
De Lipizzaner is misschien wel het bekendst van de fraaie hengsten die optreden in de Spaanse Rijschool in Wenen, de oudste rijacademie ter wereld. Het ras is genoemd naar het dorp Lipizza bij de noordoostgrens van Italië (dat wil zeggen: vóór de Tweede Wereldoorlog). Toch geldt Oostenrijk als het land van herkomst, omdat Lipizza Oostenrijks was in de tijd dat het ras zich ontwikkelde.
Oorsprong
Dit ras stamt af van het oude Iberische paard, beroemd in de gloriedagen van de Romeinen, die de sneeuwwitte rossen graag wilden hebben. In sommige gebieden werden dieren van Aziatische afkomst ingevoerd, maar nadat de Moren uit Spanje waren verdreven, werden er verschillende fokprogramma’s opgezet. Landen in heel Europa probeerden hun eigen Iberische slagen te behouden, en de bloedlijnen bleken in de meeste gevallen succesvol.
De Spaanse dieren kwamen in 1562 naar Oostenrijk, toen in Kladruber een hofstoeterij werd gesticht; in 1580 volgde er een in Lipizza. Bloedlijnen werden uitgewisseld, maar de dieren van Kladruber werden meer als koetspaarden gefokt, terwijl de Lipizzaners zuiverder Iberisch bloed behielden. De stamboekgegevens gaan terug tot 1701, maar zijn op zijn best onvolledig. Een rastype is daardoor moeilijk te achterhalen. Het oorspronkelijke dier was in elk geval zeer Spaans van karakter.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog verkeerde het ras (samen met de rijschool) in groot gevaar en kreeg het bescherming van het Amerikaanse leger. Niet alleen werd de rijschool aan het nieuwe Oostenrijk teruggegeven, ook de stoeterij keerde terug uit Tsjecho-Slowakije (nu Tsjechië).
De rijschool staat nog altijd in Wenen, waar ze al ruim twee eeuwen gevestigd is, en er worden alleen hengsten van het Lipizzanerras opgeleid. De dieren leren moeilijke oefeningen met geduld en respect. Er wordt zelfs gezegd dat de oudere hengsten de nieuwe trainers het vak leren.
Tegenwoordig heeft de Oostenrijkse staat het monopolie op de fokkerij van de Lipizzaner en de enige stoeterij ligt in Stiermarken. Gelukkig voor ons mogen Lipizzaners ook buiten Oostenrijk worden gefokt en hebben ze wereldwijd liefhebbers, al blijven ze een zeldzaam ras.
In 2023 geeft het DAD-IS aantallen tussen 112-1180 op; het is een ras dat risico loopt. Gelukkig lijken de aantallen toe te nemen: de Equus Survival Trust vermeldt het ras als herstellend en schat de wereldpopulatie op meer dan 12.000 dieren.
Kenmerken
Gemiddelde hoogte 15 – 16.1 hands
Laatrijp
Bouw
Het hoofd is lang met een licht bol profiel
De ogen zijn groot en expressief
De hals is gespierd en gebogen
De rug is lang en kan hol zijn
De borst is diep en breed
De schouder is schuin en krachtig
De benen zijn sterk en gespierd met brede, droge gewrichten
Traditionele kleuren
Overwegend schimmel
Karakter
Levendig karakter
Volgzaam en vriendelijk
Gebruik
Rijpaard
Showpaard
Nuttige links
Federale stoeterij Piber
Lipizzaner National Studbook Association of Great Britain
United States Lipizzan Registry
Lipizzaner Association of Australia
Australian Lipizzaner Registry
Waar te koop
Lipizzanerstoeterijen
Meer afbeeldingen






Video
Vertaald uit het Engels. Lees het origineel