Vos als basiskleur bij paarden

Er zijn vier basiskleuren bij paarden: zwart, vos, bruin en zwartbruin. Deze vier basiskleuren leveren samen met allerlei modificaties en verdunningen het enorme spectrum aan effen paardenkleuren op. De vosbasis komt bij alle rassen voor en wordt veroorzaakt door een gen dat het extension- of E-locus heet en dat zorgt voor de aanmaak van het rode pigment feomelanine.
Gewone vos
Vossen (in het Engels ook wel ‘sorrel’ genoemd) hebben geen zwarte haren: ze laten over hun hele lichaam alleen verschillende tinten rood zien, al kunnen ze witte aftekeningen aan hoofd of benen hebben. Vossen komen in een grote verscheidenheid aan rode lichaamstinten voor, en hun manen en staart kunnen daar weer van afwijken. Ze bieden een breed spectrum aan roodtinten, maar uit twee vossen wordt altijd een vosveulen geboren.
Vosrassen
De meeste rassen kunnen een vosvacht hebben, maar een paar staan speciaal bekend om hun vurig rode kleur, waaronder de Budjonny, de Suffolk Punch, het Finse paard, de Comtois en de Gidran. De meeste komen ook in andere kleuren voor, maar veel ervan worden op dit prachtige rood gefokt.
Vostinten
De vosfamilie kent een regenboog aan roodtinten, maar ze vallen allemaal in een van vier categorieën. Gelukkig verschillen de voskleuren genetisch een beetje van elkaar, wat ons een tamelijk overzichtelijke manier geeft om ze te benoemen. Hoe vossen van oudsher worden ingedeeld, kan per land en per ras verschillen, los van hun genetica.
Donker (liver)De tint loopt van bijna zwart tot donker steenrood; manen en staart kunnen dezelfde kleur hebben als het lichaam, of lichter of donkerder zijn.
StandaardEen heel algemeen type vos: standaard kan van roodbruin tot modderbruin lopen. Manen en staart kunnen in allerlei gradaties rood zijn.
Licht (sandy)Misschien wel de minst algemene: lichte vossen lopen van zachtbruin tot bleekrood. Manen en staart kunnen in allerlei gradaties rood zijn.
Modificaties op vosvachten
Modificerende genen werken in op de basiskleur, en een vosbasis wordt door meer verschillende modificaties beïnvloed dan een zwarte basis, met soms spectaculaire resultaten.
Modificatie mealy of pangaréDe pangaré-modificatie werkt alleen op bepaalde delen van het paard: ze maakt de neus, de buik, de flanken, de ellebogen en de zone rond de ogen lichter.
Modificatie sooty of smuttyDe sooty-modificatie, vermoedelijk een natuurlijke camouflage, laat zwarte haren groeien, vooral langs de bovenlijn en op benen, manen en staart.
Modificatie flaxenDe flaxen-modificatie werkt alleen op de kleur van manen en staart en maakt die vaak zuiver wit. Kan met palomino worden verward.
Verdunningen op vosvachten
Vossen worden door de meeste bekende verdunningsgenen beïnvloed, wat een enorme verscheidenheid aan prachtige tinten op vosbasis oplevert.
Enkele cream-verdunningEén dosis van het cream-gen geeft palomino’s: tinten goudkleurig lichaamshaar met witte manen en staart, vaak met appeling op het lichaam.
Dubbele cream-verdunningEen dubbele dosis van het cream-gen geeft cremello’s: zuiver witte dieren met een roze huid en blauwe ogen. Zo’n paard wordt weleens een albino genoemd (maar dat is het niet).
Dun-verdunningDe dun-verdunning geeft bij een vos een lichtrode kleur. Een dun dier herken je gemakkelijk aan de streep over de rug.
Champagne-verdunningChampagnevachten kunnen een bijna metaalachtige glans, sproeten en lichte ogen hebben, wat een dier oplevert dat op een bleke palomino lijkt.
Witpatronen op vosvachten
De prachtige witpatronen komen voor bij elke vachtkleur die er de genen voor draagt. Een vosbasis geeft bij allemaal schitterende patronen.
Witpatroon schimmelSchimmels worden als vos geboren en worden wit naarmate ze ouder worden. Jonge vosschimmels (rose grey) hebben een prachtige roze kleur.
Witpatroon appaloosaAppaloosa-witpatronen zijn een uiting van het leopard-complex en laten een enorme verscheidenheid aan gespikkelde patronen zien.
Witpatroon bont (pinto)Het bonte witpatroon op een vosbasis heet vosbont (skewbald) en komt in een hele reeks contrastrijke tekeningen voor.
Witpatroon roanHet roan-witpatroon geeft op een vosvacht een bijna roze kleur; zulke paarden worden meestal strawberry roan genoemd.
Witpatroon rabicanoHet rabicano-witpatroon lijkt op een vosvacht op roan; aan de ‘skunk tail’ (witte haren aan de staartwortel) herken je rabicano het best.
Meer kleuren
Vertaald uit het Engels. Lees het origineel
Rood