PaardenkundeBasiskennis over paarden
Klein maar dapper: de kleinste paardenrassen ter wereld
Het kleinste paardenras ter wereld is de Falabella uit Argentinië, die in onze rassendatabase op 6.1–7 hands staat: ruwweg 25 tot 28 inch bij de schouder, iets groter dan een labrador. Het kleinste paard dat ooit is gemeten, was een merrie die Thumbelina heette en 44,5 cm (17,5 inch) hoog was. Al het andere op deze pagina is daarbij vergeleken een reus.

Hoe meet je iets wat zo klein is?
Paarden worden gemeten in hands (vier inch per hand) aan de schoft, de bult waar de hals overgaat in de rug. Stamboeken voor minipaarden doen het anders: zij werken in inches en meten tot de aanzet van de laatste haren van de manen in plaats van tot het hoogste punt van de schoft. De regel van de American Miniature Horse Association is dat een volwassen paard op dat punt niet hoger mag zijn dan 34 inch.
En dan nog iets over woorden. Een pony is een kleine paardachtige met een ponybouw: gedrongen, kortbenig, met een dikke vacht. Een minipaard is gefokt om eruit te zien als een paard op ware grootte, gezien door de verkeerde kant van een verrekijker. Beide horen tot dezelfde soort als een Shire, en dat maakt het juist leuk. Voor de andere kant van de schaal kun je kijken naar de grootste paardenrassen ter wereld.
De kleinste rassen, naar hoogte
Elke hoogte hier is de hoogte die op de pagina van dat ras in onze encyclopedie staat.
| Ras | Herkomst | Hoogte |
|---|---|---|
| Falabella | Argentinië | 6.1–7 hands |
| Bergmannpony | Argentinië | 6.3–7.3 hands |
| Braziliaanse pony | Brazilië | 8.1–9.3 hands |
| Nederlands minipaard | Nederland | tot 9 hands |
| Guoxia | China | 9–10 hands |
| Skyrospony | Griekenland | 9.2–10.3 hands |
| Debaopony | China | 10 hands |
| Noma | Japan | 10.1–10.3 hands |
| Shetlandpony | Schotland | 10.2 hands |
| Miniatuurpaard van Rhodos | Griekenland | 9.2–11.1 hands |
| Kerry Bog-pony | Ierland | 10–11.2 hands |
| Kaspisch paard | Iran | 10–12 hands |
| Yonaguni | Japan | 10–12 hands |
Het Amerikaanse minipaard ontbreekt in de tabel alleen omdat het in inches is gedefinieerd en niet in hands: minipaarden in Division A zijn hoogstens 34 inch en die in Division B tussen 34 en 38 inch.
Falabella
De Falabella is geen pony die toevallig klein uitviel. Het ras werd vanaf het midden van de 19e eeuw in Argentinië doelbewust gecreëerd, uitgaand van een paar ongewoon kleine paarden van de pampa’s, door een familie die generaties lang de kleinste met de kleinste kruiste en voor de vorm bloed van de Shetlander, de Criollo en de Engelse volbloed toevoegde. Het resultaat heeft de verhoudingen van een paard op speelgoedformaat. Het Amerikaanse stamboek merkt op dat er geen officiële hoogtegrens is; de meeste zijn ergens tussen 28 en 34 inch. Onze database geeft het ras de status risico: het zijn er nooit veel geweest.
Amerikaans minipaard
De Amerikaanse minipaarden stammen af van kleine Britse en Nederlandse pony’s die in de 19e eeuw werden ingevoerd en van wie er veel ondergronds werkten in de kolenmijnen van de Appalachen. Fokkers verfijnden ze later tot een paard in het klein. Tegenwoordig worden ze aan de hand voorgebracht en voor een kar gespannen (een minipaard trekt zonder moeite een volwassene in een karretje), en een enkeling wordt opgeleid tot geleide- of therapiedier. Wat ze niet zijn, is een rijpaard voor iemand die groter is dan een klein kind.
Shetlandpony

De klassieker. Shetlanders leefden duizenden jaren op eilanden met veel wind en weinig te eten, en dat leverde een pony op die klein, breed en dubbel gevacht is en zich niets van het weer aantrekt. De Shetland Pony Stud-Book Society legt de grens bij 42 inch (107 cm) en zegt over ze dat ze naar verhouding het sterkste van alle paardenrassen zijn. Niemand die ooit heeft geprobeerd er een langs een stukje klaver te leiden, zal dat tegenspreken. Hun Amerikaanse neef, de Amerikaanse Shetlandpony, is een fijnere pony met langere benen van 11.2 hands; we hebben er een hele spotlight over.
De Chinese fruitboompony’s
De Guoxia uit het zuidwesten van China heeft de mooiste naam in het vak: die betekent “paard onder de fruitboom”, naar zijn oude taak om met manden onder de takken te staan tijdens de oogst. Men dacht dat het ras was uitgestorven, tot er in 1981 een kudde in de bergen werd gevonden. De Debao uit dezelfde streek is een naaste verwant en wordt op zijn pagina beschreven als ongelooflijk sterk voor zijn formaat. Dat is een terugkerend thema bij kleine paarden.
Skyros, Noma en het eilandeffect
Zet paarden op een klein eiland met schrale begroeiing, wacht een paar eeuwen, en ze worden meestal kleiner. De Skyrospony uit Griekenland, de Noma en de Yonaguni uit Japan, het paardje van Rhodos en de Shetlander zelf zijn allemaal op dezelfde manier klein geworden. Een aantal ervan staat nu op de lijst van de zeldzaamste rassen ter wereld, want een ras dat op één eiland past, kan ook van één eiland verdwijnen.
Het Kaspische paard uit Iran is de vreemde eend in de bijt: klein (10–12 hands), maar smal, fijngebouwd en snel, een echt paard op ponyhoogte. Je komt het opnieuw tegen in ons stuk over oeroude rassen.
De recordhouders
Het kleinste paard ooit gemeten, Thumbelina, was 44,5 cm hoog. Een windhond is zo’n 70.
Thumbelina was een minipaardmerrie met dwerggroei van Goose Creek Farms in St. Louis, Missouri. Guinness World Records noemt haar het kleinste paard ooit, met 44,5 cm (17,5 inch); ze woog zo’n 57 Engelse pond. Ze overleed in 2018.
Bombel, van een stoeterij in Łódź in Polen, werd in 2018 bevestigd als het kleinste levende mannelijke paard, met 56,7 cm.
Pumuckel, uit Breckerfeld in Duitsland, nam die titel van hem over: hij werd in augustus 2025 op een schofthoogte van 52,6 cm gemeten, en Guinness maakte het record in november van dat jaar bekend.
Eén waarschuwing over de allerkleinste paarden. Thumbelina was zo klein omdat ze dwerggroei had, en dwerggroei bij minipaarden is een gezondheidsprobleem, geen doel. Een onderzoek uit 2018 in Animal Genetics vond er vier recessieve varianten van een gen genaamd ACAN achter. Een veulen dat er twee van erft, is een dwerg, en bij aangedane veulens loopt dat uiteen van veulens die al voor de geboorte verloren gaan tot levende veulens met misvormde benen, kaken en luchtwegen. Hetzelfde onderzoek schatte dat ongeveer een kwart van de minipaarden één variant draagt. Dragers zijn volkomen gezond; het doel van testen is te voorkomen dat je twee dragers met elkaar kruist.
Leven met een kleintje
Klein betekent niet makkelijk. Pony’s en minipaarden zijn ontstaan op schrale grond, dus op goed grasland worden ze schrikbarend efficiënt dik, en juist dikke pony’s krijgen hoefbevangenheid. Hun hoeven moeten bekapt en hun gebit gecontroleerd worden zoals bij elk paard, en als er een stopt met eten, bel dan snel je dierenarts: kleine paarden kunnen snel in ernstige problemen raken als ze niet meer eten. Onze gewichtscalculator en voercalculator geven je een vertrekpunt, en de tool voor het ruitergewicht vertelt je, op vriendelijke toon, of jij degene in het zadel zou moeten zijn.
Kijk je ze liever gewoon? In ons archief staat een bericht uit 2008 met de titel Odd Horses: The World’s Smallest Horse, en elk ras hierboven heeft een eigen pagina met meer foto’s. Of bekijk op de rassenkaart waar ze allemaal vandaan komen.
Vertaald uit het Engels. Lees het origineel






