Interviews

Interview met een paardenkunstenaar – Sara Johani

· The Equinest

Naam
Mijn naam is Sara Mall Johani. Ik signeer mijn werk gewoon met Sara. Daar zit een verhaal achter dat voor mij boekdelen spreekt: het is genoeg. Ik probeer het eenvoudig te houden, en zoals we allemaal weten is het leven allesbehalve eenvoudig.

Website & plekken waar je mijn werk online kunt vinden
Onze belangrijkste website is www.thelateralline.com. Mijn man en ik zijn een team en maken veel (kunst)werk samen, waarbij we de gaten opvullen met wat onze vaardigheden en sterke punten maar toelaten.

Daarnaast is er nog een projectsite, http://soulsalmon.org. Dat was een heel intensief project zonder winstoogmerk in de gemeenschap, een beetje zoals de koeien in Chicago en allerlei andere polyester beesten over de hele wereld. Bekijk de interactieve kaart van kunstparades

Samen met andere kunstenaars hebben we ook als kunstenaars meegedaan aan een kunstretraite rond een stroomgebied, waarbij ons werd gevraagd om ons te verhouden tot het stroomgebied van de Wenatchee en de dieren die er leven.

Waar ik woon
Ik woon in Chimacum, WA, in de Pacific Northwest, het land van hoge naaldbomen en wemelende zalmen. Tenminste, vroeger “wemelde” het ervan. We hebben ons jarenlang ingezet om ze terug te brengen, maar het is nog steeds de vraag of de wilde vis op duurzame wijze zal overleven.

The Family

Vertel ons iets over jezelf: wat is je achtergrond en waar kom je vandaan?
Ik heb een Estse achtergrond en ben opgegroeid met Ests als thuistaal. Ik ben geboren in Lund, in het zuiden van Zweden, en toen mijn familie naar Canada verhuisde toen ik vijf was, ging ik mee.

Ik studeerde onderwijskunde en werkte een jaar als lerares, maar dat paste niet bij mij. Gelukkig had ik daar al rekening mee gehouden en had ik er bewust voor gezorgd dat ik mijn eerste auto, een VW Kever, kon betalen met wat ik in de eerste tien maanden verdiende, zodat ik niet terug hoefde.

Ik had het geluk dat ik kansen kreeg in kunstonderwijs, modeltekenen en beeldhouwen in het Royal Ontario Museum, waar ik vele gelukkige jaren doorbracht, maar ik kon me geen leven als kunstenaar in Canada voorstellen. Ik had toen het gevoel dat dat alleen weggelegd was voor mensen met goede connecties of met geld.

Dus toen ik begin jaren zeventig naar de Verenigde Staten kwam, ging ik meteen aan de slag met artistieke projecten. Misschien was de dertig keer grotere bevolking de reden voor mijn gevoel dat er hier een realistischere kans was.

Wanneer ben je begonnen met beeldhouwen?
Net als alle andere kunstenaars over wie ik lees, hield ik al van jongs af aan van paarden en van beeldhouwen.

Natuurlijk wist ik toen nog niet wat dat betekende, maar ik herinner me nog goed dat ik mijn eerste paard boetseerde, in draf, toen ik 7 of 8 was. Misschien was ik zes. Mijn eerste gebakken keramiek maakte ik toen ik twaalf was, en dat stuk heb ik nog steeds: een geglazuurde witte leeuwin die op haar zij ligt. Het was meteen een verbintenis voor het leven.

Welk dier beeldhouw je het liefst?
Wat zou het kunnen zijn?! Ik was al heel jong gek op paarden. Ik hield van hun dynamiek, energie, bereidwilligheid en aanhankelijkheid. Het breekt altijd mijn hart om een paard geweldige dingen te zien doen alleen omdat het gevraagd wordt – zich de longen uit het lijf rennen, zich over hindernissen werken of zo volkomen bereidwillig ingewikkelde dressuuropdrachten uitvoeren.

Nadat ik me mijn hele jeugd op het beeldhouwen van paarden had toegelegd, heb ik na de geboorte van mijn kind jarenlang, zelfs decennialang, geen paarden meer gemaakt, en zoals ik hierboven al zei, heb ik veel milieuwerk in de gemeenschap gedaan. Een aantal jaren was ik vooral creatief voor de gemeenschap, en ik denk dat dat nodig was om mijn wereldbeeld, mijn vaardigheden en mijn begrip te verbreden en om een levendige gemeenschap voor de kinderen te creëren.

Ik leerde hoe moeilijk het is om mensenportretten te beeldhouwen en leerde ook van die uitdaging te houden. (Ik had jarenlang mijn brood verdiend met paardenportretten, zowel grafisch werk als beelden.) Ik denk dat ik dieper moest gaan om mijn persoonlijke creatieve roeping op te pakken. Ik ben zo blij en dankbaar dat ik weer paarden beeldhouw. Het kwam als een verrassing, wat ik zal uitleggen bij een van de volgende vragen.

4 Horses of the Apocalypse

Hoe lang duurt het om een werk af te maken?
Nadat onze zoon was afgestudeerd, besloot ik me vooral toe te leggen op beeldhouwen in brons, wat ik als mijn eerste roeping zie.

Brons is een interessant, bijna slopend proces dat uithoudingsvermogen en doorzettingsvermogen vraagt.

Omdat we ons werk zelf gieten, is het WERK-aspect een groter deel van het proces dan normaal, wanneer een beeld wordt uitbesteed om te laten gieten en afwerken. Mijn man is gieter en heeft decennialang heel grote kunstgietstukken gemaakt. Nu gieten we alleen nog ons eigen werk.

Ik zou zeggen dat een gewoon werk van tafelformaat meestal een paar maanden duurt. Brons kan in elk stadium mislukken, zelfs helemaal aan het eind, dus we doorlopen met grote zorg de stappen van mal maken, gietkanalen aanbrengen, inbedden, gieten, uitbreken en ciseleren. We houden ervan en het is onze eigen keuze, heel bevredigend.

Heb je (of had je) een dier dat de muze achter je werk is?
Ja, ik had een langdurige band met een hengstveulen dat opgroeide tot een paard dat 38 jaar oud werd. Hij was 9 jaar hengst en heeft een aantal Anglo-Arabieren gezeugd. Hij was een Arabier die Star in Bronze heette. Ik noemde hem “Might”, naar Mighty Mouse, denk ik. Hij was een bronskleurige vos met een kol en een klein beetje wit op één koot.

Hij was een geweldige vriend en heeft veel andere relaties overleefd, omdat hij zo lang leefde. Ik hield bij wanneer hij spontaan galoppeerde in het grote veld waar hij stond, vooral toen hij al oud was geworden. Drie dagen voordat hij stierf, galoppeerde hij nog voluit. Hij was een gezond, energiek, gevoelig en intelligent dier, en toen hij een jaar weg was, besloot ik mezelf te trakteren op de Wereldbeker dressuur, mijn favoriete sport, om zijn leven te herdenken.

Toen ontdekte ik dat ik het paard nog steeds kon “zien”: ik was niets vergeten, ook al was het 25 – 30 jaar geleden. Ik begon weer paarden te beeldhouwen, met het portret van “Briar & Brink”.

Briar & Brink

Heb je geheime rituelen die je helpen om in de juiste stemming te komen voor je kunst?
Mijn enige geheim is trouw blijven aan mezelf, standvastig eerlijk en realistisch zijn in mijn kijk op de dingen, geloven in wat ik waarneem en alle lessen die het leven me geeft in me opnemen, zonder af te wijken of iets te ontkennen. Zonder dat zou ik geen toegang hebben tot mijn creativiteit. Dat is de beloning.

Is er een bepaalde plek die je inspireert?
Ik hou echt van de Pacific Northwest, waar ik me meer thuis voel dan waar ook ter wereld. Ik heb mijn “plek” gevonden, een toevluchtsoord dat bij me past, en ik denk dat dat over het geheel genomen heel belangrijk is.

Ik weet niet zeker of dat de directe inspiratie is waar je naar vraagt, maar als ik me niet op mijn gemak en thuis zou voelen in mijn vel en in mijn omgeving, betwijfel ik of ik zou kunnen werken. Ik ben er ZO DANKBAAR voor dat ik geïnspireerd ben en het kan.

Ik kan me niet voorstellen creatief te werken zonder genade, dat mysterieuze geschenk van ergens daarbuiten.

Horse Head Back

Wat voor effect denk je dat internet in het algemeen op kunst zal hebben?
Internet verbindt op een verbazingwekkende manier. Mijn man noemt zichzelf een neo-luddiet, en ik zie dat hij veel contact misloopt, waarvan een deel hecht en belangrijk is. Ik kan net zo makkelijk nauw contact houden met familie en vrienden ver weg als wanneer ze hier zouden zijn.

Ik vind het geweldig dat ik onderzoek kan doen en honderden beelden en ideeën van over de hele wereld kan bekijken. Mijn gemeenschapsprojecten hebben dankzij het web bereik en erkenning gekregen. Ik kan kansen in de gaten houden zoals RFP’s (uitnodigingen om een voorstel in te dienen) en zo mogelijkheden aanboren die anders ondenkbaar zouden zijn. En natuurlijk bloeit via het net de verkoop naar verre oorden op, dat valt niet te ontkennen.

Maar ik maak me een beetje zorgen en vraag me af of het net wel houdbaar is. Moeilijk voor te stellen, zo verbonden als we zijn, toch? Ik ben bang dat ik niet kan zeggen wat het effect op kunst in het algemeen zal zijn. Er kunnen onbedoelde gevolgen zijn, en die zijn er meestal, denk ik. Ik hoop dat het kunst niet banaal maakt.

Heeft het effect gehad op die van jou?
Omdat wij erg gericht zijn op onze omgeving en de gemeenschap om ons heen, misschien minder dan bij anderen. Ik ben er diep van overtuigd dat de lokale gemeenschap de beste en belangrijkste menselijke verbinding en het beste vangnet is dat we hebben.

Iemand zei eens – ik geloof dat het Bill Mollison was, de grondlegger van de permacultuur –: “Geen net-working meer; laten we nu aan work-netting doen.” Netwerken is iets waar internet heel goed in is: het zoekt overeenkomsten in interesses op. Worknetting is wat er gebeurt in een lokale gemeenschap. Het is persoonlijk, divers, hecht en inclusief – zelfs de gekke oom hoort erbij.

Ik wil internet niet afkraken, ik hou ervan, maar ik vraag me af wat we liever niet onder ogen zien. Er schuilt gevaar in te veel vrijheden en zijsporen. Chaos is een gevaar.

Flying Horse Of kansu

Welk werk is je persoonlijke favoriet?
Ik heb onlangs een werk afgemaakt waar ik 34 jaar geleden aan ben begonnen. Destijds heette het FLYING HORSE OF KANSU, maar intussen is de K een G geworden. Nu is het Gansu. Ik maakte er een kopie van om ervan te leren, nadat ik volkomen omver was geblazen door wat er te zien was in San Francisco, op de tentoonstelling People’s Republic of China Archaeological Finds.

Het was het hoogtepunt van de tentoonstelling en is later het symbool van het toerisme in heel China geworden. Ik maakte schetsen en lette op de draai in het hoofd van het paard, dat galoppeert en hinnikt en op één been balanceert op de rug van een zwaluw, die verbaasd opkijkt naar een vliegend paard. Ik ben nu bezig de mal ervoor te maken en ik kan niet wachten om te zien hoe het in brons uitpakt. Het is een en al inspiratie, een meesterwerk.

Het was best moeilijk om op deze oudere manier te leren, door meesterwerken te kopiëren. Ik wist niet hoe moeilijk het is om de patronen van iemand anders te volgen, tot ik het met een paar werken probeerde – het paard van Gansu en de Venus van Willendorf, die ik daarbij heb vergroot.

De Venus is een overweldigend meesterwerk! Het is het oudste bekende beeld van een volledige menselijke figuur – bijna 30.000 jaar oud!

Zou je het ooit verkopen?
Ik vind het al een beetje eng dat ik het vliegende paard überhaupt heb gekopieerd, want het is duidelijk een beeld waar auteursrecht op rust (al zou ik bezwaar kunnen maken tegen auteursrecht op eeuwenoude werken; ik vind dat die van ons allemaal zijn). Toch is de werkelijkheid nu eenmaal de werkelijkheid – ik wil geen problemen met China! Het zou een besloten aangelegenheid moeten zijn, denk ik.

Omdat brons meestal in oplagen wordt verkocht, is het een van de weinige situaties waarin je het een kunt doen en het ander niet hoeft te laten.

Waar ben je verder nog gepassioneerd over?
De laatste tijd lijk ik gepassioneerd te zijn over alles wat ik tegenkom. Ik heb zoveel creatieve ideeën dat het ronduit belachelijk is. Nu de tijd begint te dringen, want ik ben al 63, moet ik enorm veel werk verzetten om in de buurt te komen van alles wat ik van plan ben.

Gelukkig heb ik een zeker taai doorzettingsvermogen ontwikkeld om vooruitgang te boeken, dus ik blijf werken, of het nu in de gieterij is, waar ik help lesgeven in onze cursus bronsgieten, in het atelier bij het beeldhouwen, ciseleren of malmaken, of ’s avonds thuis bij het maken van sieraden.

De vrijheid om te werken, dat is mijn zegen. Zelfs een film kijken op tv is een gelegenheid om te ontspannen en te werken.

RISK

Werk je aan iets nieuws?
Ik ben klaar met het beeldhouwen van een grote openbare opdracht: een levensgroot portret van Harvey Manning, ten voeten uit. Nu zitten we in het arbeidsintensieve deel van het beeldhouwen om het vóór de deadline in september te kunnen plaatsen – mallen maken, gieten, de puzzel aan elkaar lassen en zorgen dat het er weer goed uitziet.

Ook heb ik net een nieuwe RFP gevonden om op te reageren, die perfect past bij een project dat ik eerder had ontwikkeld, dus ik ben enthousiast over de mogelijkheden. Maar het meest enthousiast ben ik over een paar nieuwe series kleine beelden van paarden (en een neushoorn met ruiter)! Ik kan echt niet wachten om eraan te beginnen. Ze zijn al gegoten en wachten buiten terwijl de regen ze zachtjes schoonspoelt, zodat ik ze kan afwerken (gietkanalen afzagen, het oppervlak ciseleren met vijlen, beitels, hamers enzovoort). De series heten “Galloping Graphics”, “Extreme Equipoise” en “RISK”. Ik kan niet wachten!

Er komt nog meer

Bedankt aan Sara voor het beantwoorden van onze vragen en het delen van haar kunst. Kijk zeker af en toe op haar website met bronzen kunst voor nieuws over haar nieuwste werk.

Blijf ons ook volgen voor meer interviews met paardenkunstenaars en fotografen.

Ben je zelf paardenkunstenaar of ken je een kunstenaar die paarden maakt en die je hier graag zou zien? Zet je naam en website in de reacties hieronder of stuur ons een berichtje om mee te doen.

Vertaald uit het Engels. Lees het origineel