Halstertouwen
Een halstertouw, of leidtouw, klik je vast aan de halster van een paard; je gebruikt het om het paard vanaf de grond te leiden en om het vast te zetten. Een leidriem met ketting (lead shank) is een leidtouw, meestal van leer, dat eindigt in een stuk ketting, voor paarden die een duidelijker signaal nodig hebben.

Onderdelen van een halstertouw
Een halstertouw heeft drie delen: het touw, een haak die aan de halsterring van de halster wordt vastgeklikt, en een uiteinde, vaak met een knoop zodat het niet rafelt. Gewone halstertouwen zijn meestal 8 tot 10 voet (2,5 tot 3 m) lang; touwen voor grondwerk met een touwhalster zijn vaak 12 voet (3,7 m) of langer.
Soorten halstertouwen
| Soort | Waarvoor |
|---|---|
| Katoenen touw | Dagelijks leiden en vastzetten. Zacht voor de handen, maar neemt water op en slijt sneller dan synthetisch touw. |
| Touw van nylon of polypropyleen | Dagelijks gebruik in elk weer. Sterk en duurzaam, maar het kan je hand verbranden als het erdoorheen schiet. |
| Plat leidtouw van singelband of leer | Leiden en showen. Prettig in de hand, maar minder geschikt om mee vast te zetten dan een dik rond touw. |
| Grondwerktouw | Training met een touwhalster. Langer en zwaarder, wat afstand en gevoel geeft. |
| Leidriem met ketting | De showring, veilingen en de renbaan, en paarden die een stevige hand nodig hebben. |

Haken
De meeste halstertouwen sluiten met een musketonhaak, waarvan je de schuif met veer met je duim terugschuift, of met een karabijnhaak met een scharnierende klep. Geen van beide is makkelijk open te krijgen terwijl een paard ertegen trekt. Een paniekhaak wel: trek de huls terug en hij laat los, zelfs onder spanning. Paniekhaken worden vooral gebruikt bij het vastzetten tussen twee touwen in de poetsplaats (cross-ties) en in de trailer, vaak aan de kant van de muur; ga opzij staan als je er een losmaakt, want een strak touw kan terugzwiepen. Haken zijn een veelvoorkomend zwak punt, dus controleer de veer en let op slijtage.
Een paard leiden
Ga aan de linkerkant van het paard staan, ter hoogte van de keelriem, en houd het touw in je rechterhand ongeveer zes inch (15 cm) onder de halster. Leg het overige touw in losse lussen in je linkerhand. Wikkel het nooit om je hand of pols: als het paard ervandoor gaat, kan een lus zich aantrekken en je meesleuren. Houd de halster zelf niet vast, en houd het touw van de grond. Handschoenen beschermen je handen tegen touwbrandwonden.
Veilig vastzetten
Penn State Extension en andere gangbare gidsen zijn het over de basis eens:
- Zet vast aan een halster, nooit aan de teugels of het bit.
- Zet vast aan iets stevigs en onwrikbaars, zoals een ring in een muur of een stevige paal. Zet nooit vast aan een plank of balk van een omheining, een hek of iets anders dat een angstig paard los kan trekken.
- Zet vast op schofthoogte of hoger, met ongeveer 45 tot 60 cm touw (18 tot 24 inch) tussen de knoop en de halster, zodat het paard zijn hoofd normaal kan houden maar geen been over het touw kan krijgen.
- Gebruik een veiligheidsknoop. Eén ruk aan het losse uiteinde maakt hem los, zelfs als het paard naar achteren trekt. Leert een paard hem los te maken, steek het uiteinde dan door de lus, maar trek het er weer uit voordat je de knoop moet kunnen losmaken.
- Veel mensen zetten vast aan een lus baaltouw of een speciaal gemaakt breekkoord, zodat er iets meegeeft bij paniek. Baaltouw verschilt wel: in een laboratoriumtest brak dun touw bij ongeveer 36 kg (80 lb) trekkracht en zwaar touw bij bijna 140 kg (300 lb).
- Zet een paard niet vast in een touwhalster, en zet nooit vast met een leidriem met ketting.
In een grote enquête onder eigenaren (zie halsters) was de kans op letsel door een halster 70% groter als paarden vaststonden.
Leidriemen met ketting
De ketting van een leidriem, meestal 18 tot 30 inch (45 tot 75 cm) lang, wordt door de zijringen van de halster geregen en loopt over de neus of onder de kin voordat hij aan een ring aan de andere kant wordt vastgeklikt. Een lichte ruk geeft kort druk op de plek waar de ketting ligt; daarom zie je leidriemen met ketting veel bij hengsten, renpaarden en paarden die aan de hand worden voorgebracht.

Het advies van dierenartsen is dat een ketting, goed gebruikt, niet wreder is dan ander harnachement; ruw gebruikt kan hij de neus verwonden en een gevecht uitlokken. De gebruikelijke regels:
- Vraag met de minste druk die werkt, en laat los op het moment dat het paard reageert.
- Houd het leer vast, niet de ketting, die je hand kan bezeren als het paard met zijn hoofd gooit.
- Laat de ketting niet onder de kin door lopen om hem dan aan zichzelf vast te klikken: de lus kan achter een voet blijven haken als het paard zijn hoofd laat zakken.
- Een ketting over het tandvlees, onder de bovenlip, is het scherpste gebruik van allemaal en hoort niet thuis in de dagelijkse omgang.
Heb je er nog nooit een gebruikt, vraag dan eerst een ervaren trainer om het je te laten zien.
Onderhoud
Was katoenen en nylon halstertouwen af en toe, en gooi elk touw weg dat gerafeld of versleten is bij de haak. Maak leren leidriemen samen met de rest van je harnachement schoon en vet ze in (harnachement schoonmaken).
Verwant harnachement
Voor werk op een volte gaat een paard aan een veel langere lijn: zie longeermateriaal en hoe je een paard longeert. Onder het zadel nemen het hoofdstel en de teugels het over van de halster en het halstertouw.
Bovenste afbeelding van MBurger onder de licentie CC BY-SA 3.0
Afbeelding van 4028mdk09 onder de licentie CC BY-SA 3.0
Afbeelding van Just chaos onder de licentie CC BY 2.0
Vertaald uit het Engels. Lees het origineel