PaardenkundeBasiskennis over paarden
Paardenrassen per land: het nationale paard van elk land
Maar een handvol landen heeft een nationaal paard dat bij wet is vastgelegd. Canada, Argentinië en Brazilië hebben elk een wet aangenomen die één ras aanwijst; Peru, Chili, Colombia, Venezuela en Hongarije beschermen het hunne als nationaal erfgoed; Turkmenistan en Lesotho zetten het hunne op het wapen. Overal elders is het “nationale paard” een kwestie van gewoonte en trots. Deze lijst laat zien wat wat is.

Onze encyclopedie deelt 977 rassen in onder de landen waar ze vandaan komen, en je kunt ze allemaal bekijken op de rassenkaart of per land. Elke landnaam hieronder linkt naar de pagina van dat land.
Nationaal bij wet
Dit zijn de landen waar een parlement of regering formeel een ras heeft aangewezen. Ze zijn zeldzamer dan je zou denken.
| Land | Ras | Wat de wet zegt |
|---|---|---|
| Canada | Canadees paard | De National Horse of Canada Act (2002) verklaart het tot “het nationale paard van Canada”. |
| Argentinië | Criollo | Wet 27.414 (2017) verklaart de Criollo tot nationaal paard en tot onderdeel van het cultureel erfgoed van Argentinië. |
| Brazilië | Mangalarga Marchador | Wet 12.975 (2014) verklaart het tot nationaal ras. |
| Peru | Peruaanse Paso | Een wetsdecreet uit 1992 verklaart het ras inheems in Peru; sinds 2000 is het ook Cultureel Erfgoed van de Natie. |
| Chili | Chileens paard (Corralero) | In 2011 per decreet tot natuurmonument verklaard. |
| Colombia | Colombiaanse Paso Fino | Wet 1842 (2017) verklaart het tot nationaal genetisch erfgoed. |
| Venezuela | Venezolaanse Criollo (Llanero) | Per presidentieel decreet tot genetisch erfgoed van de republiek verklaard. |
| Puerto Rico | Puerto Ricaanse Paso Fino | Bij wet erkend als onderdeel van het cultureel erfgoed van Puerto Rico (1988, en opnieuw in 2023). |
| Hongarije | Nonius, Gidran, Kisbér-halfbloed, Shagya-Arabier, Furioso-North Star en andere | Een parlementaire resolutie uit 2004 verklaart de beschermde inheemse rassen van Hongarije, waaronder acht paardenrassen, tot nationale schatten. |
Canada heeft de netste versie. Het Canadese paard (14–16 hands) stamt af van paarden die in de 17e eeuw vanuit Frankrijk naar Nieuw-Frankrijk werden verscheept, en de cheval canadien deed daarna driehonderd jaar lang elk denkbaar werk in Quebec, winter na winter. Je leest de wet in minder dan een minuut.

Zuid-Amerika neemt zijn paarden net zo serieus als zijn voetbal. De Criollo, het Chileense paard en de Venezolaanse Llanero stammen allemaal af van de Spaanse paarden die in de 16e eeuw aankwamen, en werden daarna gevormd door de pampa’s, de bergen en de overstroomde vlakten. De gangenpaarden, de Paso uit Peru, de Paso Fino uit Colombia en Puerto Rico en de Mangalarga Marchador uit Brazilië, komen uit hetzelfde Iberische bloed, geselecteerd op een comfortabele gang over lange afstanden.
Nationaal via wapen, monument of erfgoedlijst
Geen “wet op het nationale paard” hier, maar de staat heeft op andere manieren duidelijk gemaakt hoe hij erover denkt.
| Land | Ras | Status |
|---|---|---|
| Turkmenistan | Akhal-Teke | Staat op het staatswapen; een nationale feestdag, de Dag van het Turkmeense Paard, op de laatste zondag van april; de fokkerijtradities werden in 2023 opgenomen op de UNESCO-lijst van immaterieel erfgoed. |
| Lesotho | Basothopony | Twee Basotho-paarden houden het schild op het wapen omhoog. |
| Tsjechië | Kladruber | De kudde van de stoeterij is een nationaal cultureel monument, en het landschap van de stoeterij Kladruby werd in 2019 UNESCO-werelderfgoed. |
| Slovenië, Oostenrijk en zes buurlanden | Lipizzaner | De fokkerijtradities van de Lipizzaner werden in 2022 door UNESCO ingeschreven voor acht landen samen. Slovenië zet bovendien twee Lipizzaners op zijn munt van 20 cent. |
| Zuid-Korea | Jeju-pony (Cheju) | Sinds de jaren 80 door de Koreaanse regering beschermd als natuurmonument. |
| Japan | Misaki | De wilde kudde op Kaap Toi en haar leefgebied zijn een nationaal natuurmonument (1953). |
| België | Belgisch trekpaard (Brabander) | De cultuur rond het trekpaard staat sinds 2018 op de Vlaamse inventaris van immaterieel erfgoed. |
| India (Manipur) | Manipuri-pony | De deelstaat Manipur nam in 2016 een beschermingsbeleid aan voor zijn polopony. |
De Lipizzaner is het meest internationale nationale paard dat er bestaat. Hij werd gefokt voor het Habsburgse hof in Lipica, in het huidige Slovenië; werd beroemd in Wenen; en werd grootgebracht op stoeterijen in Hongarije, Kroatië, Slowakije, Roemenië, Italië en Bosnië en Herzegovina. Acht landen deelden de UNESCO-nominatie, wat ook een manier is om een ruzie te beslechten.
Nationaal uit gewoonte
De meeste “nationale paarden” zijn van dit soort: niemand heeft een wet aangenomen, en dat was ook niet nodig.
| Land | Ras | Waarom |
|---|---|---|
| IJsland | IJslander | Het is het enige ras in het land, en het enige dat IJsland toestaat: paarden mogen niet worden ingevoerd, en een paard dat het land verlaat, mag nooit meer terugkomen. |
| Finland | Fins paard | Uitgeroepen tot nationaal paard tijdens de viering van het honderdjarig bestaan van het stamboek in 2007, en het heeft zijn eigen dag, 6 september. Een ceremonie, geen wet. |
| Noorwegen | Fjordenpaard | Geldt als het nationale paard. Officieel is het voor het rasbehoud een van de “nationale rassen” van Noorwegen, samen met het Døle-paard en het Nordland/Lyngen-paard. |
| Denemarken | Frederiksborger | Gefokt op de oude koninklijke stoeterij en het nationale paard genoemd; de Jutlander is het nationale trekpaard. |
| Ierland | Irish Draught | Krijgt meestal de titel, met de Connemara als nationale pony. Geen van beide heeft die status bij wet. |
| Mexico | Azteca | Het eerste ras dat in Mexico is ontwikkeld, kreeg in 1982 zijn officiële stamboek van het ministerie van Landbouw en wordt alom het Nationale Paard van Mexico genoemd. |
| Costa Rica | Costa Ricaans rijpaard | Door de fokkers het nationale ras genoemd; een wetsvoorstel om het tot officieel nationaal symbool te maken, lag op het moment van schrijven nog bij het parlement. |
| Azerbeidzjan | Karabakh | Wordt vaak omschreven als het nationale dier van Azerbeidzjan. We konden geen wet vinden die dat zegt. |
| Zwitserland | Franches-Montagnes | Het enige nog bestaande paardenras van Zwitserse oorsprong, en ondersteund via de nationale stoeterij. |
| Schotland | Clydesdale | De “trots van Schotland”, bij acclamatie. |

IJsland is het zuiverste geval. Onze database heeft precies 1 ras voor het land, omdat er precies één is. Paarden kwamen mee met de Noorse kolonisten in de negende en tiende eeuw, en invoer is sindsdien het grootste deel van de tijd verboden geweest, dus de IJslander (13–14 hands) heeft het eiland al zo’n duizend jaar voor zichzelf.
Turkmenistan kiest de tegenovergestelde weg en maakt het zo officieel mogelijk. De Akhal-Teke staat in het midden van het staatswapen, en de fokkerij wordt behandeld als een nationale kunstvorm.
De landen die te veel keus hebben
Sommige van de grootste paardenlanden hebben helemaal geen nationaal paard, omdat het kiezen van één ras ruzie zou geven.
- De Verenigde Staten hebben geen nationaal paard, maar veel staten hebben een staatspaard. De Morgan is de keuze van Vermont en Massachusetts; de Engelse volbloed die van Kentucky en Maryland; de Quarter Horse die van Texas, Oklahoma en Mississippi. Tennessee heeft de Tennessee Walking Horse, Missouri de Fox Trotter, Idaho de Appaloosa, Alabama de Racking Horse, Florida het Cracker-paard, North Dakota de Nokota, South Carolina de Marsh Tacky, en Virginia een staatspony, de Chincoteague.
- Engeland, Frankrijk en Duitsland hebben elk tientallen inheemse rassen (40, 56 en 50 in onze database) en hebben verstandig genoeg nooit geprobeerd ze te rangschikken.
- Spanje en Portugal zijn overal bekend om de Andalusiër en de Lusitano, India om de Marwari, Mongolië om het Mongoolse paard en Marokko om de Berber. We vonden geen wet die een van hen tot nationaal paard uitroept, dus we hebben ze buiten de tabellen gelaten. Toch twijfelt niemand die ooit in Jerez of Ulaanbaatar is geweest.
Hoe we het hebben gecontroleerd
Voor “nationaal bij wet” zochten we de wet of het decreet zelf op, waar mogelijk op de wetgevingssites van de overheid, en voor erfgoedvermeldingen gebruikten we de eigen lijsten van UNESCO. Als we alleen een rasvereniging of tijdschrift konden vinden dat een paard “het nationale ras” noemde, kwam het in de tabel van de gewoonte terecht of bleef het erbuiten. Heeft jouw land het officieel gemaakt en hebben wij dat gemist, dan hebben we alleen de naam en het nummer van de wet nodig.
Ontdek nog meer: draai de wereldbol op de rassenkaart, maak kennis met een willekeurig ras via het ras van de dag, of bekijk welke nationale paarden ook bij de zeldzaamste ter wereld horen.
Vertaald uit het Engels. Lees het origineel





