Interviews
Samantha Jane Elmhurst – interview met een paardenkunstenaar
Naam
Samantha Jane Elmhurst BA Hons
Website & plekken waar je mijn werk online kunt vinden
Website: www.livingart.org.uk
About.com: artikel over diergeneeskundige illustratie
Anatomieboek: The Horse in Motion
Vetcell: anatomie van de paardenpees (pdf)
Allan and Page: Bringing Him From the Brink
Je kunt mijn werk zien op de website van de BSAVA en op sites van andere uitgevers, in de vorm van boekomslagen, binnenpagina’s enzovoort (google gewoon mijn naam om ze te vinden!)
Waar ik woon
Norfolk, Verenigd Koninkrijk
Vertel ons iets over jezelf: wat is je achtergrond en waar kom je vandaan?
Ik ben oorspronkelijk een Londense, ik heb altijd van kunst en van paarden gehouden en ik weet zeker dat het allereerste wat ik ooit tekende een paard was. Mijn eerste kennismaking met paarden was volgens mijn moeder toen ik een paard in een wei over een hek zag staan, het iets lekkers aanbood en flink in mijn hand werd gebeten. Ik herinner me daar eerlijk gezegd niet veel van, maar het gaat wel in tegen het oude gezegde dat zo’n vroege herinnering aan een paard dat je zoiets aandoet je voor de rest van je leven afkerig van paarden kan maken. Mij niet!
Als gezin gingen we op vakantie naar het prachtige Devon, naar het huis van mijn overgrootmoeder. Een wereld van verschil met de buitenwijken van Noord-Londen, en een hele verademing! Ik denk dat ik een jaar of 7, 8 was toen we met z’n allen gingen picknicken in een wei met twee paarden erin, en mama en ik boden de paarden (eigenlijk pony’s!) iets lekkers aan. Toen kwam er een boerin naar ons toe en we dachten dat we een standje zouden krijgen, maar er gebeurde precies het tegenovergestelde, en daar begon het eigenlijk allemaal: in een wei in Southleigh, East Devon, rond 1973.

Om de rest van de vakantie heel kort samen te vatten: nadat ons was gevraagd of mijn zus en ik de pony’s terug wilden leiden naar hun stal op de boerderij, werd ons gevraagd of we een andere dag terug wilden komen om op de pony’s te rijden. Dat deden we natuurlijk; de pony waar ik op reed heette Smokey, een zwartbonte, en mijn zusje reed op Spice, een bruine pony. Mijn ouders leidden ons aan de hand door de weggetjes, en een keer ging mijn pony er met me vandoor – achteraf gezien draafde hij waarschijnlijk alleen maar! Hoe dan ook, ik gilde, mama raakte ook in paniek, maar mij overkwam niets, en het doofde mijn liefde voor paarden niet uit.
Daarna begon ik in Londen met rijlessen toen we terug waren van vakantie, en in 1977 had ik een pony als verzorgpony die ik met iemand deelde. In 1979 verhuisde ons gezin naar Norfolk en kwam de belofte van ooit een eigen pony uit. In juni 1979 kwam mijn eerste pony, een prachtige zwarte pony die Midnight heette. Hoe dan ook, sinds Midnight zijn er heel wat paarden in mijn leven geweest.
Mijn laatste paard, dat heel verdrietig genoeg heel plotseling is overleden, was een prachtige Fries, en samen reden we dressuur op Elementary-niveau. Ik zoek nu een nieuwe Fries; daar ben ik op dit moment nog mee bezig… Dat is tot nu toe mijn paardengeschiedenis.
Wat kunst betreft: op school was ik altijd goed in tekenen, maar toen ik mijn ‘keuzevakken’ voor de O Levels moest kiezen, werd me afgeraden om kunst te kiezen (omdat het niet als beroepsgericht werd gezien), dus moest ik in plaats daarvan muziek doen. Toen ik naar de bovenbouw ging, besloot ik toch het O Level in kunst te doen, dus moest ik twee jaar kunstonderwijs in één jaar proppen, en ik zakte voor mijn examen! Maar thuis bleef ik tekenen en schilderen, en ik wilde meer dan ooit ooit illustrator worden.

Ik ging naar een hogeschool om een secretaresseopleiding te volgen en had een zaterdagbaantje in een heel hip café, met op de bovenste verdieping een atelier van kunstenaars. Op een dag kreeg ik een rondleiding door het atelier van de twee illustratoren die het runden, en WOW! Het hele plaatje was precies waar ik van had gedroomd… overal in het atelier stonden groene planten in potten, het koffiezetapparaat pruttelde, in de hoek speelde zachtjes een plaat op een platenspeler, het was er licht en er lagen overal boeken, en er stonden twee enorme A0-tekentafels waar de twee kunstenaars hele gedetailleerde illustraties maakten voor een of ander schoolboek.
Dát is het leven dat ik WIL, dacht ik bij mezelf, en dus werkte ik thuis als een gek om een portfolio met werk bij elkaar te krijgen en te kijken of ik alleen op grond van mijn werk, zonder officiële schoolexamens in kunst, een toelatingsgesprek kon krijgen bij de plaatselijke kunstacademie. Later dat jaar ging ik met mijn portfolio naar de Norwich School of Art en kreeg ik een plek aangeboden in het voorbereidende jaar (Foundation Course). Het probleem was dat ik al het huis uit was, en de beurs die ik van de onderwijsautoriteit zou krijgen, dekte de kosten van levensonderhoud niet omdat ik niet meer thuis woonde… dus moest ik het aanbod afslaan.

In 1987 ging ik terug naar Londen – om roem en fortuin te zoeken! – en kreeg ik een baan bij het Royal College of Surgeons of England, in de afdeling Diergezondheid, bij professor J E Cooper FRCVS, een zeer vooraanstaande dierenarts in zijn vakgebied.
Hij moedigde me aan in mijn toenmalige ‘hobby’, het opbouwen van een portfolio met diergeneeskundige illustraties, en mijn werk werd gepubliceerd, onder meer bij enkele van zijn artikelen voor de Veterinary Record, het ‘vakblad’ voor dierenartsen.
Door mijn werk voor hem kreeg ik de kans om naar de ZSL (Zoological Society of London) te gaan, daar andere dierenartsen te ontmoeten en de dieren te tekenen die er voor behandeling waren – van flamingo’s tot herstellende tapirs!
Zo geïnspireerd door die hele combinatie van ‘dieren en kunst’ werd ik in 1990 aangenomen aan de universiteit in Londen voor een honoursopleiding in wetenschappelijke illustratie, alleen op grond van mijn portfolio en mijn duidelijke enthousiasme en toewijding. Maar deze keer ging ik meteen naar het eerste jaar, waarvoor ik een volledige beurs kreeg, dus hoefde ik niet eerst het voorbereidende jaar te doen. De eerste 2 jaar had ik het zwaar, omdat ik alles moest inhalen en leren waar de meeste andere studenten al een goede basis in hadden. Wat het nog moeilijker maakte, was dat ik werd toegelaten toen het nieuwe semester al was begonnen, dus iedereen kende iedereen al, had al vrienden gemaakt enzovoort, en in het begin voelde ik me echt een beetje een buitenstaander. In de vakanties ging ik, om geld bij te verdienen naast mijn beurs, steeds ‘meelopen’ in de praktijk van plaatselijke dierenartsen en hielp ik samen met de dierenartsassistenten bij de meer ondersteunende taken.

Tijdens mijn studie bracht ik een deel van mijn tijd door in het ziekenhuis van de ZSL om te ‘observeren’ en te schetsen, en in mijn laatste jaar liep ik stage bij The Durrell Institute of Conservation and Ecology van de University of Kent. In 1994 studeerde ik af met een honoursdiploma, en in de afgelopen 16 jaar heb ik een heel succesvol freelancebedrijf opgebouwd, vooral in diergeneeskundige illustratie (wat ik helemaal geweldig vind!) en voor een deel medische.
Ik heb zo’n beetje de laatste 15 jaar alle handboeken van de BSAVA geïllustreerd, van huisdieren tot exotische dieren en dierentuinsoorten, en mijn werk wordt ook uitgegeven door alle nationale en internationale uitgevers, waaronder Elsevier, Blackwell Science, Dorling Kindersley en Lippincott, Williams & Wilkins (VS).
Wanneer ben je begonnen met tekenen, en waren het paarden?
Mijn eerste professionele opdracht, in 1995, was eigenlijk voor een hondenencyclopedie, MAAR mijn eerste opdracht voor een tijdschrift – en datzelfde tijdschrift is nu nog steeds mijn klant – was voor Horse and Rider Magazine.
Je kunst is uniek doordat je illustraties maakt voor wetenschappelijke publicaties. Hoe ben je daarin terechtgekomen?
Zie hierboven, maar het kwam gewoon door mijn liefde voor dieren. Ik heb ooit dierenarts willen worden, maar daarvoor had ik niet de juiste examenresultaten…
Daardoor weet je heel goed hoe een paard er van binnen en van buiten uitziet. Denk je dat je grondige kennis van de fysiologie je een artistieke voorsprong geeft als je ze tekent?
O ja, absoluut, ik kan dat niet genoeg benadrukken. Vooral bij paarden, die de meeste kunstenaars behoorlijk lastig vinden om te tekenen.

Teken je alleen paarden of ook andere medische onderwerpen?
Eigenlijk alle medische onderwerpen, ook de menselijke geneeskunde, maar omdat ik in de eerste plaats van dieren hou, richt ik me meer op de diergeneeskunde, en omdat ik ‘paardengek’ ben, krijg ik veel opdrachten over paarden, omdat ik ‘de taal al spreek’!
Heb je artistieke idolen in je vakgebied?
Ja, maar dat zijn de ‘oude klassiekers’; in de huidige scene is er niemand die ik echt als idool zie. Wel de groten, zoals Stubbs, Ruini en Gibson. Dat gezegd hebbende, heb ik pas het werk van Jim Power ontdekt – hij werkt bij een stoeterij in Newmarket en heeft heel mooi werk gemaakt. Een van mijn favorieten heet Equine Surgery Through The Ages en is eigenlijk een collage van illustraties die de ontwikkeling van de paardenchirurgie in kaart brengt – één illustratie toont een heel primitief en rustiek tafereel van een operatie in een schuur, en zo gaat het verder tot een heel hightech tafereel in een moderne paardenkliniek… het is prachtig, en hoewel ik het alleen als reproductie in een boek heb gezien, en dan nog vrij klein, is het heel krachtig. Het is een van die werken waarvan ik zou willen dat ik het zelf had gemaakt!!!

Heb je geheime rituelen die je helpen om in de juiste stemming te komen voor je werk?
Dat is een heel interessante vraag… ik heb er nooit echt over nagedacht, maar ik denk dat ik die eigenlijk wel heb, bijna vanzelf. Als ik aan een nieuw project begin – en dat doe ik graag de ochtend nadat ik het vorige project heb afgerond (ook al betekent dat de dag ervoor een vrije middag, nooit verkeerd!) – kom ik meestal net terug van mijn vroege ronde op stal, dus zit ik vol frisse lucht en paardengevoel!
Dus: nieuwe dag, nieuw project… daarna ga ik het atelier in – dat bij mij thuis is – en zet ik een rustige radiozender op, meestal zoiets als Classic FM (een zender met klassieke muziek). Een kop koffie naast me, en meestal zijn een, twee of alle drie mijn katten ergens bij me in de kamer.
Wat voor effect denk je dat internet op kunst zal hebben?
Mij heeft het zeker geholpen, het is zelfs een absolute zegen geweest, in die zin dat ik in het begin niet was opgeleid in digitale kunst: alles ging met de hand – aquarel, etsen met pen en inkt, pointillé, potlood, alles, allemaal met de hand gedaan en zonder ruimte voor fouten! Dus in 1995 was het altijd riskant om werk op te sturen. Ten eerste moest je erop vertrouwen dat het niet geplet werd bij de post. En omdat het werk meestal in aquarel was – ik gebruikte in die tijd CS-board – had de arme drukker de verantwoordelijkheid om de bovenste laag eraf te pellen, zodat die om de drukrollen kon worden gewikkeld. Wat een nachtmerrie moet dat zijn geweest! En het kwam pas in het drukstadium als er geen correcties hoefden te worden aangebracht, en een aquarel corrigeren of aanpassen is meestal niet haalbaar, soms zelfs onmogelijk.

Pfoe! Alleen al aan vroeger denken doet me ineenkrimpen! Maar ja, digitale kunst is fantastisch. Omdat ik mezelf heb leren werken met digitale tekensoftware, ging het leerproces wat langzamer dan bij anderen die dat op school leren, maar het voordeel is volgens mij dat je dingen beter onthoudt als je ze jezelf aanleert. Bovendien is het maken van fouten of het nemen van omwegen vaak een verkapte zegen als je een programma door en door wilt kennen – ik kan eerlijk zeggen dat ik denk dat ik het beste uit mijn software weet te halen!
Heeft het effect gehad op die van jou?
En dus ja, het heeft invloed gehad op hoe ik werk. Zo verloopt alles, van de eerste aanvraag per e-mail voor een opdracht tot het uiteindelijke drukproces, veel soepeler.
Ik kan voorlopige schetsen naar auteurs of redacteuren sturen, en die hebben ze binnen een paar minuten binnen en komen binnen een paar uur bij me terug met hun opmerkingen.
Wijzigingen kunnen in de meeste gevallen ook makkelijk worden doorgevoerd, en dat zou met de oude, met de hand getekende methoden gewoon niet mogelijk zijn zonder weer helemaal opnieuw te beginnen. En natuurlijk is onderzoek naar de onderwerpen veel makkelijker geworden dankzij het web, met alle informatie binnen handbereik. Het is echt heel lang geleden dat ik naar een bibliotheek ging, en zelfs toen moest het meeste naslagwerk voor mijn werk speciaal besteld worden, omdat diergeneeskunde geen groot onderdeel is van de Britse bibliotheken. En als je deadlines moet halen, is wachten tot je naslagwerk binnenkomt natuurlijk niet ideaal!

Welk werk van jezelf is je persoonlijke favoriet?
O, ik heb er heel veel! Dat verschilt, door de verhalen achter het werk, niet alleen door de kwaliteit. Een van mijn favorieten is bijvoorbeeld de afbeelding die ik maakte als onderdeel van mijn afstuderen, voor de eindexpositie. Hij is niet bijzonder briljant, mijn werk is nu veel beter, maar destijds was ik er zo trots op. Hij heet The Supersenses of the Domestic Cat en laat zien hoe en waarom de zintuigen van een kat werken, dus de ogen, oren, snorharen enzovoort. Ik kan eerlijk zeggen dat ik me elke penseelstreek herinner die ik op dat werk heb gezet. Het was zo’n zenuwslopende tijd, met de aanloop naar het einde van mijn opleiding en als hoogtepunt de beoordeling door de examinatoren en de tentoonstelling op onze eindexpositie… maar het was juist dit werk waarmee ik uiteindelijk mijn eerste opdracht kreeg, van Dorling Kindersley!
Er zijn nog meer werken waar ik van hou, en zoals ik al zei, komt dat doordat ze een bepaald verhaal vertellen – het gaat meer om wat ik ermee bereikt heb dan om de kwaliteit, en het zou me dagen kosten om ze allemaal op te schrijven!
Ik kan wel zeggen dat de werken waar ik het meest van hou nog iets gemeen hebben, en dat komt door de techniek die ik heb gebruikt: de buitenkant en de binnenkant van een structuur tegelijk laten zien. Dat is de ‘ghosting’-techniek, en die was erg lastig in de tijd van de aquarel. Nu, digitaal, is het natuurlijk makkelijker.
Zou je het ooit verkopen?
Nee, nooit! Het staat symbool voor het begin van mijn professionele loopbaan!

Waar ben je verder nog gepassioneerd over?
Eigenlijk alles wat het dierenrijk en illustratie dichter bij elkaar brengt
Werk je aan iets nieuws?
Ik heb net een project over menselijke geneeskunde afgerond, en er komt een boek over de verpleging van paarden aan. Ik wacht alleen nog op bevestiging van de planning en dergelijke.
Er komt nog meer
Bedankt aan Samantha voor het beantwoorden van onze vragen en voor het delen van meer over haar unieke werk. Kijk geregeld even op haar site Living Art voor nieuws over haar nieuwste werk.
Blijf ons ook volgen voor meer interviews met paardenkunstenaars, fotografen & auteurs. Ben je zelf paardenkunstenaar of ken je een kunstenaar die paarden maakt en die je hier graag zou zien? Zet je naam en website in de reacties hieronder of stuur me een berichtje om mee te doen.
Vertaald uit het Engels. Lees het origineel