Obserwuj nasz nowy kanał na YouTube!

Konie w sztuce

Jak uciekły konie Słońca

· The Equinest

Mężczyzna stojący przy białych koniach
Grecki mit o koniach Słońca i o tym, jak niebezpiecznie jest z nimi igrać. Jeśli nas pytasz, to pierwowzór wszystkich sytuacji z gatunku FAFO („zadzieraj, a się przekonasz”).

Ta opowieść pochodzi z książki zatytułowanej Classic Myths, w której na nowo opowiedziała ją Mary Catherine Judd.

Faeton był synem boga Słońca, Apollina.

„Matko Klimene – rzekł pewnego dnia chłopiec – wybieram się do pałacu mojego ojca”.

„Dobrze – odpowiedziała. – Kraina, w której wschodzi Słońce, nie leży daleko stąd. Idź i poproś go o dar”.

Tej nocy Faeton mocniej zawiązał sandały, owinął się grubszą jedwabną szatą i wyruszył do Krainy Wschodu Słońca, którą ludzie nazywają czasem Indiami.

Wędrował wiele nocy i wiele dni, lecz sandały nigdy mu się nie zdarły, a szata nie była mu ani za ciepła, ani za zimna.

Wreszcie, gdy wspinał się na najwyższy szczyt całej ziemi, ujrzał lśniące kolumny pałacu swego ojca. Kiedy podszedł bliżej, zobaczył, że pokrywają je miliony drogich kamieni i złote inkrustacje. Gdy zaczął wspinać się po niezliczonych schodach, srebrne wrota pałacu otwarły się na oścież i ujrzał cudowny sufit z kości słoniowej oraz ściany długiej sali.

Cieszył się, że stopni jest tak wiele, i długo przyglądał się obrazom wyrzeźbionym na ścianach przez nieśmiertelnego artystę.

Były tam obrazy lądu i morza. Po prawej widniała ziemia z jej miastami, lasami i rzekami oraz istotami, które w nich żyją. Po lewej – ocean z syrenami, które igrały wśród fal, jeździły na grzbietach ryb albo siedziały na skałach, susząc swe morskozielone włosy. Ich twarze były podobne, a jednak niepodobne – takie, jakie powinny być twarze sióstr.

W górę, wciąż w górę piął się po setkach stopni i ani trochę się nie zmęczył. Na suficie tej wspaniałej sali widział wyrzeźbione gwiazdy nieba. Na srebrnych wrotach widniało dwanaście dziwnych niebiańskich istot utworzonych z gwiazd, po sześć na każdym skrzydle.

Wreszcie stanął na ostatnim stopniu. Na zewnątrz niebo było ciemne, lecz w progu Faeton przystanął, bo blask bijący od ojca był ponad jego siły. Tam, na tronie lśniącym od diamentów, siedział Apollo odziany w karmazyn. Po jego prawej i lewej ręce stały Dni, jaśniejące nadzieją, a Miesiące, trzymając się z Dniami za ręce, zdawały się słuchać tego, co szeptały im Lata.

Faeton ujrzał tam cztery pory roku. Pierwsza szła Wiosna, młoda i urocza, z głową uwieńczoną kwiatami. Za nią Lato w luźno narzuconej szacie z róż i z wieńcem dojrzałej pszenicy na głowie. Potem wesoła Jesień o stopach poplamionych sokiem winogron, a na końcu lodowata Zima z brodą i włosami pokrytymi szronem – Faeton zadrżał na jej widok. Oślepiony blaskiem i zaskoczony, że znalazł się w takim towarzystwie, stał bez ruchu.

Słońce, które widziało go okiem dostrzegającym wszystko, zapytało:

„Po co tu przybyłeś?”

„Apollinie, mój ojcze, spełnij jedną moją prośbę, abym mógł dowieść śmiertelnym, że jesteś moim ojcem”.

Apollo odłożył olśniewającą koronę z promieni, wziął Faetona w ramiona i rzekł:

„Dzielny synu, proś, o co zechcesz, a dar będzie twój”.

Szybciej niż błysk z ojcowskiej korony padło pytanie Faetona:

„Czy pozwolisz mi przez jeden dzień powozić twoim rydwanem?”

Niemądry ojciec, niemądry syn! Apollo trzykrotnie potrząsnął głową na znak przestrogi.

„Przemówiłem pochopnie. Tej jednej rzeczy nie zdoła dokonać żaden śmiertelnik. I żaden nieśmiertelny prócz mnie nie utrzyma koni, które ciągną ognisty wóz dnia. Nie o zaszczyt prosisz, lecz o śmierć. Zmień swoje życzenie”.

Faeton odpowiedział:

„Matka nauczyła mnie, że mój ojciec zawsze dotrzymuje obietnic”.

„Tak też jest, nierozważny chłopcze. Jeśli ty nie zmienisz zdania, i ja nie mogę go zmienić. Przyprowadźcie rydwan Słońca”.

Śmiałe dziecko stanęło obok wspaniałego wozu, wyższego niż jego głowa. Oczy błyszczały mu jak diamenty wysadzające tył złotego rydwanu. Złota oś lśniła spomiędzy srebrnych szprych, bo rydwan zrobiony był wyłącznie ze złota, srebra i drogich kamieni.

Wtedy Jutrzenka otwarła na oścież purpurowe wrota wschodniego nieba. Gwiazdy, posłuszne znakowi Gwiazdy Porannej, powoli znikały z oczu, a w ślad za nimi ich przewodnik.

Godziny wypełniły rozkaz Apollina: założyły koniom uprząż, wyprowadziły te cudowne stworzenia i zaprzęgły je do rydwanu.

Apollo natarł twarz Faetona maścią, a potem wziął koronę z lśniących promieni i umocował ją na głowie nierozważnego chłopca.

Z westchnieniem rzekł:

„Synu mój, posłuchaj przynajmniej mojej rady w jednym: oszczędzaj bicza i mocno trzymaj lejce. Zobaczysz ślady kół tam, gdzie jechałem przed tobą – one cię poprowadzą. Nie wznoś się zbyt wysoko, bo spalisz niebiosa, ani nie zniżaj się zbyt nisko, bo podpalisz dom twojej matki, ziemię. Środkowa droga jest najlepsza. Weź lejce albo, jeśli nawet teraz zmienisz życzenie, zostań tutaj i oddaj mi wóz”.

Faeton wskoczył do złotego rydwanu i z dumnym uśmiechem podziękował ojcu. Potem dał koniom znak do drogi.

Pomknęły naprzód przez poranne chmury z furią nawałnicy. Ludzie na ziemi myśleli, że nastało południe, i próbowali wykonać podwójną dzienną pracę. Ogniste konie szybko poczuły, że ciężar jest lekki, a ręce trzymające lejce – słabe. Zboczyły z drogi i gnały na oślep, aż straszliwy żar sprawił, że Wielka i Mała Niedźwiedzica zapragnęły skoczyć w morze.

Biedny Faeton, spoglądając w dół na ziemię, zbladł i zadrżał z przerażenia. Żałował, że kiedykolwiek ujrzał te lśniące rumaki, że w ogóle szukał pałacu Słońca i że trzymał ojca za słowo dane tak pochopnie.

Diana, która powozi rydwanem Księżyca, usłyszała szaleńczy łoskot na niebie i, strzelając z łuku do przerażonych koni, w porę zawróciła je z drogi, nim zdążyły roztrzaskać jej własny srebrny wóz.

Ziemia błagała o chmury i deszcz. Mieszkańcy Afryki sczernieli od straszliwego żaru. Strumienie wyschły, góry płonęły, a Nil na zawsze ukrył głowę na pustyni. W końcu Ziemia zawołała ochrypłym głosem do Jowisza, władcy bogów:

„Cóż uczyniłam, że spadła na mnie ta kara? Zabij mnie albo ocal mój lud przed tym pożarem!”

Jowisz ze swego tronu wśród burzowych chmur ujrzał niebezpieczeństwo, w jakim znalazły się niebo i ziemia, i cisnął pioruny w nierozważnego woźnicę. Faeton spadł martwy z rydwanu. Od rana do nocy i od tej nocy do rana leciał w dół niczym spadająca gwiazda, aż w końcu zatonął w pewnej italskiej rzece. Jego siostry tak drżały na widok jego upadku i tak gorzko płakały, że zamieniły się w topole na brzegach rzeki. Do dziś go opłakują i drżą przy najlżejszym powiewie z niebios. Konie Apollina, uspokojone głosem Jowisza, wreszcie odnalazły szlak. Gdy nadszedł wieczór, weszły przez zachodnie wrota nieba i drogą przez północ odprowadzono je do stajni przy pałacu Apollina.

Przetłumaczono z angielskiego. Przeczytaj oryginał