sprawdzić, czy nie naruszono regulaminu.

Jockey Fee (honorarium dżokeja)

Kwota wypłacana jeźdźcowi.

Jumper (skoczek)

Koń startujący w gonitwach z przeszkodami (steeplechase) lub w gonitwach płotowych.

Juvenile (dwulatek)

Koń dwuletni.

Lead pad (podkładka z ołowiem)

Ciężarki niesione przez konia, gdy jeździec nie osiąga wagi wymaganej w danej gonitwie.

Lead Pony (koń asystujący)

Koń lub kuc, który prowadzi konie wyścigowe z padoku do maszyny startowej.

Leaky Roof Circuit (tory z cieknącym dachem)

Pomniejsze tory wyścigowe.

Length (długość)

Długość konia od nosa do ogona (ok. 8 stóp), która może służyć do mierzenia odległości między końmi w gonitwie.

Lock (pewniak)

Slangowe określenie konia, który na pewno wygra.

Lug In or Lug Out (ściąganie do wewnątrz lub na zewnątrz)

Zbaczanie do wewnątrz lub na zewnątrz, zwykle ze zmęczenia albo z powodu urazu.

Maiden (koń bez wygranej)

Koń lub jeździec, który nie wygrał jeszcze żadnej gonitwy.

Maiden Race (gonitwa dla koni bez wygranej)

Gonitwa dla koni lub jeźdźców, którzy jeszcze nie wygrali.

Make A Run (atak)

Gdy koń w trakcie gonitwy rusza do przodu.

Mare (klacz)

Klacz w wieku 5 lat lub starsza.

Match Race (pojedynek)

Gonitwa, w której startują tylko dwa konie.

Money Rider (jeździec na wielkie pieniądze)

Jeździec, który dobrze radzi sobie w gonitwach o wysokie nagrody.

Morning Glory (poranna gwiazda)

Koń, który świetnie spisuje się na porannych treningach, ale słabo w gonitwach.

Muddy Track (błotnisty tor)

Tor z głębokim podłożem z powodu deszczu lub wody.

Mudder (specjalista od błota)

Koń, który świetnie radzi sobie w gonitwach na błotnistych torach.

Mudlark (mistrz błota)

Stopień wyżej niż mudder.

Neck (szyja)

Jednostka miary równa mniej więcej długości końskiej szyi, czyli także ćwierć długości. Może służyć do mierzenia odległości między końmi w gonitwie.

Nose (nos)

Najmniejsza przewaga, z jaką koń może wygrać.

Oaks (Oaks)

Tradycyjna gonitwa stakes dla trzyletnich klaczek.

Objection (protest)

Skarga na faul złożona przez jeźdźca lub sędziego. Gdy zgłasza ją urzędnik, nazywa się to dochodzeniem (inquiry).

Official (oficjalny)

Komunikat wyświetlany na potwierdzenie wyników gonitwy. Także urzędnik toru.

Off Track (mokry tor)

Tor o mokrej nawierzchni.

On The Bit (na wędzidle)

Koń, który rwie się do biegu.

On The Board (na tablicy)

Zajęcie jednego z czterech pierwszych miejsc w gonitwie.

Overland (po zewnętrznej)

Gdy koń biegnie szeroko, po zewnętrznej stronie innych koni.

Overweight (nadwaga)

Dodatkowa waga niesiona przez konia, gdy jeździec nie może osiągnąć wagi wymaganej w danej gonitwie.

Pace (tempo)

Względna szybkość prowadzących koni na różnych etapach gonitwy.

Pacer (inochodziec)

Szybki chód stosowany w wyścigach zaprzęgowych, w którym nogi po tej samej stronie konia poruszają się jednocześnie.

Paddock (padok)

Część toru, w której konie są przygotowywane i przebywają przed startem.

Paddock Judge (sędzia padoku)

Urzędnik nadzorujący przygotowania koni na padoku.

Patrol Judges (sędziowie trasy)

Urzędnicy obserwujący przebieg gonitwy z różnych punktów wokół toru.

Photo Finish (fotofinisz)

Wynik gonitwy tak wyrównany, że do wyłonienia zwycięzcy trzeba użyć zdjęcia.

Pinched Back (zepchnięty do tyłu)

Koń zablokowany przez inne konie i zmuszony do cofnięcia się w stawce.

Place (drugie miejsce)

Drugie miejsce w gonitwie.

Placing Judges (sędziowie u celownika)

Urzędnicy ustalający kolejność koni na mecie.

Pocket (kieszeń)

Koń zamknięty w stawce, z końmi obok i przed sobą.

Pole (słupek)

Znaczniki ustawione w wymierzonych odległościach wokół toru, pokazujące odległość od linii mety.

Post (pozycja startowa)

Miejsce, które koń zajmuje w maszynie startowej.

Post Parade (defilada)

Przejście z padoku do maszyny startowej.

Post Time (godzina startu)

Wyznaczona godzina rozpoczęcia gonitwy.

Prep (start przygotowawczy)

Trening lub gonitwa, które mają przygotować konia do przyszłego startu.

Prop (zapieranie się)

Koń, który odmawia wyjścia z maszyny startowej razem ze stawką.

Public Trainer (trener publiczny)

Trener pracujący z końmi z wielu stajni.

Purse (pula nagród)

Nagrody pieniężne, które nie pochodzą z wpłat właścicieli.

Quarter (ćwierć mili)

Ćwierć mili – 440 jardów – 1320 stóp.

Rabbit (zając)

Koń, który nie ma szans na wygraną, ale startuje w gonitwie, żeby zmęczyć prowadzących i ułatwić zadanie innemu koniowi z tego samego zgłoszenia.

Racing Secretary (sekretarz wyścigowy)

Urzędnik, który ustala warunki każdej gonitwy i przydziela wagi handicapowe.

Rail Runner (koń przy barierze)

Koń, który woli biec tuż przy wewnętrznej barierze.

Recall (odwołanie startu)

Gdy sędzia startu unieważnia pierwszą próbę startu.

Refuse (odmowa)

Gdy koń nie chce wyjść z maszyny startowej albo odmawia skoku w gonitwie z przeszkodami.

Ridden Out (wyjechany)

Koń, który wygrywa dzięki ponaglaniu bez użycia bata.

Rogue (narowisty koń)

Koń o złym charakterze.

Romp (spacerek)

Bieg lub zwycięstwo bez wysiłku.

Route (gonitwa długodystansowa)

Gonitwa na milę lub dłuższa.

Router (długodystansowiec)

Koń, który dobrze radzi sobie w gonitwach na dłuższych dystansach.

Ruled Off (dożywotni zakaz)

Stałe zawieszenie i zakaz wstępu na tor za naruszenie przepisów.

Scale of Weights (skala wag)

Stałe wagi, które muszą nieść konie w gonitwach, zależne od wieku, dystansu, płci i pory roku.

Schooling (szkolenie)

Przyzwyczajanie konia do startu z maszyny startowej i do innych elementów wyścigów.

Scratch (skreślenie)

Koń wycofany z gonitwy.

Selling Race (gonitwa sprzedażna)

Inaczej gonitwa claimingowa (claiming race).

Sex Allowance (ulga dla klaczy)

Klaczki i klacze startujące razem z ogierami i wałachami mogą nieść o 3–5 funtów mniej, w zależności od wieku i pory roku.

Short (niedotrenowany)

Koń, który potrzebuje więcej treningów lub startów, żeby osiągnąć formę pozwalającą wygrywać.

Show (trzecie miejsce)

Trzecie miejsce.

Shut Off (odcięty)

Gdy koń i jeździec nie mogą poprawić pozycji w gonitwie, bo zostali zamknięci w kieszeni.

Silks (kurtki wyścigowe)

Kurtki wyścigowe noszone przez dżokejów, oznaczające właściciela konia.

Sloppy (rozmoknięty)

Podłoże toru mokre na powierzchni, ale twarde pod spodem.

Slow (wolny)

Podłoże toru pośrednie między dobrym a ciężkim.

Snug (lekkie przytrzymanie)

Łagodne przytrzymywanie konia przez jeźdźca.

Sophomore (trzylatek)

Koń trzyletni.

Stakes-Placed (plasowany w gonitwie stakes)

Koń, który zajął 1., 2. lub 3. miejsce w gonitwie stakes.

Stake (gonitwa stakes)

Gonitwa, w której właściciel musi wnieść opłatę, żeby jego koń mógł wystartować.

Stakes Horse (koń klasy stakes)

Koń uprawniony do startów w gonitwach stakes.

Starter Race (gonitwa dla koni z gonitw claimingowych)

Gonitwa z ulgami lub handicapowa, zarezerwowana dla koni, które startowały w gonitwach claimingowych z ceną niższą od określonej.

Stayer (stayer)

Wytrzymały koń, który może się ścigać na długich dystansach.

Steadied (wstrzymany)

Koń, którego jeździec przytrzymuje, często dlatego, że ma wokół siebie za mało miejsca.

Steps Up (awans klasy)

Gdy koń przechodzi do wyższej klasy, żeby ścigać się z lepszymi rywalami.

Stewards (stewardzi)

Urzędnicy odpowiedzialni za egzekwowanie regulaminu gonitw.

Steeplechase (gonitwa z przeszkodami)

Gonitwa, w której koń i jeździec muszą pokonywać duże przeszkody.

Stick (kij)

Bat dżokeja

Stickers (hacele)

Hacele na podkowach wyścigowych, które zapewniają lepszą przyczepność na błotnistych lub miękkich torach.

Stretch (prosta finiszowa)

Prosty odcinek toru prowadzący do mety.

Stud Book (księga stadna)

Rejestr i dokumentacja hodowlana koni pełnej krwi angielskiej prowadzona przez Jockey Club.

Subscription (opłata zgłoszeniowa)

Opłata wnoszona przez właścicieli koni, żeby zgłosić konia do gonitwy stakes lub zachować prawo startu w niej.

Sulky (sulka)

Dwukołowy wózek dla powożącego, używany w wyścigach zaprzęgowych.

Suspended (zawieszony)

Tymczasowa kara na określony czas za naruszenie regulaminu gonitw.

Taken Up (ściągnięty)

Koń, którego jeździec gwałtownie ściąga, bo ma wokół siebie za mało miejsca.

Tattoo (tatuaż)

Ciąg cyfr wytatuowany na wewnętrznej stronie górnej wargi zarejestrowanych koni pełnej krwi angielskiej.

Tight (gotowy)

Koń gotowy do gonitwy.

Timber Topper (skoczek przez drewniane przeszkody)

Koń startujący w gonitwach z przeszkodami, który skacze przez drewniane płoty.

Topweight (najwyższa waga)

Najwyższa waga przydzielona lub niesiona w gonitwie.

Track Bias (preferencja toru)

Nawierzchnia toru, która sprzyja określonemu stylowi biegu.

Track Record (rekord toru)

Najszybsze czasy zanotowane na różnych dystansach na danym torze.

Trial (próba)

Trening w formie gonitwy

Trip (przebieg gonitwy)

Gonitwa z perspektywy danego konia.

Triple Crown (Potrójna Korona)

W USA – Kentucky Derby, Preakness Stakes i Belmont Stakes
W Anglii – 2000 Guineas, Epsom Derby i St. Leger.

Trotter (kłusak)

W wyścigach zaprzęgowych kłusak porusza się chodem diagonalnym.

Turf Course (tor trawiasty)

Trawiasta nawierzchnia wyścigowa.

Under Contract (na kontrakcie)

Trener, który podpisał kontrakt na określony czas i za określone wynagrodzenie.

Under Punishment (pod batem)

Koń, którego jeździec bije batem lub mocno ponagla.

Under Wraps (pod kontrolą)

Koń mocno przytrzymywany podczas treningu lub gonitwy.

Untried (niesprawdzony)

Koń, który jeszcze nie startował ani nie był sprawdzany pod kątem szybkości.

Unwind (roztrenowanie)

Stopniowe wycofywanie konia z intensywnego treningu.

Valet (garderobiany)

Osoba, która pomaga jeźdźcom.

Walkover (walkower)

Gonitwa, w której tylko jeden koń nie został skreślony. Zgodnie z przepisami musi on przegalopować wymagany dystans.

Washy (spocony)

Koń, który przed startem gonitwy oblewa się nerwowym potem.

Weaving (lawirowanie)

Gdy koń i jeździec przeciskają się przez stawkę w trakcie gonitwy.

Weight-For-Age (waga według wieku)

Stała skala wag, które muszą nieść konie w zależności od wieku, płci, dystansu i pory roku.

Winded (zadyszany)

Ciężki, utrudniony oddech po gonitwie lub treningu.

Work (praca)

Trenowanie konia.

Yearling (roczniak)

Koń w wieku jednego roku (w roku kalendarzowym po roku urodzenia).

Słowniczki jeździeckie

Przetłumaczono z angielskiego. Przeczytaj oryginał