Zwart als basiskleur bij paarden

Er zijn vier basiskleuren bij paarden: zwart, vos, bruin en zwartbruin. Deze vier basiskleuren leveren samen met allerlei modificaties en verdunningen het enorme spectrum aan effen paardenkleuren op. Zwarte, bruine en zwartbruine vachten worden veroorzaakt door het agouti-gen, en het is het recessieve agouti-allel dat zorgt voor een zwarte vacht zonder rode haren.
Gewoon zwart
Een echt zwart paard heeft uitsluitend zwarte haren op zijn lichaam. Zwarte dieren kunnen wel witte aftekeningen aan hoofd of benen hebben, maar rode haren hebben ze niet. De kleur komt bij veel rassen voor, maar zwarte dieren doen het beter in koudere klimaten. De meeste paarden- en ponyrassen die op zwart worden gefokt, komen uit noordelijke landen, en het kan lastig zijn om zwarte veulens te krijgen, zelfs uit zwarte ouders.
Er bestaan geen verschillende tinten zwart, maar wel drie typen: verblekend, niet-verblekend en seizoensgebonden.
Niet-verblekend zwartKunnen grijs geboren worden en worden donkerder naarmate ze volwassen worden, tot ze bijna blauwzwart zijn. Het zwart van hun vacht verbleekt niet.
Verblekend zwartKunnen grijs of bruin geboren worden en worden donkerder met de jaren. Zon en zweet kunnen hun vacht verbleken tot donkerbruin.
Seizoensgebonden zwartKunnen lichter geboren worden en zwart worden. Hun vacht verbleekt per seizoen, soms tot bijna bruin, en wordt na het verharen weer zwart.
Modificaties en verdunningen op zwarte vachten
Op dieren met een zwarte basis hebben de meeste modificerende genen geen invloed, maar enkele verdunningsgenen hebben een behoorlijk ingrijpend effect op zwarte haren. Dat levert enkele van de spectaculairste en zeldzaamste kleuren in de paardenwereld op.
Dun-verdunningDe dun-verdunning geeft op een zwarte basis een grijze kleur die grullo heet. Een dun dier herken je gemakkelijk aan de streep over het midden van de rug.
Cream-verdunningDe cream-verdunning heeft alleen effect op een zwarte vacht als ze dubbel aanwezig is; dan ontstaat een parelwitte vacht met een roze huid en blauwe ogen.
Silver-verdunningDe silver-verdunning heeft een behoorlijk spectaculair effect op een zwarte basis. Ze wordt vaak silver dapple of chocolate dapple genoemd, omdat ze appeling op het lichaam kan geven.
Champagne-verdunningChampagne licht zwart haar nogal sterk op: het lichaam varieert van goudkleurig tot lichtbruin, manen en staart blijven donkerbruin.
Witpatronen op zwarte vachten
Witpatronen komen bij elke vachtkleur voor, maar een zwarte basis zorgt voor enkele van de spectaculairste, contrastrijkste witpatronen.
Witpatroon schimmelEen schimmel wordt zwart geboren en wordt met de jaren lichter tot hij zuiver wit is, met veranderingen per seizoen.
Witpatroon appaloosaAppaloosa-witpatronen zijn een uiting van het leopard-complex en laten een enorme verscheidenheid aan gespikkelde patronen zien.
Witpatroon bont (pinto)Het bonte witpatroon op een zwarte basis heet zwartbont (piebald) en komt in een hele reeks contrastrijke tekeningen voor.
Witpatroon roanHet roan-witpatroon geeft op een zwarte vacht een bijna blauwe kleur; zulke paarden worden meestal blue roan genoemd.
Zwarte rassen
Veel rassen kunnen zwart zijn, maar een paar staan speciaal bekend om hun ebbenzwarte vacht, waaronder de Fries, de Murgese, de Kladruber en de Nonius. Ook sommige pony’s staan erom bekend dat ze vaak zwart zijn.
Meer kleuren
Vertaald uit het Engels. Lees het origineel
Abaga
Arabo-Fries
Ariégeois
Arravani
Chalosse-pony
Dales-pony
Diligencier Percheron
Fell-pony
Fries
Ispazon
Kabardijn
Kladruber
Murgese
Nonius
RCMP-paard