PaardenkundeBasiskennis over paarden

Harige paarden: de rassen met het meeste behang, de mooiste manen en zelfs een snor

· The Equinest

De harigste paardenrassen zijn de cobs en trekpaarden met behang (Tinker, Shire, Clydesdale, Fries), de Iberische paarden en Zwarte Woud-paarden met hun lange manen, de krullende American Curly en het Jakoetenpaard, dat een wintervacht krijgt die geschikt is voor Siberië, omdat het daar nu eenmaal woont. En ja: sommige paarden krijgen een snor. Het is echt haar, op de bovenlip, en niemand heeft het erop hoeven plakken.

Een zwartbonte Tinker met lang wit behang aan de benen, staand bij de zee

Kunnen paarden echt een snor krijgen?

Ja, dat kan. Het ziet eruit als een grapfoto, en daarom hebben de factcheckers van Snopes en Africa Check allebei de moeite genomen om het te bevestigen: sommige paarden krijgen een plukje of zelfs een volle krulsnor van lang haar op de bovenlip, los van de stijve tastharen die elk paard rond zijn snuit heeft.

Je ziet het het vaakst bij de Tinker (Gypsy Vanner of Gypsy Cob), en ook bij Shires en Clydesdales. Op onze eigen pagina over het Abessijnse paard uit Ethiopië wordt dezelfde neiging genoemd.

Waarom? Het eerlijke antwoord is dat niemand het heeft onderzocht. Er is geen “snorgen” gevonden en er is geen onderzoek naar deze eigenschap gepubliceerd. Wat je wel kunt zeggen, is dat het opduikt in dezelfde families die zwaar behang en dikke manen hebben, en dat het in bloedlijnen voorkomt. Het is dus vrijwel zeker erfelijk, samen met een algemene aanleg om overal veel lang haar te krijgen. Eigenaren merken dat het komt en gaat met de leeftijd en de seizoenen. Alles wat specifieker is, is giswerk, ook de populaire theorie dat het paard er gras mee zou voelen.

De snor van een paard is niet hetzelfde als zijn tastharen. Tastharen zijn zintuigen, en elk paard heeft ze. De snor is gewoon extra haar, en alleen een paar gelukkigen krijgen er een.

Behang

“Behang” is het lange haar aan de onderbenen, dat onder de knie en de hak begint en bij de best bedeelde rassen de hoef helemaal bedekt.

Een bruine Shire met dik wit behang dat de hoeven bedekt
Shire
Een bruine Clydesdale met vier witte benen vol behang in een veld met boterbloemen
Clydesdale
Een zwartbonte Drum Horse met zwaar behang die tijdens een parade keteltrommels draagt
Drum Horse
  • Tinker (13–15 hands): de kampioen. Gefokt door reizigersfamilies (Travellers) uit bloed van Shires, Clydesdales, Friezen en Dalespony’s, met zoveel behang, manen en staart als er maar op een compacte cob paste.
  • Shire en Clydesdale: de grote Britse zwaargewichten, allebei met lang, zijdezacht behang, meestal wit. Het zijn ook twee van de grootste paardenrassen ter wereld.
  • Drum Horse: het formaat van een Shire of Clydesdale met het haar van een cob, en dat is heel veel haar.
  • Fries: helemaal zwart, met manen die tot de schouder kunnen reiken, een staart tot de grond en keurig zwart behang.
  • Fellpony en Dalespony: de harige zwarte pony’s uit Noord-Engeland, neefjes van het Friese paard.
  • Poitevin: het Franse trekpaard voor de muilezelfokkerij, met ruige benen en dikke, vaak golvende manen.
Een zwarte Friese merrie met lange manen naast haar veulen
Fries
Een ruige zwarte Fellpony die op een heuvel graast
Fellpony
Hoofd van een vos Poitevin met lange, dikke manen
Poitevin

Waar dient behang voor? De traditionele verklaring is dat het water afvoert en de koten beschermt tegen modder en kou, en de rassen die het hebben komen inderdaad vooral uit natte, koude streken. Dat is echter nooit echt getest, en de genetica evenmin: er is geen gen voor behang gepubliceerd. Voor een flink deel is het gewoon een kwestie van smaak. De mensen die Shires, Clydesdales en Tinkers fokten, hielden van behang, dus fokten ze op nog meer.

Manen en staarten

Een donkervos Zwarte Woud-paard met enorme lichte manen, onder het zadel in een showring
Zwarte Woud-paard
Een appelschimmel Andalusiër met lange, golvende manen in een herfstbos
Andalusiër
Hoofd van een vos Belgisch trekpaard met lange, vlaskleurige manen
Belgisch trekpaard
  • Zwarte Woud-paard: een klein Duits trekpaard met een van de mooiste kleurencombinaties in de paardenwereld: donkervos onder dikke manen en een dikke staart in licht vlaskleurig.
  • Andalusiër en Lusitano: de Iberische paarden, met lange, dikke, golvende manen waar ze trots op zijn.
  • Haflinger: vos met blonde manen die royaal genoeg zijn om de hals te verbergen.
  • IJslander: dikke manen en een zware voorlok, op een paard dat gebouwd is om het hele jaar buiten in weer en wind te staan.
  • Comtois en Belgisch trekpaard: zware trekpaarden met vlaskleurige manen uit Frankrijk en België.
  • Highlandpony en Shetlandpony: de bijdrage van Schotland, met manen en staarten die gemaakt zijn voor horizontale regen.

De langste staart ooit gemeten is van een American Saddlebred-merrie uit Ohio, geregistreerd als Mountjoy’s Ice Princess en bekend als Jenny. Guinness World Records maakte in september 2026 bekend dat haar staart 412,62 cm mat, ongeveer 13 voet en 6 inch. Daarmee verbrak ze een record van 381 cm dat sinds 2007 op naam stond van een merrie uit Kansas, JJS Summer Breeze.

Krullen

Een schimmel American Curly met dikke, ruige manen bij een hooiruif

De American Curly (13.3–16 hands) krijgt een wintervacht van pijpenkrullen, golven of strakke krulletjes als geplet fluweel, met krullende manen en zelfs krullende wimpers; veel Curly’s verliezen de krullen in de zomer en hebben dan een gladde vacht. Het ras heette vroeger American Bashkir Curly, naar het taaie, dikbehaarde Basjkir-paard uit de zuidelijke Oeral, al is het omstreden of de twee echt verwant zijn. Er bestaat ook een Curly Haired Fox Trotter.

De genetica is hier wel uitgezocht. Een onderzoek uit 2018 in Scientific Reports herleidde krullende vachten bij paarden tot varianten in twee genen, KRT25 en SP6. De ene geeft krullen met normale manen en staart; de andere geeft krullen samen met dunne manen en een dunne staart, en daarom zien sommige Curly’s er in het voorjaar een beetje mottig uit.

Curly’s staan erom bekend, en dat staat ook op onze eigen raspagina, het paard te zijn voor mensen met een paardenallergie. Wees daar voorzichtig mee. In een Duits onderzoek konden de meeste van 40 ruiters met een paardenallergie goed overweg met Curly’s, maar een later laboratoriumonderzoek vond in het haar van Curly’s niet minder allergenen dan in dat van andere rassen. Ben je allergisch en hoop je op een Curly, breng dan eerst tijd door met het paard zelf voordat je de stap zet, en overleg met je arts.

De winterkampioen

Een berijpt Jakoetenpaard in de kleur dun (wildkleur), met een dikke vacht, in diepe sneeuw met een kudde erachter

Het Jakoetenpaard (13.2–14 hands) leeft in Jakoetië, in het hoge noorden van Siberië, waar de wintertemperaturen ver dalen onder alles wat andere gedomesticeerde paarden verdragen, en het leeft buiten. Zijn antwoord is haar: een wintervacht die zo dicht en lang is dat het paard eruitziet alsof het gestoffeerd is.

Het verrassende is hoe snel het zo is geworden. Een genetisch onderzoek uit 2015 in PNAS toonde aan dat Jakoetenpaarden niet afstammen van de oude wilde paarden uit de regio. Ze kwamen pas een paar eeuwen geleden mee met de Jakoeten en pasten zich in die tijd aan, wat de auteurs een van de snelste gevallen van aanpassing aan de extreme temperaturen van het Noordpoolgebied noemen. Genen voor haargroei behoorden tot de betrokken genen.

Leven met al dat haar

Haar is werk. Lange manen en staarten worden gewassen, verzorgd met conditioner, met de hand ontward en vaak in losse vlechten of staartzakken gehouden, zodat ze niet afbreken. Behang is lastiger, omdat het modder en vocht tegen de huid vasthoudt.

Paarden met zwaar behang zijn vatbaar voor twee problemen die je moet kennen. Het eerste zijn mijten in het behang: in een onderzoek uit 2025 bij Belgische trekpaarden droeg meer dan negen op de tien de mijt die beenschurft veroorzaakt. Stampen, schuren en een korstige huid onder het behang zijn de signalen. Het tweede is chronisch progressief lymfoedeem, een zwelling en verdikking van de onderbenen die voorkomt bij Shires, Clydesdales, Belgische trekpaarden, Tinkers, Friezen en andere rassen met behang. De oorzaak is onbekend, het is niet te genezen, en het is veel beter onder controle te houden als het vroeg wordt ontdekt. Hoe dan ook: als de benen van je paard onder het haar jeuken, bulten hebben of pijnlijk zijn, schuif het behang dan opzij, kijk goed en bel je dierenarts.

Voor al het andere is er een borstel, geduld en een goede stofzuiger. Houd je van haar, dan vind je misschien ook de rassen leuk die eruitzien alsof ze uit een fantasyfilm zijn ontsnapt; de meeste staan ook op deze pagina.

Vertaald uit het Engels. Lees het origineel