Basiskennis over paarden

Termen uit de paardenrensport

· The Equinest

renpaard op een renbaan

Sinds we over paardentermen hebben geschreven, krijgen we verzoeken om meer informatie over specifiekere onderdelen van de paardenwereld. Hier vind je een aantal basistermen en wat jargon uit de wereld van de paardenrensport (op alfabetische volgorde van de Engelse term).

Actie (action)

De manier waarop een paard beweegt.

Leeftijd (age)

1 januari geldt als geboortedatum van alle Engelse volbloeden.

Race voor alle leeftijden (all-age race)

Een race voor paarden ouder dan 2 jaar.

Voluit (all out)

Als een paard tot het uiterste van zijn kunnen loopt.

Gewichtsvermindering (allowances)

Vermindering van het voorgeschreven handicapgewicht vanwege omstandigheden zoals een leerlingjockey, een jong paard in het veld of een merrie die tegen mannelijke paarden loopt.

Reserve (also eligible)

Een paard dat voor een race is ingeschreven, maar alleen mag starten als het veld kleiner wordt doordat andere paarden worden afgemeld.

Ook gelopen (also ran)

Een paard dat de race heeft gelopen, maar niet bij de eerste 4 is geëindigd en geen prijzengeld heeft verdiend.

Leerlingjockey (apprentice)

Ook wel bug boy genoemd: een ruiter die binnen een bepaalde periode nog niet een vastgesteld aantal winnaars heeft gereden.

Gewichtsvoordeel voor leerlingen (apprentice allowance)

Gewichtsvermindering voor een leerlingjockey.

ART

Kunstgras (Artificial Turf)

ATS

Tegen de spread (Against The Spread)

AWT

Allweatherbaan (all weather track)

Babyrace (baby race)

Alleen voor 2-jarige paarden.

Achterste startpositie (back marker)

Bij wedstrijden met een staande start is het paard met de grootste handicap de back marker.

Overkant (backstretch)

Het rechte stuk aan de overkant van de baan.

Stallengebied (backside)

Het stallengebied van de renbaan.

Startlint (barrier)

Ook wel de tape genoemd: een elastische band die bij steeplechases wordt gebruikt in plaats van startboxen.

Loting van de startplaatsen (barrier draw)

De loting die bepaalt in welke startbox elk paard komt te staan.

Zweep (bat)

Een jockeyzweep.

Naar binnen of buiten drukken (bearing in or out)

Van een rechte lijn afwijken; dat kan komen door vermoeidheid, een blessure of een fout van de ruiter.

Bel (bell)

Signaal dat klinkt wanneer de startboxen opengaan; geeft ook het einde van het wedden aan.

Dekenfinish (blanket finish)

Een finish die zo nipt is dat één deken beide paarden over de finish zou kunnen bedekken.

Klem zitten (blind switch)

Ingesloten raken tussen paarden of tegen de rail en geen vrije doorgang hebben.

Laatste korte training (blowout)

Een korte training een of twee dagen voor een race om het paard voor te bereiden.

Misstap bij de start (bobble)

Een verkeerde pas bij het verlaten van de startbox, meestal door de bodem.

Uitbreken (bolt)

Plotseling van een rechte lijn afzwenken.

Start (break)

Het verlaten van de startbox aan het begin van de race.

Uitvallen (breakdown)

Als een paard kreupel of geblesseerd raakt.

Eerste zege (break maiden)

Een paard of ruiter die voor het eerst wint.

Adempauze (breather)

Een paard in een race een kort stuk inhouden om zijn krachten te sparen of te herwinnen.

Breeze

Een paard in een gematigd tempo laten werken.

Bug

Leerlingjockey of het gewichtsvoordeel voor een leerlingjockey.

Kleine renbaan (bull ring)

Een kleine renbaan, meestal korter dan een mijl.

Commentator (caller)

De persoon die tijdens een race de posities van de paarden omroept.

Even ingehouden (checked)

Een paard dat even door zijn jockey wordt ingehouden omdat het de pas wordt afgesneden of krap zit.

Klassieker (classic)

Een race van traditioneel belang.

Weger (clerk of scales)

De official die de ruiters voor en na elke race weegt.

Tijdwaarnemer (clocker)

De persoon die de tijden van trainingen en races opneemt.

Eindspurter (closer)

Een paard dat het best loopt in het laatste deel van de race.

Clubhuisbocht (clubhouse turn)

Meestal de bocht die het dichtst bij het clubhuis ligt.

Kleuren (colors)

De zijden wedstrijdkleding in de kleuren van de eigenaar van het paard.

Jonge hengst (colt)

Een mannelijk paard jonger dan 5 jaar.

Gezelschap (company)

De klasse van de paarden in het veld van een race.

Voorwaardenboek (condition book)

Wordt uitgegeven door de wedstrijdsecretaris en beschrijft de voorwaarden van de races die gelopen gaan worden.

Conditierace (condition race)

Een race met voorwaarden die de deelname beperken tot een bepaalde klasse paarden.

Contractjockey (contract rider)

Een jockey die onder contract staat bij een bepaalde stal.

Uitstappen (cooling out)

Een paard na een race of training stappen zodat het weer op normale temperatuur komt.

Cup

Een afstandsrace van anderhalve mijl of langer.

Cuppaard (cup horse)

Een paard dat geschikt is om afstandsraces te lopen.

Brokkelige baan (cuppy track)

Een baanoppervlak dat onder de hoef van een paard wegbreekt.

Toplaag (cushion)

Het oppervlak of de bovenste laag van de baanbodem.

Dead heat (dead-heat)

Twee of meer paarden die precies gelijk finishen.

Dode baan (dead track)

Een baanoppervlak zonder veerkracht.

Gedeclareerd (declared)

In de VS – een paard dat vóór het afmeldingstijdstip is teruggetrokken.
In Europa – een paard waarvan bevestigd is dat het in een race start.

Derby

Een stakesrace voor 3-jarige paarden.

Diploma

Voor het eerst winnen.

Diskwalificatie (disqualification)

Wijziging van de aankomstvolgorde door de officials vanwege een overtreding van de wedstrijdregels.

Merrierace (distaff race)

Een race voor jonge merries en/of merries.

Ver achter (distanced)

Met een grote achterstand op de winnaar finishen.

DQ

Gediskwalificeerd

Aangedreven (driving)

Sterke aansporing door de ruiter.

Laat weg (dwelt)

Te laat uit de startbox komen.

Gespaard (eased)

Een paard dat door de jockey wordt ingehouden om een blessure te voorkomen.

Gemakkelijk (easily)

Een paard dat loopt en wint zonder dat de ruiter het hoeft aan te sporen.

Achtste (eighth)

Een furlong – 220 yard – 660 voet.

Gelijkmatig (evenly)

Een paard dat tijdens een race geen positie of afstand wint of verliest.

Vrijgesteld (excused)

Een paard dat met toestemming van de stewards uit een race wordt teruggetrokken – vaak om medische redenen.

Trainingsruiter (exercise rider)

Een ruiter die ’s ochtends renpaarden traint.

Tot het uiterste (extended)

Een paard dat wordt aangezet om op topsnelheid te lopen.

Extra gewicht (extra weight)

Meer gewicht dan de voorwaarden van de race vereisen.

Teruggevallen (faltered)

Een paard dat vroeg in de race goed liep en in de latere fase terugvalt.

Snelle baan (fast track)

Optimale bodem, droog en egaal.

Kosten (fees)

Geld dat aan de ruiter wordt betaald, of de kosten om een paard in te schrijven of te laten starten in een stakesrace.

Buitenrail (fence)

Ook wel outside rail genoemd: de afscheiding tussen de tribunes en de baan.

Veld (field)

De paarden in een race.

Jonge merrie (filly)

Vrouwelijk paard van 4 jaar of jonger.

Eerste bocht (first turn)

De eerste bocht van de baan na het startpunt.

Vlakkebaanrace (flat race)

Een race op de vlakke baan, zonder hindernissen.

Waterschuif (float)

Baanmaterieel dat overtollig water van het baanoppervlak trekt.

Vier furlongs (four furlongs)

Een halve mijl – 880 yard – 2.640 voet.

Fris (fresh)

Een uitgerust paard.

Kopleider (front runner)

Een paard dat in races meestal zo lang mogelijk aan de kop van het veld loopt.

Furlong

Een achtste mijl – 220 yard – 660 voet.

Startbox (gate)

Materieel waarmee races worden gestart.

Goede ondergrond (good bottom)

Een baan die aan de oppervlakte drassig of nat is, maar daaronder stevig.

Goede baan (good track)

Een redelijk goed baanoppervlak – tussen snel en langzaam in.

Groepsrace (group race)

Europese tegenhanger van de Noord-Amerikaanse graded races.

Halve mijl (half)

Een halve mijl – 4 furlongs – 880 yard – 2.640 voet

Handicap

Een race waarin een handicapper op basis van eerdere prestaties bepaalt hoeveel gewicht elk paard moet dragen.

Handicapper

De persoon die op basis van eerdere prestaties de gewichten voor handicapraces vaststelt.

Vlot (handily)

Racen of werken met een gematigde inspanning – sneller dan breezing.

Met de handen gereden (hand ride)

Een paard met de handen aansporen in plaats van met de zweep.

Kop (head)

Een afstand tussen paarden in een race.

Begin van de laatste rechte lijn (head of the stretch)

Het begin van het rechte stuk dat naar de finish leidt.

Zwaar (heavy)

Baanconditie die langzamer is dan een modderige baan.

Handicap met hoog topgewicht (highweight handicap)

Een race waarin het hoogste toegewezen gewicht meer dan 140 pond bedraagt.

Paard (horse)

Een mannelijk of vrouwelijk paard ouder dan 5 jaar.

Uitstapper (hotwalker)

De persoon die de paarden na races of trainingen stapt om ze te laten afkoelen.

Blijft hangen (hung)

Een paard dat moe wordt, maar zijn positie in de race vasthoudt.

Hordenrace (hurdle race)

Een race over hindernissen.

In het geld (in the money)

Als 1e, 2e of 3e finishen

Binnenterrein (infield)

Het terrein binnen de binnenrail van de baan.

Racen op het binnenterrein (infield racing)

Grasraces.

Onder controle (in hand)

Lopen terwijl de ruiter het paard licht onder controle houdt, niet op topsnelheid.

Toegewezen gewicht (impost)

Het gewicht dat een paard moet dragen.

Onderzoek (inquiry)

Wanneer de officials de race bekijken om na te gaan of er wedstrijdregels zijn overtreden.

Jockeyvergoeding (jockey fee)

Het bedrag dat aan de ruiter wordt betaald.

Hindernispaard (jumper)

Een paard dat steeplechases of hordenraces loopt.

Tweejarige (juvenile)

Een tweejarig paard.

Loodkussen (lead pad)

De gewichten die een paard draagt wanneer de ruiter niet aan het vereiste gewicht voor een race komt.

Begeleidingspony (lead pony)

Het paard of de pony waarmee de renpaarden van de paddock naar de startboxen worden geleid.

Leaky roof circuit

Kleine renbanen.

Lengte (length)

De lengte van een paard van neus tot staart (ongeveer 8 voet), die kan dienen als maat voor de afstand tussen paarden in een race.

Zekerheidje (lock)

Spreektaal voor een paard dat zeker gaat winnen.

Naar binnen of buiten hangen (lug in or lug out)

Naar binnen of buiten drukken, meestal door vermoeidheid of een blessure.

Maiden

Een paard of ruiter die nog geen race heeft gewonnen.

Maidenrace (maiden race)

Een race voor paarden of ruiters die nog niet hebben gewonnen.

Aanval inzetten (make a run)

Als een paard tijdens een race naar voren stormt.

Merrie (mare)

Vrouwelijk paard van 5 jaar of ouder.

Matchrace (match race)

Een race met slechts twee deelnemers.

Geldjockey (money rider)

Een ruiter die het goed doet in races met veel prijzengeld.

Ochtendster (morning glory)

Een paard dat goed presteert in de ochtendtrainingen, maar slecht in races.

Modderige baan (muddy track)

Een baan met een diepe bodem door regen of water.

Modderpaard (mudder)

Een paard dat uitblinkt in races op modderige banen.

Modderspecialist (mudlark)

Nog een stapje beter dan een modderpaard.

Hals (neck)

Een maateenheid van ongeveer de lengte van een paardenhals, ook een kwart lengte. Kan worden gebruikt om de afstand tussen paarden in een race aan te geven.

Neus (nose)

De kleinste marge waarmee een paard kan winnen.

Oaks

Een traditionele stakesrace voor 3-jarige jonge merries.

Protest (objection)

Een klacht over een overtreding, ingediend door een ruiter of een official. Als een official het indient, heet het een onderzoek (inquiry).

Officieel (official)

Een bord dat wordt getoond om de uitslag van de race te bevestigen. Ook een functionaris van de baan.

Natte baan (off track)

Een baan met een nat oppervlak.

Op het bit (on the bit)

Een paard dat staat te popelen om te lopen.

Op het bord (on the board)

Bij de eerste vier van een race finishen.

Buitenom (overland)

Wanneer een paard wijd aan de buitenkant van de andere paarden loopt.

Overgewicht (overweight)

Extra gewicht dat een paard draagt wanneer de ruiter niet aan het vereiste gewicht voor die race kan voldoen.

Tempo (pace)

De relatieve snelheid van de koplopers van het veld in de verschillende fases van de race.

Telganger (pacer)

Een snelle gang in de drafsport waarbij de benen aan dezelfde kant van het paard tegelijk bewegen.

Paddock

Het deel van de renbaan waar paarden vóór de starttijd worden klaargemaakt en verblijven.

Paddockrechter (paddock judge)

De official die toezicht houdt op de voorbereidingen in de paddock.

Baancommissarissen (patrol judges)

De officials die het verloop van de race vanaf verschillende plekken rond de baan volgen.

Fotofinish (photo finish)

Een uitslag die zo nipt is dat er een foto nodig is om de winnaar te bepalen.

Teruggedrukt (pinched back)

Een paard dat door andere paarden wordt ingesloten en naar achteren in het veld wordt gedwongen.

Tweede plaats (place)

De tweede plaats in een race.

Aankomstrechters (placing judges)

De officials die de aankomstvolgorde van het veld bepalen.

Ingesloten (pocket)

Een paard dat ingesloten zit en met paarden naast en voor zich loopt.

Afstandspalen (pole)

Markeringen op vaste afstanden rond de baan die de afstand tot de finish aangeven.

Startpositie (post)

De plaats van een paard in de startboxen.

Defilé (post parade)

De tocht van de paddock naar de startboxen.

Starttijd (post time)

Het vastgestelde tijdstip waarop een race begint.

Voorbereiding (prep)

Een training of race die wordt gelopen als voorbereiding op een latere wedstrijd.

Weigeraar (prop)

Een paard dat weigert met het veld uit de startbox te vertrekken.

Openbare trainer (public trainer)

Een trainer die met paarden van meerdere stallen werkt.

Prijzengeld (purse)

Prijzengeld dat niet door de eigenaren is ingebracht.

Kwart (quarter)

Een kwart mijl – 440 yard – 1.320 voet.

Haas (rabbit)

Een paard dat geen kans maakt om te winnen, maar wordt ingeschreven om de koplopers te vermoeien en de concurrentie voor een ander paard uit hetzelfde kamp te verzwakken.

Wedstrijdsecretaris (racing secretary)

De official die de voorwaarden van elke race opstelt en de handicapgewichten toekent.

Railloper (rail runner)

Een paard dat het liefst langs de binnenrail loopt.

Terugroepen (recall)

Wanneer de eerste startpoging door een startofficial ongeldig wordt verklaard.

Weigeren (refuse)

Wanneer een paard niet uit de startbox wil vertrekken of in een springrace een sprong weigert.

Uitgereden (ridden out)

Een paard dat wint door aansporing zonder de zweep.

Lastpak (rogue)

Een paard met een slecht humeur.

Fluitend winnen (romp)

Gemakkelijk lopen of winnen.

Lange afstand (route)

Een race van een mijl of langer.

Afstandspaard (router)

Een paard dat het goed doet in afstandsraces.

Uitgesloten (ruled off)

Een permanente schorsing van de baan wegens een overtreding van de regels.

Gewichtsschaal (scale of weights)

Vaste gewichten die paarden in races moeten dragen op basis van leeftijd, afstand, geslacht en tijd van het jaar.

Scholing (schooling)

Een paard laten wennen aan het starten uit een startbox en aan andere gebruiken in de rensport.

Afgemeld (scratch)

Een paard dat uit een race wordt teruggetrokken.

Verkooprace (selling race)

Een claimingrace.

Gewichtsvoordeel voor merries (sex allowance)

Jonge merries en merries mogen 3-5 pond minder dragen als ze tegen mannelijke paarden lopen, afhankelijk van hun leeftijd en de tijd van het jaar.

Nog niet fit (short)

Een paard dat meer training of races nodig heeft om in winnende vorm te komen.

Derde plaats (show)

Derde plaats.

Opgesloten (shut off)

Wanneer paard en ruiter hun positie in een race niet kunnen verbeteren omdat ze ingesloten zitten.

Jockeykleding (silks)

De zijden wedstrijdkleding die jockeys dragen om aan te geven wie de eigenaar van het paard is.

Drassig (sloppy)

Baanbodem die aan de oppervlakte nat is, maar daaronder stevig.

Langzaam (slow)

Baanbodem die tussen goed en zwaar in zit.

Licht ingehouden (snug)

Een paard dat licht wordt ingehouden door zijn ruiter.

Driejarige (sophomore)

Een 3-jarig paard.

Geplaatst in een stakesrace (stakes-placed)

Een paard dat 1e, 2e of 3e wordt in een stakesrace.

Stakesrace (stake)

Een race waarbij de eigenaar inschrijfgeld moet betalen om zijn paard te laten lopen.

Stakespaard (stakes horse)

Een paard dat mag deelnemen aan stakesraces.

Starterrace (starter race)

Een allowance- of handicaprace die beperkt is tot paarden die al eens hebben gestart voor minder dan een bepaalde claimingprijs.

Stayer

Een robuust paard dat lange afstanden kan lopen.

Afgeremd (steadied)

Een paard dat door zijn ruiter wordt ingehouden, vaak omdat het krap zit.

Klasse omhoog (steps up)

Wanneer een paard in een hogere klasse gaat lopen, tegen betere tegenstanders.

Stewards

De officials die verantwoordelijk zijn voor het handhaven van de wedstrijdregels.

Steeplechase

Een springrace waarbij paard en ruiter over grote hindernissen moeten springen.

Stok (stick)

Een jockeyzweep

Kalkoenen (stickers)

Kalkoenen op renhoefijzers voor meer grip op modderige of zachte banen.

Laatste rechte lijn (stretch)

Het rechte deel van de renbaan dat naar de finish leidt.

Stamboek (stud book)

Een register en fokregister van Engelse volbloeden dat door de Jockey Club wordt bijgehouden.

Inschrijfgeld (subscription)

Een bedrag dat paardeneigenaren betalen om hun paard in te schrijven voor een stakesrace of er startgerechtigd voor te blijven.

Sulky

Een tweewielig karretje met een pikeur erop dat in de drafsport wordt gebruikt.

Geschorst (suspended)

Een tijdelijke straf voor een bepaalde periode wegens een overtreding van de wedstrijdregels.

Opgehouden (taken up)

Een paard dat abrupt door zijn ruiter wordt ingehouden omdat het krap zit.

Tatoeage (tattoo)

De reeks cijfers die aan de binnenkant van de bovenlip van geregistreerde Engelse volbloeden is getatoeëerd.

Racefit (tight)

Een paard dat klaar is om te racen.

Timber topper

Een hindernispaard of steeplechaser dat over houten hindernissen springt.

Topgewicht (topweight)

Het hoogste gewicht dat in een race wordt toegewezen of gedragen.

Baanvoorkeur (track bias)

Een baanoppervlak dat een bepaalde loopstijl bevoordeelt.

Baanrecord (track record)

De snelst gemeten tijden over verschillende afstanden op die specifieke baan.

Oefenrace (trial)

Een training in de vorm van een race

Trip

De race van een paard.

Triple Crown

In de VS – de Kentucky Derby, de Preakness Stakes en de Belmont Stakes
In Engeland – de 2,000 Guineas, de Epsom Derby en de St. Leger.

Draver (trotter)

In de drafsport beweegt een draver zich in een diagonale gang.

Grasbaan (turf course)

Een renbaan met gras als ondergrond.

Onder contract (under contract)

Een trainer die een contract heeft getekend voor een bepaalde tijd en vergoeding.

Onder de zweep (under punishment)

Een paard dat met de zweep wordt geslagen of sterk wordt aangespoord.

Stevig ingehouden (under wraps)

Een paard dat tijdens een training of race sterk wordt ingehouden.

Onbeproefd (untried)

Een paard dat nog niet heeft gelopen of op snelheid is getest.

Afbouwen (unwind)

Een paard langzaam uit een intensieve training halen.

Valet

De persoon die de ruiters bijstaat.

Walk-over (walkover)

Een race waarin maar één paard niet is afgemeld. Volgens de regels moet het de voorgeschreven afstand in galop afleggen.

Nat van de zenuwen (washy)

Een paard dat vóór de start van een race uitbreekt in nerveus zweet.

Zigzaggen (weaving)

Wanneer paard en ruiter zich tijdens een race een weg door het veld banen.

Gewicht naar leeftijd (weight-for-age)

Een vaste gewichtsschaal die paarden moeten dragen afhankelijk van leeftijd, geslacht, afstand en tijd van het jaar.

Buiten adem (winded)

Zware, moeizame ademhaling na een race of training.

Werken (work)

Een paard trainen.

Jaarling (yearling)

Een paard van één jaar oud (in het kalenderjaar na zijn geboorte).

Woordenlijsten over paarden

Vertaald uit het Engels. Lees het origineel